Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1932 K.2024/2285

Dava hasımsız olarak açılmış olup, davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Müvekkili Bankanın Samsun Şubesinin müşterisi .....'nin talebi üzerine basımı yapılan ve aşağıda detaylı bilgileri bulunan,.... no'lu hesabına tanımlı 1adet 25 yapraklı çek karnesinin, müvekkili Bankanın çek merkezi tarafından Samsun Şubesine gönderilmek üzere .....'ye teslim edildiğini, kargo takip numarasının ".... irsaliye numarasının ise ".... olduğunu, .... çalışanları ile yapılan görüşmede çek karnesi kargo nezdinde iken kayıp olduğunun anlaşıldığını beyanla, öncelikle teminatsız olarak, olmadığı takdirde teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasına,

müvekkili bankanın müşterisi .......'ye ait .... no'lu hesabına tanımlı 1 adet 25 yapraklı çek karnesinin ve müvekkili bankanın müşterisi.....'ye ait ....no'lu hesabına tanımlı 1 adet 10 yapraklı ve 1 adet 25 yapraklı çek karnelerinin zayi olduklarına dair TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmesini mahkememizden talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:

Davacı vekilinin istinaf başvuru dilekçesinde özetle; mahkemece verilen kararın hatalı olduğunu, Kargo poşetlerinin içinde olması gereken çek karneleri, kargo poşetlerinin içeresinden çıkmadığını, kargo firması uhdesindeyken bu çek karnelerinin kargo poşetlerinin içinden alındığının tespit edildiğini, çek karnesinin hırsızlık neticesinde kaybolduğu tespit edilen 3 adet çek karnesinin bankanın faaliyet alanı ile ilgili belge olduğunu, müvekkili bankanın saklamakla yükümlü olduğunu, ancak hırsızlık nedeniyle zayi olduğunu, tespit edilen çek karneleri için zayi belgesi verilmesinin zaruri olduğunu ileri sürerek, kararın kaldırılarak, talepleri doğrultusunda karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı banka vekili, dava dışı müşterisine ait basımı yapılan 1 adet 25 yapraklı ve 1 adet 10 yapraklı çek karnesinin müvekkili bankanın çek merkezi tarafından Samsun Şubesine gönderilmek üzere kargoya verildiğini ve kargoda kaybolduğunu ileri sürerek, çek defteri hakkında TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istenilmiştir.

Her ne kadar çek defteri TTK'nın 82. maddesi kapsamında ticari defter ve belge olmadığından bu madde kapsamında zayi belgesi verilmesi mümkün olmasa da HMK' nın 33. maddesinde düzenlenen uygulanacak normun hakim tarafından re'sen tespit edilmesi ve uygulanması ilkesi gereğince hakim, uygulanacak normu kendisi tespit eder ve hukuki nitelendirme bakımından taleple bağlı değildir.

Bu kapsamda, davaya konu talebin TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla "kıymetli evrakın zıyası/ çek iptali" olarak değerlendirilmesi gerekir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacının, zayi nedeniyle iptali istenilen boş çek yaprakları kıymetli evrak niteliği taşımadığından bu madde kapsamında iptali istenemez.

Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 26/12/2024

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!