Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2025/1574 K.2025/1434

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi ve Çarşamba 3. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili davacının Çarşamba İcra Dairesi'nin ....

E. sayılı dosyasından davalı aleyhine takip başlattığını ve alacağına kavuşmak adına dava açmak dahil birçok işlem için masraf yaptığını, aldığı hukuk hizmeti karşılığında avukatına vekalet ücreti ödediğini, ayrıca takibe konu tutarın paranın enflasyon karşısında erimiş olması sebebiyle bir önemi kalmadığını, işte davacının bu üç sebeple zarara uğradığını ve oluşan zararın takip borçlusu davalı tarafından tazmin edilmesi lazım geldiğini beyanla, davacının enflasyon sebebiyle oluşan zararına karşılık şimdilik 1.000TL'nin (HMK m. 107),

muhtelif dosyalarda karşılamak mecburiyetinde kaldığı yargılama harç ve giderleri sebebiyle oluşan zararına karşılık 500TL'nin (HMK m. 109) ve icra dosyasında hukuk hizmeti aldığı avukatına ödediği vekalet ücreti sebebiyle oluşan zararına karşılık 500TL'nin (HMK m. 109) davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Çarşamba 3. Asliye Hukuk Mahkemesince; Çarşamba İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasında uyuşmazlığın kambiyo senetlerine ilişkin olduğu ve takip yapıldığı anlaşılmış olup, bu sebeple davacının talebinin ticari davaya ilişkin olduğu, talebin incelemekle görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu, HSK kararının uygulanma süresi olan 01/09/2021 tarihinden sonra 27/12/2024 tarihinde mahkemelerinden talepte bulunulduğu ve Samsun İli'nin mülki sınırları içinde ticari dava ve taleplere bakmakla görevli mahkemenin Samsun Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemelerinin görevsizliğine karar verilmiştir.

Samsun Asliye Ticaret Mahkemesince; Samsun BAM 2. Hukuk Dairesi'nin 17/10/2024 tarih ve.... K. sayılı kararında da, aynı taleplerle açılan Mahkemelerinin .... E. sayılı dava dosyasından verilen karara karşı görevsizlik kararının yerinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 5/1. maddesine göre, aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. Bu hükme göre ticaret mahkemelerinin görev alanı ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işleridir. Ticari faaliyetleri ilgilendiren bütün davalar ticari dava değildir. Bu nedenle ticari işlerle ilgili bütün davalar ticaret mahkemelerinin görev alanına sokulmamış, yalnızca uzmanlık gerektiren hususların ticaret mahkemelerince karara bağlanması esası getirilmiştir.

Ticari davaları, mutlak ticari davalar, nisbi ticari davalar, yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç grubta toplamak mümkündür.

Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, 6102 sayılı TTK'nın 4/1. maddesinde bentler halinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m.99), İcra İflas Kanunu (m.154), Finansal Kiralama Kanunu (m.31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m.22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır. Bu guruptaki davaların ticari dava sayılabilmesi için taraflarının tacir olması veya ticari işletmeleriyle ilgili olması gibi şartlar aranmaz. TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir. Bu davalar kanun gereği ticari dava sayılan davalardır.

Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması halinde ticari nitelikte sayılan davalardır. 6102 sayıl TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır. Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi, hem de iki tarafın tacir olması gereklidir.

Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira.

Türk Ticaret Kanunu, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.

Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Yukarıda açıklandığı üzere bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak ya mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.

Türk Ticaret Kanunu'nun 3. maddesinde, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." düzenlemesi getirilmiştir.

TTK'nın 14. maddesine göre “Bir ticari işletmeyi kısmen dahi olsa kendi adına işleten kimseye tacir denir.” Aynı Kanunun 17. maddesi hükmünce de; “iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildir.” düzenlemesi yer almaktadır.

Dava, icra takibine konu edilen senede dayalı alacağın zamanında ödenmemesi sebebi ile oluşan temerrüt faiziyle karşılanmayan munzam zararın tazmini ve alacağın tahsili yönünde açılan davalardaki yargılama giderinin tahsili istemine ilişkin olup, taraflar arasındaki ilişkinin mutlak ticari davalardan olmamasına, tarafların tacir niteliğinde olduğuna ilişkin dosyada belge veya iddia bulunmaması ve bu haliyle taraflar arasında uyuşmazlığın nispi ticari davalardan da olmamasına göre uyuşmazlığın Çarşamba 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza