Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2024/2394 K.2024/2565

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2024 tarih, 2022/359 esas 2024/729 karar sayılı kararına karşı, davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde,

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı....arasında Samsun ili İlkadım İlçesi .... ada .... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine inşa edilecek binanın muhtelif mekanik tesisat işlerinin yapımına ilişkin 26/04/2021 tarihli sözleşme imzalandığını, davalı...., anılan ana taşınmazın maliki olup davalı .... ile davalı .... arasında kat karşılığı inşaat yapım sözleşmesi (KKİYS) bulunduğunu, bu inşaat işinin genel gerçekleşme seviyesinin %96 civarında olduğunu, KKİYS hibrit sözleşmeler olup bu sözleşme ile yüklenici üstlediği yapıyı inşa etmekte, mal sahibi de bu yapıdan elde edilen bağımsız bölümleri yüklenici ile paylaştığını,

dava konusu taşınmaz halen davalı .... adına kayıtlı olduğundan, davanın konusu ve alacağın temliki hükümleri gereğince davalı .... de davanın konusundan sorumlu olduğunu, dava konusu mekanik tesisat yapımı işine ilişkin sözleşmede müvekkilinin sözleşmede yazılı edimleri üstlendiğini, davalı ....i de diğer davalı .... ile ile imza ettiği KKİYS den elde edeceği bağımsız bölümlerden dava konusu Samsun ili İlkadım İlçesi .... ada .... parselde kayıtlı taşınmaz üzerine inşa edilecek binanın 10 kat 96,97, 12. Kat 109,110,111 nolu bağımsız bölümleri davacı adına tescil etmeyi vaat ettiğini,

müvekkilinin üstlenmiş olduğu mekanik tesisat yapımı işinin eksiksiz tamamladığını ve fatura kestiğini, dava konusu dairelerin devrinin yapılması konusunda ise, davalı .... teslime hazır olduklarını ancak diğer davalı ....' nin başka hukuki ihtilafı nedeni ile taşınmazlar üzerinde mahkeme tedbiri olduğundan devri yapamayacağını beyan ettiğini, ana yapının gerçekleşme seviyesi itibari ile (%96) davalı .... şirketinin davalı .... den en az 56 daire nispetinde alacağının bulunduğu bilinmekte olup bu dairelerin sadece 36 tanesi üzerinde ihtiyati tedbir olduğunu,

bu durumda yine davalı .... uhdesinde .... şirketi lehine ferağı verilebilecek en az 20 dairesi olup ne davalı .... ne de ....İ şirketi davacının daireleri veya ederini vermeme konusunda çözüm üretmediklerini beyanla dava konusu Samsun İli İlkadım İlçesi .... ada ....parselde kayıtlı taşınmaz üzerine inşa edilecek binanın 10 kat 96, 97, 12. Kat 109, 110,111 nolu bağımsız bölümlerin davalı iş sahibi .... adına olan kaydının iptali ile davalı .... şirketinin halefi sıfatı ile takyidatlarından ari olarak müvekkil adına kayıt ve tesciline,

işbu talebin kabul edilmemesi halinde dava konusu taşınmazların değeri nispetinde taşınmazın davacı adına kayıt ve tescili veya dava konusu taşınmazların dava tarihindeki rayici ederinin hesaplanarak şimdilik 3.280.000,00 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

Davalılara dava dilekçesi usulüne uygun tebliğ edilmiş, süresinde cevap dilekçesi sunulmamış olmakla birlikte yargılama aşamasında davalı vekilleri davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada;"...Dava, tapu iptali, tescil olmadığı takdirde tazminat talebine ilişkindir.

