Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/809 K.2025/1017

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının, ...... Noterliği .... yevmiye nolu ...... tarihli KOOPERATİF HİSSE DEVRİ sözleşmesi ile davalı ......... ünvanlı kooperatifteki hissesini .........'den satın aldığını, bu sözleşme ile müvekkili ..........'ın ............... unvanlı kooperatifteki ....... etapta bulunan ....... Ada ....... Blok ......

Nolu dükkandaki üyelik hakkının tamamını aktif ve pasifiyle birlikte devraldığını, müvekkili hisseyi satın aldıktan sonra her ne kadar hisse devri gerçekleşmemiş ve kooperatifte ortak olarak görünmese de üyelik işlemlerine yönelik olarak hisseye bağlı yapılan ve bitirilen dükkanı, eşi .......... adına tescil edildiğini ancak kooperatif üyeliği kaydı ve tescilinin gerçekleştirilmediğini, ......

Noterliği ........... tarihli ve ........ yevmiye nolu ihtarname ile Kooperatif Hisse Devri sözleşmesine istinaden üye kaydı ve tescili yapılması talep edilmişse de müvekkilinin üyeliğine ilişkin herhangi bir tescil yapılmadığını, akabinde .........

Noterliği ....... yevmiye nolu ....... tarihli ihtarnamesi ile davalı kooperatife müvekkilinin üye kaydının yapılması, kooperatif hissesini devraldığı ........... tarihinden bu yana ortaklara dağıtılan kar payı ödemelerinin işlemiş faizleriyle beraber müvekkiline ödenmesinin talep edildiğini ancak netice alınamadığını beyanla müvekkilinin kooperatif hissesinin tespiti ile tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; karşı tarafın ikame ettiği davayı ............. Kooperatifine karşı açtığını, işyeri satışına isabet eden bir pay Tasfiye Halinde .........

Kooperatifinde bulunmadığını, zira .......... kooperatifinin amacı konut yapmak ve teslim etmekten ibaret olduğunu, işyeri ile ilgisi bulunmadığını, tarafların asıl iradesi olan yalnızca işyeri satışı olan bu hususta hisse devri uygulanmasının imkansız olduğunu, zamanaşımı/hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, Kooperatif ile ortağı arasındaki uyuşmazlıklarda Borçlar Kanunu gereğince zamanaşımı süresi 5 yıl olduğunu, söz konusu devrin gerçekleştiği tarih olan ................ olması sebebiyle zamanaşımı hak düşürücü sürenin dolduğunu, söz konusu dükkana isabet eden ortaklık payının ...........

Kooperatifinde bulunmadığını, davacının ......... Kooperatifi ile ............. Kooperatifini karıştırdığını beyanla davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi "...öncelikle, davalı taraf dava hakkının zaman aşımına uğradığını ileri sürmüşse de bu def’i yerinde görülmemiştir. Zira özünde üyelik devam eden bir olgudur. Davanın niteliği gereği bu yöndeki defi reddedilmiştir.

Davacı taraf, ......... Noterliği'nin ...... yevmiye nolu .......... tarihli KOOPERATİF HİSSE DEVRİ sözleşmesi ile davalı ........... Kooperatifi unvanlı kooperatifteki hissesini .........'den satın aldığını, bu sözleşme ile davacı......'ın ................ Kooperatifi unvanlı kooperatifteki ....... etapta bulunan .... Ada ..... Blok ...... Nolu dükkandaki üyelik hakkının tamamını aktif ve pasifiyle birlikte devraldığını, davacı taraf, hisse satın aldıktan sonra her ne kadar hisse devri gerçekleşmemiş ve kooperatifte ortak olarak görünmese de üyelik işlemlerine yönelik olarak hisseye bağlı yapılan ve bitirilen dükkanı, eşi ........ adına tescil edildiğini ancak kooperatif üyeliği kaydı ve tescilinin gerçekleştirilmediği iddiasındadır.

Davalı taraf,.........olup, ana sözleşmesi uyarınca davalı kooperatifin kuruluş amacının ortakların konut ihtiyacını karşılamak olduğu, dükkan cinsinden işyeri inşa edemeyeceği anlaşılmaktadır.

Hisse devir sözleşmesinde davalı kooperatif ünvanı yazılı olmakla birlikte; davacının eşi, dava dışı ...........'a devredildiği belirtilen ...... ili ...... ilçesi Muhittin Mahallesi ..... ada, ....parselde kain asma katlı dükkan vasfındaki taşınmazın, ............ tarih ......... yevmiye numaralı kat irtifakı tesisi işlemi ile ..........

........... KOOPERATİFİ adına tescil edildiği ve de bahsi geçen kooperatifin davalı kooperatiften ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı taraf davalı kooperatife üyeliğinin tespitini talep etmiş ve de hisse devir sözleşmesinde davalı kooperatif adı geçmekte ise de; davalı kooperatifin kuruluş amacının ortakların konut ihtiyacını karşılamak olduğu, dükkan hissesini devir eden ............'in davalı kooperatifin ....... tarihinden beri üyesi olduğu, üyeliğinin halen devam ettiği, davalı ........... Kooperatifinin ana sözleşmesine göre dükkan cinsinden işyeri inşa edemeyeceği gözetildiğinde devir sözleşmesinin davalı kooperatifteki ortaklık payının devrine ilişkin olduğu davacı tarafça ispatlanamadığından..." gerekçesiyle " 1-)Davanın REDDİNE..." karar vermiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle. Davalı kooperatifin, davacının devir sözleşmesine dayanarak üyelik kaydı ve tescil talebini reddettiğini, yerel mahkemenin de davayı, taşınmazın...................

