Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/624 K.2025/571

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile karşı taraf ............ arasında 28.07.2023 tarihli ............... nolu fatura kapsamında 12.312.136,00 TL değerindeki bir makinenin (......... makinesi) satışının gerçekleştirildiğini, karşı tarafın makineyi teslim aldıktan 5 ay sonra konkordato ilan ettiğini ancak bu durumun karşı tarafın uzun süredir mali sıkıntı içinde olduğunu ve alacaklıları zarara uğratmak amacıyla hareket ettiğini düşündürdüğünü, 12 milyonluk bir harcamanın mali durumu kötü olan bir şirket tarafından yapılmasının mümkün olmadığını, konkordato sürecinde söz konusu makinenin hukuka aykırı ve kötü niyetli bir şekilde kaçırıldığını, bu nedenle ............. Cumhuriyet Başsavcılığına şikayette bulunulduğunu, müvekkili şirketin yoğun çabaları sonucu

makinenin ........... İli, ........... İlçesi, .......... OSB Mahallesi, ........... Caddesi No:6/1 adresinde bulunan .......... ............... firmasında olduğunun tespit edildiğini, bunun mal kaçırma kastını açıkça gösterdiğini, karşı tarafın konkordatosunun mahkemece iptal edildiğini, makinenin muhafaza altına alınmasının önemli olduğunu, İİK m.257 gereği satıma konu 9527 seri numaralı makinenin üzerine İİK m.257 ve devamı hükümleri uyarınca ihtiyati haciz konulmasını, kararın infazının derhal yapılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

"...dosyaya talep dilekçesi ekinde ibraz edilen belgelerin incelenmesinde, her ne kadar talep eden vekilince e-fatura sunularak ihtiyati haciz talep edilmiş ise de, sunulan evrakın tek taraflı olduğu, ihtiyati haciz talep edilen faturadan, ihtiyati haciz talep edilen alacağın muaccel olduğuna karine teşkil etmediği gibi söz konusu dayanak belgedeki emtianın davalı şirkete teslim edildiği hususu dahi bu aşamada çekişme konusu olduğu gibi taşınırın bulunduğu adres ve firmanın taraflar dışında bir firma olduğu hususları birlikte değerlendirildiğinde; somut olayda, iddianın ileri sürülüş biçimi ve tüm dosya kapsamı hep birlikte irdelendiğinde; davacı şirketin, davalı şirketten alacağı olduğu hususu dahi yapılacak olan yargılama sonucunda netlik

kazanacağından, bu aşamada talep eden şirketin, karşı tarafdan olan alacağın muaccel olduğuna kanaat getirilmediği, tek taraflı düzenlenen e-fatura ve cari hesap dökümü ile talep edenin alacağını yaklaşık olarak ispat edemediği ve karşı taraf aleyhine ihtiyati haciz kararı verilebilecek koşulların gerçekleşmediği..." gerekçesi ile ihtiyati haciz talebinin reddine karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili 05.05.2025 tarihli süresinde bulunan istinaf başvuru dilekçesinde özetle; talep dilekçesinde beyan ettiği hususları tekrarla, İlk Derece Mahkemesine yapılan başvurunun "eksik inceleme" gerekçesiyle reddedildiğini; oysa TTK m. 21/2 ve 3 gereğince, faturaya sekiz gün içinde itiraz edilmemesinin fatura içeriğinin kabulü anlamına geldiğini ve somut olayda itiraz bulunmadığını; bu nedenle kararın hukuka aykırı olduğunu beyanla delilleri dikkate alınarak istinaf incelemesi neticesinde İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak ihtiyati haciz taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

............. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/05/2025 tarihli ........... Değişik İş - ............. Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

İlk Derece Mahkemesi tarafından ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verilmiş, karara karşı, ihtiyati haciz talep eden tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin reddine dair İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olup olmadığı noktasındadır.

Kanun koyucu, düzenlemeler yaparken hukuk devleti ilkesinin bir gereği olan ölçülülük ilkesiyle bağlıdır. Bu ilke ise “elverişlilik”, “gereklilik” ve “orantılılık” olmak üzere üç alt ilkeden oluşmaktadır. “Elverişlilik”, başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç için elverişli olmasını, “gereklilik” başvurulan önlemin ulaşılmak istenen amaç bakımından gerekli olmasını, “orantılılık” ise başvurulan önlem ve ulaşılmak istenen amaç arasında olması gereken ölçüyü ifade etmektedir. Bir

kurala uyulmaması sebebiyle kanun koyucu tarafından öngörülen yaptırım ile ulaşılmak istenen amaç arasında da “ölçülülük ilkesi” gereğince makul bir dengenin bulunması zorunludur.

İhtiyati haciz, para alacaklarına ilişkin doğmuş (mevcut) veya doğacak (müstakbel) takibin sonucunun güvence altına alınması için mahkeme kararı ile borçlunun mal varlığına el konulmasını sağlayan geçici bir hukuksal korumadır.

İİK'nın 257/1. fıkrasına göre “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hüküm gereğince alacaklı, bir para alacağı için ancak vadesinin gelmesi hâlinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İİK'nın 258/1. fıkrası gereğince “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek

deliller göstermeğe mecburdur…” Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi gerekmez. Bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. Başka bir anlatımla ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat kuralı gereğince mahkemenin alacaklının alacağı hakkında kanaat sahibi olması yeterlidir.

Eldeki dosya kapsamına göre; talep edenin karşı taraftan muaccel alacağının varlığına dair dosyaya ilişkin belgelerin ve diğer tüm bilgi - belge ve delillerin henüz tam olarak sunulu bulunmadığı, şimdilik soyut iddia kapsamında kalan ve alacak (eda) davası ile çözümlenecek sorunların bulunduğunun bildirildiği, yine alacak iddiasının yargılama ile çözümlenebilecek nitelikte bulunduğu, yaklaşık ispat kuralına göre değerlendirme yapılmak suretiyle ve ölçülülük ilkesine uygun düşecek şekilde ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, istinaf dilekçesinde öne sürülen diğer sebeplerin ise yargılamanın esasına ilişkin olup yargılamayla çözümlenecek hususlar olduğu belirlenmiştir.

İstinaf incelemesine konu karar başlığında; talep eden vekilinin adresinin ve gerekçeli kararın yazılma tarihinin yazılmaması İİK'nın 260. maddesine ve HMK ruhuna aykırı ise de bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, hukuki değerlendirme ve varılan sonucun yerleşik Yargıtay İçtihatlarına ve Dairemizin uygulamalarına da uygun olduğu, yapılan tahkikatın yeterli ve İlk Derece Mahkemesi gerekçesinin talep edenin istinaf nedenlerini karşılar nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, talep edenin istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; dayanılan bilgi ve belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre İlk Derece Mahkemesinin kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre karar isabetli bulunmuş olmakla ihtiyati haciz talep edenin tüm istinaf sebepleri yapılan inceleme neticesinde yerinde görülmemiş olduğundan ihtiyati haciz talep edenin istinaf kanun yolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine kesin olarak karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.