Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2021/1841 K.2022/187

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin .. tarihinde .. plakalı aracı ile seyir halinde iken davalı ...'a ait, diğer davalı ...'in sevk ve idaresindeki ...Plakalı aracın müvekkilinin aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, kazanın oluşumunda .. plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu bulunduğunu, davalı ...'a ait ... plakalı aracın davalı .....Sigorta şirketine ... poliçe numaralı ZMMS ile sigortalanmış olması sebebiyle sigorta şirketinin de zarardan sorumlu olduğunu ve sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketince hasar bedelinin karşılandığını ve değer kaybı için ...TL ödendiğini,

ancak bu tutarın araçtaki değer kaybına göre çok düşük olduğunu beyanla, dava konusu alacak belirli hale gelene kadar müvekkile ait araçta gerçekleşen şimdilik değer kaybı için ...TL'nin olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini taleple dava ettiği anlaşılmıştır.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin ...isimli işletmesinde araç kiralama işi yaptığını, davaya konu ... plakalı aracında ..yılı ile ... yılları arasında kazaya karıştığı anlaşılan sürücü ...'e uzun süreli kiralandığını, kira bedellerinin ...'in yetkilisi olduğu ...Şirketi tarafından ödendiğini ve bu ödemeleri gösterir hesap ekstresi ve faturaları dosyaya sunduklarını, müvekkili hakkındaki davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesini, zorunlu mali sorumluluk sigortası ve kasko sigortası tarafından karşılanmamış olan alacaklar bakımından müvekkiline başvurulamayacağını, bu nedenlerle fazlaya dair tüm hakları saklı kalmak kaydı ile,

müvekkili hakkındaki haksız davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalılar ... ve ... usulüne uygun tebligata rağmen davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Yerel Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davanın kabulü ile,... TL'nin davalı ... yönünden kaza tarihi olan ... tarihinden ve davalı sigorta şirketi yönünden 26.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ....'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davalı ... yönünden davanın reddine karar verildiği görülmüştür.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle, Yerel mahkeme her ne kadar davanın, davalı ... yönünden reddine karar vermişse de hüküm hatalı olduğunu, davalı ... ile diğer davalı ... arasında mevcut ticari iş ilişkisinin taraflarınca bilinmesinin imkansız olduğunu, bu nedenlerle davalı ... yönünden reddine dair verilen kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

Davalı...vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İşleten sıfatının değişmesi nedeni ile müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığından, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, mahkeme kararının hatalı olduğunu, kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava,trafik kazası nedeniyle oluşan değer kaybı tazmini istemine ilişkindir. Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle ve kamu düzenine ilişkin hükümlerle sınırlı olmak üzere inceleme yapılmıştır.

Dosya üzerinde yapılan incelemede.

Davacı vekilinin dava dilekçesi ile, müvekkilinin ...tarihinde ...plakalı aracı ile seyir halinde iken davalı ...'a ait, diğer davalı ...'in sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın müvekkilinin aracına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası gerçekleştiğini, davalı ...'a ait ... plakalı aracın davalı ....Sigorta şirketine ...poliçe numaralı ZMMS ile sigortalanmış olması sebebiyle sigorta şirketinin de zarardan sorumlu olduğunu ve sigorta şirketine başvuruda bulunulduğunu, sigorta şirketince hasar bedelinin karşılandığını ve değer kaybı için ...TL ödendiğini, ancak bu tutarın araçtaki değer kaybına göre çok düşük olduğunu beyanla,

dava konusu alacak belirli hale gelene kadar müvekkile ait araçta gerçekleşen şimdilik değer kaybı için... TL'nin tahsilini taleple dava ettiği,

Mahkemece taraf delillerinin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin değerlendirildiği, yapılan yargılama sonucunda özetle; Davaya konu araca ait tramer kayıtları ile sigorta şirketi nezdindeki hasar dosyası dosya arasına alınmış, dosya bir makine mühendisi bir trafik bilirkişisine tevdi edilmiş, alınan ... tarihli raporda özetle; kazanın münhasıran sigortalı araç sürücüsü davalı ...'in kusuru ile gerçekleştiği ve davacıya ait araçta Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları Ek-1'deki esaslara göre ... TL ve objektif değer kaybı esasına göre ... TL tutarında değer kaybı oluştuğu tespit ve değerlendirmelerine yer verildiği,

