Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/384 K.2025/416

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait ................ plakalı araca davalı ............... tarafından idare edilen ............. plakalı araç tarafından arkadan çarpıldığını ve aracın hasar gördüğünü, kaza tutanağına göre davalı sürücünün %100 kusurlu olduğunu, davacıya ait aracın kaza öncesi orijinal olup önceden herhangi bir kazaya karışmadığını, kilometresinin çok düşük olduğunu, araç tamir için serviste kaldığı süre boyunca araçtan mahrum kaldığını, davalı ..........'nin davalının aracının ............ sigortacısı olarak değer kaybından sorumlu olacağını beyanla, 100,00 TL değer kaybı ve 100,00 TL mahrumiyet bedeli olmak üzere şimdilik toplam 200,00 TL'nin, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 27/09/2024 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesinde; değer kaybı için 50.000,00 TL’nin ve mahrumiyet bedeli 7.500,00 TL’nin davacıya ödenmesi istemiyle davayı ,fark değer olan 57.300,00 TL üzerinden ıslah edip harçlandırdıklarını, 50.000,00 TL değer kaybının kaza tarihinden, aksi kanaatte yazılı başvuru tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini, 7.500,00 TL mahrumiyet bedeli tazminatının kaza tarihinden; aksi kanaatte yazılı başvuru tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalılardan teminat kapsamı dikkate alınarak ve ’dan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ........... vekili cevap dilekçesinde; davacının sigortaya eksik evrak ile başvurduğundan davanın usulden reddini, davacının kasko şirketine hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığını, araç mahrumiyet bedelinin ............. bakımından teminat dışı olduğunu, bu nedenle davacının araç mahrumiyet bedeli talep edemeyeceğini, öncelikle usulden; aksi kanaatte araç mahrumiyet bedelinin reddini savunmuştur. Diğer davalıların süresinde cevap dilekçesi vermediği, HMK'nın 128.maddesi gereği davacının ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiş sayılacaklarının değerlendirildiği anlaşılmıştır.

B-)MAHKEMENİN KARAR ÖZETİ: ...kiralama sözleşmesi incelediğinde aracın uzun süreli olarak kiraya verildiği, aracın tam zamanlı olarak kiralandığı, fiili olarak aracın araç kullanımının kiralayanda olduğu bu hususların ihbar olunan tarafından sunulan faturalar ile de desteklendiği,

araç kiralama sözleşmesini tam zamanlı olarak düzenlenmiş olması nedeniyle araç malikinin fiili hakimiyetini kesildiği yönünde kanaat oluştuğundan davanın davalı ................. yönünden husumetten reddine, davanın değer kaybı yönünden davalı .......... ve .......... yönünden kabulüne karar verilmiş, davalı ........... şirketinin başvuru tarihi dikkate alınarak temerrüt tarihi hesaplandığını, 1-davacının değer kaybı talebinin davalı ............ve .......... yönünden kabulü ile 50.000,00 TL değer kaybı bedelinin kaza tarihi olan 04/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...........'ndan.

27/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ............ şirketinden alınarak davacıya verilmesine (............ şirketi yönünden 61.082,75 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere), 2-davacının

mahrumiyet bedeli talebinin davalı ............. yönünden kabulü ile 7.500,00 TL mahrumiyet bedeli talebinin kaza tarihi olan 04/04/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .............'ndan alınarak davacıya verilmesine, 3-davacının davalı ............. yönünden açtığı davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, karar verildiği görülmüştür.

C-)İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekilinin sunduğu istinaf dilekçesinde özetle; gerekli incelemenin yapılarak .............yönünden verilen red kararının kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatte ise davanın açılmasında kusuru bulunmaması sebebiyle davacının............ yönünden hükmedilen yargılama giderleri ve ücreti vekaletten sorumlu tutulmaması yönünde karar tesisini talep ettiklerini, davalı olarak husumet yönelttiklerini ve işleten sıfatının kesildiği yönündeki belgeleri sunması ile .............Şirketi yönünden husumetten ret kararı verilmiş ise de dosyaya sunulan delillerden (vergi

dairesi bildirimi, kiralama gelir vergisi ödenmesine dair makbuz, kira sözleşmesinin ilgili kurumlara verilmiş olması) haberdar olmasının mümkün olmaması, kiralama süresinin uzun veya kısa şekilde yapıldığından haberdar olmaması, davanın açılmasında hukuki yararının bulunduğu da gözönüne alındığından hiç değilse yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini,

Dava açmakta hukuki yararı bulunan fakat işleten sıfatının kesilmesi sebebiyle davada haklı çıkmasına rağmen, yargılama gideri ödemek zorunda kalan davacının mağduriyetinin giderilmesi gerektiğini belirterek, kararın ............... yönünden yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerekliliği ile bu yönden hükmün kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ................... vekili istinafa cevap dilekçesinde; uzun süreli araç kiralama sözleşmesi kapsamında işleten; aracı uzun süreli kiralama halinde kiracı olup bu kapsamda davacı şirketin işleten sıfatını haiz olmadığını, bu nedenle davada izafe edilebilecek herhangi bir kusur ve sorumluluk olmadığını, yerel mahkemece davacı şirketin huzurdaki davada işleten

olmadığından meydana gelen kazadan ötürü şirkete herhangi bir sorumluluk yükletilemeyeceğini, mahkemece verilen kararın son derece yerinde ve hukuka uygun olduğunu, şirketin Türkiye genelinde araç kiralama işi ile uğraşan bir firma olduğunu, davalının istinaf başvurusunun haksız olduğunu,