1-Tüm dosya kapsamından; davalı ....ile dava dışı.... arasında Samsun İlkadım ilçesi .... ada .... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılacak inşaat faaliyeti kapsamında Samsun 3. Noterliği'nin ... tarih .... yevmiye nolu" Düzenleme şeklinde satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi" nin akdedildiği, Samsun 2. Noterliği'nce düzenlenen .... tarih.... yevmiye nolu devir sözleşmesi ile dava dışı yüklenicinin inşaat yapım işini davalı ....devrettiği, davacı ile davalı yüklenici arasında ise mekanik tesisat işlerinin yapımına ilişkin 26/04/2021 tarihli sözleşme ile 10/08/2021 ve 11/10/2021 tarihli zeyilname sözleşmelerinin imzalandığı,

sözleşmelere göre davalı yüklenici .... diğer davalı ....'den KKYİS'den elde edeceği bağımsız bölümlerden 96, 97, 109, 110 ve 111 nolu bağımsız bölümlerin davacı adına tescilini vaat ettiği, ana yapının gerçekleşme seviyesinin % 96 oranında olduğu,

davacının sözleşmeler kapsamında edimini yerine getirdiği ancak davalı tarafın sözleşme kapsamında taşınmazların devrini gerçekleştirmediğinden bahisle taşınmazların tapu kaydının iptali ile davacı adına tescili bu talebin kabul edilmemesi halinde ise dava konusu taşınmazların değeri nispetinde taşınmazın davacı adına kayıt ve tescili veya dava konusu taşınmazların dava tarihinde rayiç değerlerinin tespiti ile tahsilinin talep edildiği anlaşılmaktadır.

2-Dava tarihinden sonra taraflar arasında dosyaya örneği sunulan ve itiraza uğramayan 15/04/2022 tarihli "Taşeron Sözleşmesi" yapılmıştır. Buna göre öncelikle uygulanması gereken sözleşmelerin hangisi olduğunun tespiti gerekmektedir. Taşeron sözleşmesinin 8/vı maddesine göre sözleşmesinin imzalanarak taşeron lehine ipotek tesis edilmesine müteakip taraflar arasında yapılmış olan tüm sözleşmeler mülga sayılacaktır. ....

13/02/2023 tarih 49 sayılı kararı ile dava konusu ... ada .... parselde kayıtlı taşınmaz üzerinde yaptırılan kat karşılığı inşaat işinde yüklenici hissesine düşen bağımsız bölümler üzerinde alt yüklenici üzerine inşaatçı ipoteği tesisine onay verilmiştir.

İlkadım Tapu Müdürlüğünden gönderilen 12/03/2024 tarihli yazı eki tapu kayıtlarından da davacı şirket ile davalı .... şirketi arasındaki anlaşma gereği davacıya verilmesine karar verilen .... nolu bağımsız bölüm parsel üzerine 10/10/2023 tarih .... yevmiye, .... nolu bağımsız bölüm parsel üzerine 10/10/2023 tarih .... yevmiye, .... nolu bağımsız bölüm parsel üzerine 10/10/2023 tarih .... yevmiye, .... nolu bağımsız bölüm parsel üzerine 10/10/2023 tarih .... yevmiye, .... nolu bağımsız bölüm parsel üzerine 10/10/2023 tarih .... yevmiye ile inşaatçı ipoteği konulduğu tespit edilmiştir.

Buna göre taşeron sözleşmesi 8/vı maddesinin şartlarının gerçekleştiği anlaşılmakla davacı ile davalı .... arasında daha önce yapılan sözleşmelerin mülga olduğu bu taraflar arasındaki uyuşmazlığa taşeron sözleşmesi hükümlerinin uygulanması gerektiği kanaatine varılmıştır.

3-Uygulanması gerektiği tespit edilen taşeron sözleşmesinin 4.maddesi eserde yapılan imalatların mekanik işler ve vitrifiye malzeme temini dahil işçiliği olduğunu düzenlemiş, 5.maddede ise "Eserde yapılacak imalatlar başlığı altında" bina genelinde eksik olan mekanik işler ve vitrifiye malzeme temini dahil işçiliği ile Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.iş sayılı dosyasında düzenlenen 25/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda belirtilen ve taşeronun iş bu sözleşmede belirlenen yükümlülüklerinden kaynaklanan eksikliklerin şartnameye uygun olarak imal edip tamamlanması düzenlenmesi yapılmıştır. Yani taraflar arasındaki sözleşmenin konusu artık bu şekilde tespit edilmiştir.

