Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2025/1073 K.2025/2107

HMK 353/1-b-1

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : .... ÜYE : .... ÜYE : ....

KATİP : ....

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

NUMARASI

2023/1360 Esas, 2024/482 Karar

KARAR TARİHİ : 19/04/2024

DAVACI :.... VEKİLİ : ... DAVALI : .... VEKİLİ : .... DAVA : ....

DAVA TARİHİ : 14/11/2023

KARAR TARİHİ

22/09/2025 (İstinaf için)

KARAR YAZIM TARİHİ

22/09/2025 (İstinaf için) Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/04/2024 tarih ve 2023/1360 esas, 2024/482 karar sayılı kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru üzerine, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İDDİA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili ile davalı arasında sözleşme yapıldığını, sözleşmenin 12.2.2. maddesinde idarenin Muayene ve Kabul Komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 90 gün içinde yükleniciye veya vekiline ödemeyi yapacağı düzenlemesinin bulunduğunu, davacı tarafından 03/05/2023 tarihinde ödemenin yapılması yönünden başvuruda bulunulduğunu ve faturanın sunulduğunu, sözleşme gereği kabul komisyon raporunun 15/04/2023 tarihinde olduğunu,

alacağın ödenme zamanının 01/08/2023 olmasına rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığından 07/08/2023 tarihinde Samsun İcra Müdürlüğü .... esas sayılı dosyasından (örnek 7 genel haciz yolu ile takip faturaya ilişkin) icra takibi yapıldığını, davalı tarafça 826.000,00 TL'nin 24/08/2023 tarihinde ödendiğini, takipten sonra yapılan ödeme sebebi ile davalının icra harç, masraf ve vekalet ücretinden sorumlu olduğunu belirterek icra takibine yaptığı haksız itirazının iptaline, takip konusu alacağın % 20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

SAVUNMA

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ile vana kesme aparatı temini için 15/03/2023 tarihinde sözleşme imzalandıklarını, davacı tarafından sözleşmeye konu malların 15/04/2023 tarihinde idareye teslim edildiğini, 31/05/2023 tarihinde muayene kabul tutanağı imzalandığını, 02/08/2023 tarihinde 250.160,00 TL 22/08/2023 tarihinde ise 826.000,00 TL ödeme yapıldığını, borcun tamamının sözlemede belirtilen sürede ödendiğini, başlatılan takibin haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince, yapılıp bitirilen yargılama neticesinde. "Davacı taraflar arasında imzalanan sözleşme kapsamında davalıya teslim edilen mal karşılığında muaccel hale gelen sözleşme bedelinin süresinde ödenmediğini belirtmiş davalı ise yapılan ödemelerin sözleşme hükümlerine göre zamanında yapıldığını belirterek davanın reddini dilemiştir.

Taraflar arasında varlığı hususunda uyuşmazlık konusu olmayan 15/03/2023 tarihli sıhhi tesisat sarf malzemesi satış sözleşmesine göre davacı tarafından 912.000-TL bedelli 20.000 adet vana kesme aparatının davalıya 15/04/2024 tarihinde teslim edildiği, Davacı tarafından 03/05/2023 tarihinde yine aynı tarihli 912.000-TL bedelli fatura ile yazılı başvuru yapıldığı, muayene kabul komisyonunca 31/05/2023 tarihli onay ile raporun düzenlendiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2.2. Maddesi gereğince, idare tarafından muayene ve kabul komisyonunca kabul raporu düzenlenmesinden itibaren yüklenicinin yazılı talebi üzerine en geç 90 gün içinde yükleniciye ödeme yapılması gerektiği, aynı sözleşmenin “Denetim, Muayene ve Kabul İşlemleri” başlıklı 30.1'inci maddesi ise “...Teslim edilen malların, İdari ve Teknik Şartname esasları dâhilinde uygun bulunduğu takdirde kabulü yapılır. Aksi takdirde ret olunur.

Kabul veya ret işlemi ile ilgili komisyon tarafından rapor tanzim edilir ve bu rapor Genel Müdürlük onayı ile yürürlüğe girer.” düzenlemesi bulunmaktadır.

Taraflar arasındaki sözleşmenin 12. Ve 30. Maddesinin birlikte değerlendirilmesinde; davacının 03/05/2023 tarihinde yazılı başvurusuna konu alacağının 31/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek 90 gün sonunda muaccel hale geleceği açık olup davacı tarafından bu süre beklenilmeden 4/08/2023 tarihinde Samsun İcra Müdürlüğü'nün ....