Davacının davayı işleten sıfatına haiz olmadığı halde şirkete yönlendirdiğini, taraflarınca dosyaya cevap dilekçesinin sunulmasının yanı sıra davanın iki yıla yakın bir süre takip edildiğini, HMK’nın 331.maddesine göre, yanlış tarafa yönlendirilen bir davada yargılama giderlerinden ve vekâlet ücretinden davacının sorumlu olduğunu, bu sebeplerle AAÜT gereği, şirket lehine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka uygun olup, davacının haksız istinafının reddini talep etmiştir.

D-)DELİLLER: ............ Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ............ Esas ........... Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinin davalı sürücü, davalı aracı ......... sigortacısı ile maliki kiralama şirketinden tahsili talebine ilişkindir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, inceleme konusu karar başlığında; davacının, davalıların ve taraf vekillerinin adreslerinin yer almaması 6100 sayılı HMK'nın 297.maddesine aykırı ise de, mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün bulunduğundan bu eksiklik eleştirilmekle yetinilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık, davalı kiralama şirketinin değer kaybı tazminatı ve araç mahrumiyet bedelinden sorumlu olup olmayacağı ile yargılama giderlerinden sorumlu tutulup tutulamayacağı hususlarındadır.

2918 sayılı KTK hükümleri uyarınca bir araç üzerinde iki işleten bulunamayacağı, yine aynı kanunun 3.maddesinin tanımlar kısmının işleten başlığı altında belirtildiği üzere, kazaya neden olan davalı sürücü Hızır idaresindeki aracın malikinin .............. olduğu, aracın ihbar olunan ..............'ye uzun süreli kiralandığı, ihbar olunan vekilince davalı ............ ile yapılan "Hizmet Aracı Kiralama İşi Hizmeti Alımına Ait Sözleşmesinin" bir örneğinin, sözleşmeye istinaden davalı ........... şirketine yapılan ödemelere dair fatura suretleri ile ödeme belgelerinin (banka dekontları) bir kısmının sunulduğu,

kiralama sözleşmesi incelediğinde kusurlu davalı aracın uzun süreli olarak kiralandığı, bu sırada zarara yol açan eylemin gerçekleştiği, fiili olarak aracın araç kullanımının kiralayanda olduğu hususlarının sunulan faturalar ile desteklendiği, araç malikinin fiili hakimiyetini kesildiği anlaşıldığına göre, davalı .......'nin işleten ya da malik olarak sorumlu tutulamayacağı anlaşılmış, aksi yönlü davacı istinafı yerinde görülmemiştir.

Kendisine intikal eden bir uyuşmazlıkta Yargıtay 17. H.D.'nin01/12/2014 T. ve 2014/21009 E. 2014/17379 K. sayılı ilamında; "...Dava, trafik kazası nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. ve 19. maddeleri hükümlerine göre trafik kaydı 'işleteni' kesin olarak gösteren bir karine değilse de, kimliğini belirleyen güçlü bir kanıt niteliğindedir. Ancak trafik kayıt maliki, işleten konumunda olmadığını işletenin bir üçüncü kişi olduğunu kanıtladığında, malik olmasına karşın, işleten sıfatıyla sorumlu tutulamaz. Bununla birlikte, zarar gören kişi, davasını açmadan önce işletenin trafik kaydında adı yazılı kişi olup olmadığı konusunda bir araştırma yapmakla yükümlü kılınamaz. Olağan olanı, davanın trafik kaydında adı yazılı kişiye yöneltilmesidir. Somut olayda da davacı, trafik kaydına dayanarak bu davayı davalı ......... aleyhine açmış ve onun işleten olmadığı davalının ileri sürdüğü

kanıtlarla doğrulanmıştır. Bu nedenle davanın açılmasında davacının bir kusuru bulunmadığından davanın pasif sıfat (husumet) yokluğu nedeniyle reddi üzerine davalı yararına yargılama giderleri ve bu arada vekalet ücretine hükmedilmesi doğru değil bozma nedeni ise de; bu konudaki yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden..." denilmiş ve bu nedenle davanın araç maliki aleyhine açılmasında davacının bir kusuru bulunmadığından davalı ...Şirketi yararına vekalet ücretine ve yargılama giderine hükmedilmesinin doğru olmadığına karar verilmiş ve bu yönlü davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmiştir.

Bu nedenle, gerekçeli kararın 9.maddesindeki "Davalı .............. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden A.A.Ü.T. göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin, davacıdan alınarak davalı .................'ye verilmesine" maddesinin HMK'nın 353.maddesinin 1.fıkrasının b-2 bendi gereğince düzeltilerek; "davalı ............... lehine vekalet ücreti takdirine yer olmadığına" şeklinde yazılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.