4-Taşeron sözleşmesinin 6/ii maddesinde ise 5.maddede belirtilen tamamlanacak imalatların karşılığı olarak iş sahibi tarafından taşerona sözleşme konusu ada ve parselde bulunan 97 nolu 2+1 bağımsız bölümün her türlü şerh, haciz ve feradan uzak bir şekilde idare tarafından geçici kabul tutanağı düzenlenip herhangi bir eksiklik bulunmadığının tespit edilmesinin halinde 7 iş günü içeresinde devredileceği düzenlemesi yapılmıştır. Sözleşmenin ipotek başlıklı 7/ii maddesinde ise yukarıda belirtilen inşaatçı ipoteklerinin tesisi için sözleşmenin imzalanmasının ardından 10 iş günü içeresinde yüklenicinin arsa sahibi ....'ye taşeron alacağını da kabul ederek gerekli müracaatı yapmayı kabul ve taahhüt ettiği hüküm altına alınmıştır.

5-Mahkememizce taşeron sözleşmesinin sunulmasından sonra yapılması gereken iş bu sözleşme kapsamında değerlendirme yapılmasıdır. Buna göre Makine Mühendisi, İnşaat Mühendisi, Elektrik Mühendisi ve Nitelikli Hesap Uzmanında oluşan bilirkişi heyetinden alınan 26/02/2024 tarihli ek raporda inşaatın genel seviyesi % 98,62 dava konusu mekanik tesisat işlerinin seviyesi ise % 84,3 tespit edilmiş, 25/01/2024 keşif tarihi itibariyle 26/11/2021 geçici kabul tutanağındaki makine imalat eksikliklerin tamamlanmadığı ve tescil koşullarının gerçekleşmediğinin tespiti yapılmıştır.

6-Aynı bilirkişi heyetinden bu kez taşeron sözleşmesi kapsamında 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin....D.iş sayılı dosyasında tespit edilen eksikliklerin tamamlanıp tamamlanmadığı hususunda yeniden ek rapor alınmış, 07/05/2024 tarihli raporda taşeron sözlemesinde belirtilen eksikliklerin devam ettiği ve tescil koşullarının gerçekleşmediği bildirilmiştir.

7-Böylece davamızın konusunun 15/04/2022 tarihli olduğu bildirilen taşeron sözleşmesi kapsamında 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin .... D.iş sayılı dosyasında tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmediğinin olduğu, giderilmesi halinde tescil koşullarının gerçekleşeceği ancak alınan raporlarda gerek geçici kabul tutanağındaki gerekse tespit dosyasındaki eksikliklerin 25/01/2024 tarihi itibariyle devam ettiği sonrasında tamamlandığına dair bilgi belge bulunmadığı anlaşılmakla dava konusu taşınmazların davacı adına tescil şartlarının bu aşamada gerçekleşmediği gibi terditli taleplerinin de yasal şartlarının oluşmadığı anlaşılmakla" gerekçeleri ile;

1-Davanın REDDİNE, dair karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile özetle. Yerel mahkemece verilmiş olan kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu iş hakkında ana iş sahibi davalı ...., iş sahibi .... (alt) yüklenicinin müvekkili şirket olduğunu, mahkemenin, ret gerekçesi konusunda işin kapsamını Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ....

D.iş sayılı dosyasında tespit edilen eksiklikleri olarak belirlemişse de, ana iş sahibi tarafından iş değişikliği, iş eksiltme/çoğaltma, yer değiştirmesinin yapıldığının nazara alınmadığını, bu hususun, geçici kabul eksiklikleri belirlenmesinden anlaşılmakta olup, davacının geçici kabul eksikliklerinden davalı ....İ şirketinin engel oldukları dışında tüm işleri yaptığını, tamamlayarak teslim ettiğini, mahkemenin hükme esas aldığı 07/05/2024 tarihli bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli olmadığını, Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi ....

D.iş dosyası 25.03.2022 tarihli bilirkişi raporu üzerinden değerlendirme yapmış olup, bu hususta ana iş sahibi idarenin geçici kabul tutanak tarihinin 16/12/2021 olduğu gerçeğini göz ardı ettiğini, dosyaya sunulan ve bilirkişi tarafından da değerlendirilen ana iş sahibi geçici kabul eksiklikleri ortada iken bu geçici kabul listesi üzerinden gerçekleşme yüzdesi hesaplanması gerekirken anılan geçici kabul tutanağı ile çelişir mahiyette rapor tanziminin yerinde olmadığını, gerçekleşmenin ana iş sahibi idarenin geçici kabul tutanağı baz alınarak hesaplanması gerektiğini, bu hususta bilirkişi raporlarına itirazlarının da karşılanmadığını,

rapora itirazlarında da belirttikleri üzere, davalı ....şirketinin yapı kullanım belgesi almadığından Doğalgaz aboneliğini de alamaması nedeni ile kazan dairesi ve buna bağlı imalat da devreye alınamadığını, bu hususun tamamen .... şirketinin kusurundan kaynaklı olup bu eksiklik giderilmeden davacıdan imalat tamamlamasının beklenemeyeceğini, kazan dairesi izolasyonu işinin, tekrar sökülüp takılmaması için,

kazan dairelerindeki borulara sızdırmazlık testi alınmış olmasına rağmen kazan devreye alındığı zaman 65 derece ile 85 derece arasında çalıştığı an borularda sıcaklıktan dolayı terleme olup olmamasına göre etkili izolasyon uygulanması gerektiğinden bu aşamada bilerek ve teknik icap gereği yapılmadığını, abonelik olup kazan devreye alındığında elbette bu işlemin yapılabileceğini, bu eksiklik hususunda bilirkişinin mahkemeye izahat yaparak doğalgaz aboneliği olmadan bu imalat ve testlerin yapılıp yapılmayacağını açıklaması gerektiğini,

26/02/2024 tarihli raporda geçici kabul eksiklikleri listesi üzerinden doğalgaz aboneliği alınmaması (kazan dairesi durumu) nedeni ile bu imalatın tam kabul edilerek veya en fazla bu işin serbest piyasa ederinin ne olduğu beyan edilmek ve davacı tarafından depo edilmek suretiyle, ekte sunulan tutanak ve faturalar, geçici kabul listesi üzerinden mekanik imalatın %100 olduğuna dair rapor tanzim edilmesi gerekirken yazılı şekilde kanaat bildirilmesinin yerinde olmadığını,

dava konusu işin davacı tarafından yapıldığının açık olmasına rağmen aksi kabulde yani işin eksik olduğunun kabul edilmesi halinde dahi işin fiziki gerçekleşme seviyesinin tespiti ile 3 adet daireden kaç tanesinin veya ne kadarının davacı tarafından hak edildiğinin tespit edilmesi, eksik işler veya tamamlanması başka işe bağlı iş varsa bunların ederinin ne olduğunun tespiti ile davacıya bu bedeli depo ettirerek dava konusu tüm taşınmazlar yönünden davanın kabul edilmesi gerekirken eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile yazılı şekilde davanın tamamen reddinin isabetsiz olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

İncelemeye konu uyuşmazlık, davanın red kararının eksik incelemeye ve/veya hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı, hükmün fer'ilerinde usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.

DELİLLER

Yapılan yargılama, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/06/2024 tarih, ... esas ....karar sayılı kararına karşı, davacı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde,

İddia ve savunmaya mahkemece toplanıp değerlendirilen deliller ile duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre; İstinaf incelemesine konu ve esas teşkil eden eldeki dava; tapu iptali ve tescil (satış vaadi sözleşmesine dayalı) olmadı tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; Yine; HMK'nun 357. maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz."

Dosya içeriğine, toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye ve delillerin taktirinde ve değerlendirilmesinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde ve hükmün fer'ilerinde usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmış, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.