Müdürlüğünün Esas sayılı dosyası ile 826.000 TL asıl alacağın tahsili için ilamsız icra takip başlatıldığı, davalının alacağın muaccel olmadığına ilişkin itirazı üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği, işbu itirazın iptali davasının ise 14/11/2023 tarihinde yasal bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmış olduğu anlaşılmıştır.

Davalı kurum tarafından 02/08/2023 tarihinde 250.160,00 TL, 22/08/2023 tarihinde 826.000-TL olmak üzere sözleşme bedelinin ödendiği, davacının da bakiye bedelin bulunduğu iddiasının olmadığı, davacının iddiasının ödemenin geç yapılması sebebiyle takip harç ve masraflarından davalının sorumlu olmasına ilişkin olduğu davacının alacağının 31/05/2023 tarihinden başlamak üzere 90. Gün sonunda 31/08/2023 tarihinde istenebilir hale geleceğinden taraflar arasındaki sözleşmenin 12.2.2.

Maddesindeki düzenleme gereğince takip tarihi itibariyle alacağın henüz muaccel hale gelmediği anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı taraf haksız ise de takip yapılmasında kötüniyetli olduğu tespit edilemediğinden davalı tarafın kötüniyet tazminat talebi reddedilmiştir.

7155 sayılı yasanın 23. maddesi ile değişik 6125 sayılı kanunun 18/A-13 maddesi gereği davadan önce davacının arabuluculuk başvurusu yaptığı, davalının görüşmelere katıldığı ve anlaşma sağlanamadığı görülmekle, tespit edilen arabuluculuk ücretinin de dava ret olduğu" gerekçeleri ile;"-Davanın REDDİNE, " karar verilmiştir.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAF ve İSTİNAF SEBEP VE GEREKÇESİ:

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesi ekinde sunmuş olduğu rapora ilişkin tutulan tutanak müvekkile teslim edilmiş ve görüleceği üzere rapor onay tarihi bulunmadığını, o kısım boş olarak müvekkile teslim edildiğini, müvekkili bu verilen raporla ilgili kuruma başvuru yapıp fatura kestiğini, müvekkiline genel müdürlük onay verdi ve evrak verilmesi üzerine bu rapor düzenlendiğini, yine kısaca belirtmek isteriz ki müvekkili iş karşılığı olarak alması gereken toplam bedel olarak fatura kesilmiş,

davalı vekilince sunulan ödeme emrininde de görüleceği üzere 15/05/2023 tarihinde ödeme emri belgesi düzenlenmiştir.İlgili kurum genel müdürlük onayı olmadan ödeme emri düzenlemesi mümkün olmadığını, ilgili kurumadan bütün evraklar ve evrak asıllarının istenerek karar verilmesi gerekirken sadece dosya üzerinden davalı vekilince sunulan evraklarla karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, ilgili kurumdan bizimde ekte sunmuş olduğumuz kabul tutanağının ilgili kuruma kayıt tarihi, kayıt numarasının istenmesini talep ederiz.

Belirtmiş olduğumuz evrakın ilgili kurum ilgi sayı ve kayıt numarası alınarak işleme alınması gerektiğini, bu evraklar istenerek mevcut duruma göre karar verilmesi gerekirken dosya üzerinden karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, 15/05/2023 tarihinde ilgili kurum ödeme emri düzenlendiğini, müvekkiline yapılacak ödeme ilgili kurum tarafından 15/05/2023 tarihinde ödeme emri olarak hazırlandığını, genel müdürlük onayı olmadan ödeme emri hazırlanması hukuk mantığına sığmayacağını, bu nedenle kararın kaldırılması için istinaf talebinde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/04/2024 tarih ve .... esas, .... karar sayılı kararına karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvuru üzerine, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde;

İddia ve savunmaya mahkemece toplanıp değerlendirilen deliller ile duruşma tutanaklarına yansıyan bilgi ve belgelere göre; İstinaf incelemesine konu ve esas teşkil eden eldeki dava; itirazın iptali (ticari satımdan kaynaklanan) istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yapılıp bitirilen yargılama sonucunda, "...-Davanın REDDİNE, " karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından süresinde istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

6100 sayılı HMK’nun 355. maddesi uyarınca inceleme, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilir; Yine; HMK'nun 357. Maddesine göre de "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz."

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları delillere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, vakıa mahkemesi hakiminin dosyadaki delillerle çelişmeyen tespit ve değerlendirmesine ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, HMK’nun 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan inceleme sonucu, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/(1)-b-1.madde ve bendi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılarak, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.