Kooperatifi adına tescil edilmiş olması ve iki kooperatifin ayrı tüzel kişilik olduğuna dayanarak reddettiğini, ancak dava dışı ...........’in her iki kooperatifin de üyesi olduğunu ve bilirkişi raporuyla da bunun tespit edildiğini, ayrıca devir sözleşmesinde açıkça ................... Kooperatifi adı geçtiği için davacının ........

Kooperatifi’ne üye kaydının ve üyelik haklarından doğan alacakların ödenmesi gerektiğinin açık olduğunu, mahkemenin iki kooperatif arasındaki ilişkinin, üyelik devri ile taşınmaz devrine ilişkin süreçlerin ve kar payı haklarının araştırılmasını sağlamadan eksik inceleme ile karar verdiğini, davalı tarafın kötüniyetle davranıp ihtarnamelere rağmen gerekli işlemleri yapmadığını belirtmiş, bu gerekçelerle yerel mahkeme kararının kaldırılması ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.........Asliye Ticaret Mahkemesinin ......... tarih ve ..../... Esas -...../..... Karar sayılı dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan/olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışılması, ret ve üstün tutulma sebepleri, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebep şu şekildedir :

Dava; kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

İstinaf incelemesine konu karar başlığında; davacının ve taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 1. maddesine göre kooperatifler; ortaklarının belirli ekonomik menfaatlerini ve özellikle meslek veya geçimlerine ait ihtiyaçlarını işgücü ve parasal katkılarıyla karşılıklı yardım, dayanışma ve kefalet suretiyle sağlayıp korumak amacıyla gerçek ve tüzel kişiler tarafından kurulan değişir ortaklı ve değişir sermayeli ortaklıklardır.

Kooperatif ortağı olma hususunda "açık kapı ilkesi" geçerlidir. Kanunda ve anasözleşmede yer alan şartları taşıyan herkes başkaca bir sınırlama bulunmaması halinde kooperatif ortağı olma hakkına sahiptir.

Kooperatif Yönetim Kurulunun ise başvuru tarihinde kanundaki ve ana sözleşmedeki üyelik şartlarının bulunup bulunmadığını inceleme ve şartları taşıyanların taleplerini kabul etme veya şartları taşımayanların taleplerini reddetme; ortaklığa kabul sonrasında ise şartları taşımadıklarını tespit ettiği ortakları ortaklıktan çıkarma yetki ve görevi vardır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 14/3. maddesi "Ortaklık devredilebilir. Yönetim kurulu, ortaklığı devralan kişinin ortaklık niteliklerini taşıması halinde, bu kişiyi ortaklığa kabul eder." şeklindedir. Hükme göre; kooperatif ortaklığı devir edilebilir niteliktedir. Ancak ortaklık sıfatı, payın devralınması ile otomatik olarak kazanılamaz. Devralanın giriş isteminde bulunması ve yönetim kurulunun da gerekli incelemeyi yapması sonrasında, devralanın ortak olabilmek için gerekli şartlara sahip bulunması halinde ortaklığa kabul edilmesi, aksi halde ise talebin reddedilmesi gerekir. Ortaklık şartlarını taşıdığı tespit edilen kişinin talebinin kabul edilmesi ise zorunludur.

Ana Sözleşmenin 17. maddesi ise, “Ortaklık, yazılı olarak yönetim kuruluna bildirilmek suretiyle 10.maddedeki ortaklık şartlarını taşıyan kişilere devredilebilir. Yönetim kurulu, bu şekilde ortaklığı devralan kişiyi ortaklığa kabulden kaçınamaz. Devir halinde eski ortağın kooperatife karşı tüm hak ve yükümlülükleri yeni ortağa geçer, kooperatifçe, bu devir sebebiyle taraflardan ayrıca bir ödemede bulunmaları istenemez” şeklindedir.

Davacı taraf, ...... Noterliği'nin .......... yevmiye nolu .......... tarihli KOOPERATİF HİSSE DEVRİ sözleşmesi ile davalı ........... Kooperatifi unvanlı kooperatifteki hissesini dava dışı ..........'den satın aldığı; Ancak, dosya kapsamında hisse devir sözleşmesinde davalı kooperatif ünvanı yazılı olmakla birlikte; davacının eşi, dava dışı .........'a devredildiği belirtilen ........ ili ..... ilçesi ....... Mahallesi ..... ada, ... parselde kain asma katlı dükkan vasfındaki taşınmazın, ........ tarih ......... yevmiye numaralı kat irtifakı tesisi işlemi ile ................

......... KOOPERATİFİ adına tescil edildiği ve de bahsi geçen kooperatifin davalı kooperatiften ayrı tüzel kişiliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında hisse devir sözleşmesinde davalı kooperatif adı geçmekte ise de; davalı kooperatifin kuruluş amacının ortakların konut ihtiyacını karşılamak olduğu, dükkan hissesini devir eden dava dışı .......'in davalı kooperatifin ....... tarihinden beri üyesi olduğu, üyeliğinin halen devam ettiği, davalı ......

Kooperatifinin ana sözleşmesine göre dükkan cinsinden işyeri inşa edemeyeceği gözetildiğinde devir sözleşmesinin davalı kooperatifteki ortaklık payının devrine ilişkin olduğu davacı tarafça ispatlanamadığı gerekçesiyle verilen kararın, mahkemece dosyada bulunan delillerin takdirinde hata yapılmadan iddia ve savunma ile birlikte hukuka uygun şekilde değerlendirilmek suretiyle mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak;

davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.