Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1322 K.2025/1116

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekilinin sunduğu ihtiyati tedbir talepli dava dilekçesinde; davacı aleyhine ... İcra Dairesi'nin .../...... E. sayılı dosyası ile ... düzenlenme tarihli, 1.000.000,00-TL bedelli kambiyo senedi alacağına istinaden takip başlatıldığını, ....Hukuk Mahkemesi'nin ..../...

E. sayılı dosyası ile takibe ve borca itiraz ettiklerini, davacının dolandırılmaya çalışıldığından 1.000.000,00-TL'lik takipten 900.000,00-TL'sinden borçlu olmadığının tespitini ve %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, icra takip alacaklısına borcu bulunmadığına ilişkin kuvvetli emareler bulunduğu da gözetilerek takip dosyasında öncelikle teminatsız olarak, uygun bulunmadığı takdirde Mahkemece belirlenecek teminat karşılığında dava sonuna kadar takibin durması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekilinin sunduğu cevap dilekçesinde özetle; dava konusu senette herhangi bir tahrifatın söz konusu olmadığını, borç miktarının hem sayıyla hem yazıyla 1.000.000,00 TL (bir milyon) olarak düzenlendiğini, takip konusu senette hiçbir tahrifat bulunmamakla, davacının da senet üzerindeki imzanın kendisine ait olduğunu ikrar ettiğini, davada ispat yükünün davacı üzerinde olduğunu, davacının iddiasını yazılı delillerle ispatlayabileceğini, tanık deliline dayanılamayacağını, icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini belirterek, haksız davanın ve taleplerin reddini savunmuştur.

B-)İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../.... E. sayılı derdest dosyasında ..... tarihli ara kararı ile; "...davacı tarafın ihtiyati tedbir talebinde bulunduğu, ..... İcra Dairesi'nin ....../..... E. sayılı dosyasındaki takibin durdurulması ve hacizlerin kaldırılması talebinin Mahkememizin ...... tarihli duruşmasında ve ....... tarihli ara karar ile değerlendirilmiş olduğu, dosyaya bilirkişi raporları alınmış ise de mevcut raporlara itirazlar yapıldığından henüz kesinleşmemiş olduğu, böylece mevcut koşul ve şartların değişmediği kanaatine varılarak ve uyuşmazlık konusunun niteliği de gözönünde bulundurularak davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.

C-)DELİLLER; ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../.... E. sayılı derdest dosyada ......... tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara karar ve tüm dosya kapsamı.

D-)İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İnceleme konusu ara karara karşı ihtiyati tedbir talebinde bulunan davacı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde; ..... CBS'nin ..../.... sor. numaralı dosyasında tanzim edilen .... Jandarma Kriminal Müdürlüğü'nün .... tarihli raporunda; "...Senet üzerinde '0' rakamının sonradan eklendiği, mürekkep baskısı, fulaj izleri ve yüzey farklılığıyla tahrifatın bilimsel yöntemlerle tespit edildiği..." denildiğini, sahtecilik vakıasının tartışmasız kanıtı olduğunu, .... CBS'nin .../... E. .../....

İddianame) Davalı hakkında resmî olarak kamu davası açılıp, iddianamede açıkça senette tahrifat yapıldığı ve davalının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle cezalandırılmasının talep edildiğinin yazıldığını, bu iki gelişmenin ilk tedbir kararından sonra dosyaya girmiş olup, mahkemenin "koşullar değişmedi" gerekçesinin fiilen ve mantıken yanlış olup, reddin hukuka uygun düşmediğini, ....

İcra Dairesi'nin müvekkilinin taşınmazına kıymet takdiri yaptırıp raporun tarafına tebliğ edildiğini, bu işlemin davacının tek taşınmazının satışa çıkarılması amacı taşıyıp mülkiyet hakkının kaybına yol açtığını, HMK m.389’da düzenlenen "gecikmesinde sakınca bulunan hâl" ve "telafisi imkânsız zarar" şartlarının somut olayda fazlasıyla gerçekleştiğini, Mahkemece, delillerin değerlendirilmesinde yanılgıya düşülüp ihtiyati tedbirin varlık nedeninin gözardı edildiğini belirterek, Mahkemenin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının kaldırılmasını, takip dosyasında satış ve haciz işlemlerinin tedbiren durdurulması,

ihtiyati tedbirin teminatsız veya en azından makul teminatla kabulünü talep etmiştir.

Davalı vekilinin sunduğu istinafa cevap dilekçesinde özetle; huzurdaki menfi tespit davası icra takibinden sonra açılıp, yasanın amir hükmü gereği icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğini, tedbir talebinin açıkça yasanın emredici hükümlerine aykırı olduğunu, davacının iddia ettiği yeni delillerin ortaya çıkması (hiçbir şekilde kabul etmemekle) yasanın amir hükmünün ihlal edilmesine ve Mahkemelerce açıkça yasaya aykırı şekilde tedbir kararı verilmesine gerekçe teşkil edemeyeceğini,

velev ki koşullar değişti halde dahi Mahkemece takibin durdurulması ve hacizlerin kaldırılması yönünden tedbir kararı verilmesinin hukuken mümkün olmadığını, dosyada alınan raporlara itiraz edip raporlar kesinleşmediğinden koşullarda değişiklik olduğundan bahsedilemeyeceğini belirterek, hukuki dayanaktan yoksun istinaf başvurusunun usul ve esastan reddini talep etmiştir.

E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Talep, eldeki menfi tespit davasında icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebine ilişkindir.

İstinaf incelemesi, Dairemizce 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; ara karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması, HMK'nın 297.maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirmekle yetinilmiştir.

Davacı vekilince, takibe dayanak bonoda miktar kısmının sonuna "0" rakamının sonradan eklendiğini, 100.000 TL olan miktarın bu şekilde 1.000.000 TL'ye yükseltildiğini belirterek, 900.000 TL bakımından borçsuzluğun tespitini talep etmiş, istinafa konu ara karar ile Savcılık dosyasında alınan Jandarma Kriminal tarafından hazırlanan raporda "0" rakamının sonradan eklendiği belirtilip iddianame düzenlendiğinden takibin durdurulmasını talep etmiş, davalı taraf icra takibinden sonra açılan takipte, takibin durdurulamayacağını, raporlara itiraz ettiklerinden davanın ve talebin reddini savunmuş, Mahkemece istinafa konu ara karar ile takibin durdurulması talebinin reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Geçici Hukuki Koruma tedbirlerinden olan "ihtiyati tedbir" 6100 Sayılı HMK'nın 389-399. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nın 389.maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391.maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393.maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394.maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usûle yer verilmiştir. HMK’nın 391/3.maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin reddi kararına karşı ve HMK'nın 394/5. maddesi uyarınca ihtiyati tedbir kararına itiraz hakkında verilen karar karşı kanun yoluna başvurma olanağı getirilmiştir.

HMK'nın "İhtiyati Tedbirin Şartları" başlıklı 389.maddesinde "(1) Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

(2) Birinci fıkra hükmü niteliğine uygun düştüğü ölçüde çekişmesiz yargı işlerinde de uygulanır." hükmü yer almaktadır. Söz konusu maddede ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkânsız hâle geleceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan hâller, ihtiyati tedbir sebebi ve şartı olarak kabul edilmiştir.

Mahkemece, ihtiyati tedbir yargılamasının gerektirdiği inceleme ve ispat kuralları dikkate alınarak, yapılan incelemeden sonra, bu sakınca veya zararı ortadan kaldıracak tedbire karar verilmesi mümkün olacaktır. İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır.

HMK'nın ihtiyati tedbirle ilgili 390.maddesinin gerekçesinde geçici hukuki korumalarda ispat hususu üzerinde durulmuş, "yaklaşık ispat" kavramından bahsedilerek kabul edilmiştir. Yaklaşık ispat durumunda hâkim, o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu gözardı etmez. Yaklaşık ispatta tam ispat aranmamakla beraber basit bir iddia da yeterli kabul edilemez.

Karşı tarafı riskle karşı karşıya bırakacak veya onun ticari hayatını ya da yaşantısını zora sokacak nitelikte verilecek tedbir kararının amacına uygun düşeceğinin kabulüne olanak bulunmamaktadır.

Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.

2004 sayılı İİK'nın "Menfi tesbit ve istirdat davaları" başlıklı 72/3 maddesinde; "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir..." hükmü, HMK'nın "Yazı veya imza inkârının sonucu" başlıklı 209.maddesinde "(1) Adi bir senetteki yazı veya imza inkâr edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz..." hükmü mevcuttur.

Tüm bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; dosyadaki belgelerin incelenmesinde; dava konusu ....İcra Dairesi'nin ..../.... E. sayılı icra takibinde takip tarihinin .... olduğu, kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapıldığı, alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, takibin dayanağının 1.000.000,00 TL miktarlı ..... tanzim tarihli, ..... vadeli bono olduğu görülmüştür.

Eldeki davanın ..... tarihinde yani takipten sonra açıldığı, ... CBS'nin ...... sor. numaralı dosyasında tanzim edilen ... Jandarma Kriminal Müdürlüğü'nün ...... tarihli raporunda; "...Senet üzerinde '0' rakamının sonradan eklendiği, mürekkep baskısı, fulaj izleri ve yüzey farklılığıyla tahrifatın bilimsel yöntemlerle tespit edildiği..." denildiği, Savcılık dosyasında iddianame düzenlendiği, dosyanın son duruşmasında senetteki tahrifat iddiası için ATK'dan rapor aldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, bu ara karara itiraz üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..../.... D.İş ..../....K. Sayılı ..... tarihli kararı ile; "...Davacının adli yardım talebinin kabulüne, yargılama giderleri ve harç bedellerinin ileride haksız çıkacak taraftan tahsil edilmek üzere şimdilik suçüstü ödeneğinden karşılanmasına..." kesin olarak karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde; uyuşmazlık, icra takibinden sonra açılan eldeki menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilmesi gerekip gerekmediği ile tedbir talebinin reddine ilişkin Mahkeme ara kararının yerinde olup olmadığı noktasındadır.

İK'nın 72/3. maddesi uyarınca menfi tespit davasında takip başladıktan sonra ihtiyati tedbir yoluyla takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, davacı tarafça takibin durdurulması talep edilmiş olup, "çoğun içinde az da vardır" kuralı gereği İİK'nın 72/3 son cümlesi de dikkate alınarak icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Zira menfi tespit davasının amacının belli bir borçtan dolayı borçlu bulunmadığına ilişkin kesin hüküm ve dolayısıyla kesin hukuki koruma temin etmek olduğu gözönüne alındığında, takibin durdurulması veya icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi şeklindeki ihtiyati tedbirin, asıl uyuşmazlığı çözecek veya kesin hukuki korumayı ikame edecek nitelikte bulunmayıp, bu nedenle Mahkemenin ara kararı kaldırılarak teminatsız olarak ihtiyati tedbir yoluyla icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine ilişkin yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.