Değer kaybı, aracın trafik kazası sonucu hasarlanıp onarılmasından sonraki değeri ile hiç hasarlanmamış haldeki değeri arasındaki farka ilişkin olup, araçtaki değer kaybı belirlenirken, aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki fark göz önüne alındığı,

bu çerçevede Anayasa Mahkemesi'nin 2019/40 Esas, 2019/40 Karar sayılı iptal kararı üzerine yeniden yapılan yasal düzenleme ile 7327 sayılı kanunun 18.maddesi ile 2918 sayılı kanun 90.maddesinde değişiklik yapılmış olması nedeni ile ZMMS Genel Şartları Ek-1'deki esasların somut olayda uygulanamayacağı ve değer kaybının objektif değer kaybı esasına göre belirlenmesi gerektiği değerlendirilmiştir (Bkz. Samsun BAM 3. Hukuk Dairesi'nin 2021/860 Esas, 2021/979 Karar sayılı ilamı).

Somut olayda, davacıya ait aracın kaza tarihindeki 2. el piyasa değeri ile kazadan sonraki 2.el piyasa değeri arasındaki farkın ... davacının gerçek zararı olduğu kabul edildiği, davadan önce davalıya yapılan ödemenin mahsubuna göre davacının bakiye zararının... TL olduğu değerlendirilerek bu miktar üzerinden hüküm kurulduğu,

2918 sayılı KTK'nın 85. maddesi ise “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar” hükmünü içermektedir.

Bu yasal düzenleme karşısında, kazaya karışan araçların meydana getirdikleri zararlardan araç sahiplerinin hukuken sorumlu olacağı ilkesi benimsenmiş ise de, bu araçların sahipleri tarafından herhangi bir sebeple yararlanılmasının bir başka kimseye devir edilmesi halinde (çok kısa bir süre olmaması kaydıyla), artık üzerindeki fiili hakimiyetin kalmaması ve bu sebeple ekonomik yönden de bir yararlanma olanağının kalktığı durumlarda, o aracı kaza sırasında fiili hakimiyeti altında bulunduran ve ondan iktisaden yararlanan kimsenin işleten sıfatıyla meydana gelen zarardan sorumlu tutulması gerekip,

bunun sonucu olarak da araç malikinin sorumlu tutulmaması gerekecektir. Gerek doktrinde, gerekse Yargıtay'ın uygulamalarında, kiracının işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerekmektedir.

Ancak bu konuda getirilecek delillerin üçüncü kişileri bağlayabilecek nitelikte ve güçte olması, özellikle zarara uğrayanların haklarını halele uğratacak bir sonuç yaratmaması şarttır. (Bkz. Yarg. 17. HD.'nin 20/12/2018 tarih ve 2018/1002 Esas, 2018/12579 Karar)

Eldeki dosyada davalı ... vekilinin süresi içerisinde sunduğu cevap dilekçesi ekindeki belgeler incelendiğinde; sigortalı aracın ... tarihli "Oto Kiralama Sözlemesi" ile 2+2 yıllığına ...isimli şirkete kiralandığı, ... plakalı araç teslim tutanağında dava dışı ... isimli şirketin kaşe ve imzasının bulunduğu, aracın davalı ... tarafından teslim alındığının belirtildiği, kiralamaya ilişkin olarak dava dışı ...simli şirketine fatura düzenlendiği,

davalı ...'ın araç kiralama işi ile iştigal ettiğine ilişkin faaliyet belgesi ve vergi levhası bulunduğu anlaşılmış, uzun süreli kiralama sözleşmesi ile zarar veren aracın işletenlik sıfatının dava dışı ....isimli şirkete geçtiği göz önüne alınarak davalı ... yönünden davanın reddine karar verildiği,açıklanan sebeplerle, davanın davalılar ... ve ...

A.Ş. yönünden kabulüne karar verilmiş, mahkeme kararı ve gerekçelerinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı ve davalı ... A.Ş vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 08/02/2022

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!