Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/821 K.2025/1024

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 30 yıldır sanayici olup, konkordato talebinde bulunan şirketlerin %100 hissedarı olduğunu, mülkiyetindeki taşınmazları satarak hem hissedarı olduğu şirketlerin sermayesini arttırıp hem de kefil olduğu borçları ödeyerek şirketlerin faaliyetinin devamlılığını sağlayacağını, şirketlerin kaynak problemi olmayıp, pozitif özkaynak ile çalışmasına rağmen, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik problemler nedeniyle yaşanan sıkıntının, tüm sektörde olduğu gibi şirketin nakit döngüsünü de olumsuz etkilediğini, şirketin konkordato sürecine girme nedeninin nakit sıkıntısı olduğunu, müvekkili gerçek kişinin şirketlerin kredi borçlarına kefil olduğunu belirterek, konkordato talebinin tasdikini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Hasımsız

B-)MAHKEMENİN G. KARAR ÖZETİ: "...İİK. 285/3. maddesine göre, konkordato başvurusunda yetkili mahkeme iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki ...Asliye Ticaret Mahkemesidir.

Davacının yerleşim yeri adresinin .... olması ve bu ilçenin ...Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevresinde bulunması nedeniyle işbu davaya bakma konusunda mahkememizin yetkisiz olduğu sonucuna varılmıştır.

İİK. 285/4. maddesinde düzenlenen yetki, kesin yetki niteliğinde bulunup mahkemece resen gözetilmesi gerekir.

Kesin yetki HMK. 114. maddesi uyarınca dava şartlarındandır. HMK. 115. maddesi gereğince dava şartlarının yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilmesi gerekir. HMK. 138. maddesine göre dava şartları ile ilgili olarak dosya üzerinden karar verilebileceği açık olduğu gibi huzurdaki bu davanın çekişmesiz yargı niteliğinde bulunduğu anlaşılmakla..." gerekçesiyle "Davanın kesin yetki yönünden usulden REDDİNE, Mahkememizin YETKİSİZLİĞİNE, Karar kesinleştiğinde ve HMK'nın 20. maddesi uyarınca süresinde talep edilmesi halinde dosyanın yetkili .... ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİNE GÖNDERİLMESİNE...",

karar verildiği görülmüştür.

Bu karara karşı davacı vekili, asli müdahil .... Vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu görülmüş, davacı vekilinin istinaf kanun yolundan feragat ettiklerine ilişkin dilekçe sunduğu görülmüştür.

İDM tarafından verilen .... tarihli istinaf başvurusu değerlendirme kararı ile; "...hakkında iflâs kararı verilmeyen borçlunun konkordato talebinin reddine karar verilirse, borçlu veya varsa konkordato talep eden alacaklı bu kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabileceğinin ifade edildiği, mahkememizce kesin yetki dava şartı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verildiği ve davacı.... yönünden geçici mühlet kararı da verilmediği anlaşılmakla ilgili .... vekilinin istinaf kanun yoluna başvurma hakkı bulunmadığından, İİK'nın 293. ve 6100 sayılı HMK'nın 346.maddeleri gereğince ilgili asli müdahil ... vekilinin istinaf dilekçesinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.

Davacı vekilinin .... tarihli dilekçe ile; .... tarihinde istinaf harcı tamamlanmasına ilişkin muhtıra tebliğ edildiğini, istinaftan feragat dilekçesi sunduklarını, kararın istinaf edilmediklerinden eksik harcın yatırılmadığını, yatırılmayacağını, dava açıldıktan sonra davacının ... ikametine taşındığını, davadan feragat ettiklerini belirterek, feragat uyarınca karar verilmesini talep etmiştir.

İDM tarafından verilen .... tarihli ek karar ile; "...Davacı vekili tarafından dava dosyası karara çıktıktan sonra ve kesinleşmeden önce davadan feragat edildiği, davacının tacir olduğu belirlenemediği gibi, geçici mühlet kararı da verilmediği anlaşılmakla feragat sebebiyle dosya üzerinden yapılan inceleme ile Mahkemenin .... tarihli kararının kaldırılmasına, feragat nedeniyle davanın reddine..." karar verildiği görülmüştür.

Bu ek karara karşı asli müdahil ....

Vekilince ..... tarihinde istinaf kanun yoluna başvurulmuş, Mahkemece verilen ... tarihli (istinaf edilen) ek karar ile; "...hakkında iflâs kararı verilmeyen borçlunun konkordato talebinin reddine karar verilirse, borçlu veya varsa konkordato talep eden alacaklı bu kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurabileceğinin ifade edildiği, davacı vekili tarafından davadan feragat edilmesi nedeniyle mahkememizce ... tarihli ek karar ile ...karar verildiği (Yukarıdaki) ve davacı ...yönünden geçici mühlet kararı da verilmediği anlaşılmakla, ilgili ..... vekilinin istinaf kanun yoluna başvurma hakkı bulunmadığından,

İİK'nın 293. ve 6100 sayılı HMK'nın 346 maddeleri gereğince ilgili (asli müdahil) .....vekilinin istinaf dilekçesinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.

Asli müdahil .... Vekilince .... tarihli bu karara karşı istinaf kanunyoluna başvurulmuştur.

C-) İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Asli Müdahil ... Vekilinin ... tarihinde sunduğu istinaf dilekçesinde özetle. Mahkemece verilen ... tarihli gerekçeli karar ile taraflarınca asli müdahil olması nedeniyle müvekkil şirket lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken bu hususta da karar verilmemesi nedeniyle istinaf edildiğini, istinaf başvurularının ....

ASTCM''nin .... tarihli ek kararı ile "İstinaf başvuru haklar olmadığından reddedildiğini, ek karar da istinaf edildiği halde yerel mahkemenin ısrarla istinaf incelemesi için dosyayı ...BAM'a göndermediğini, bu esnada davadan feragat edildiğini, Mahkeme gerekçeli kararda bundan bahsetse de .... tarihli ek kararda istinaf başvurularının müvekkili şirketin istinaf hakları olmadığından reddedildiğini, oysa .... ASTCM'nin ..../...

E. sayılı dosyasında tefrik kararından önce....'de; ..../....

E. sayılı dosyasına da ...'de müdahale talebi gönderildiğini, çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlara karşı ilgililerin kanun yoluna başvurabilmesi için hukuki yararının bulunması gerektiğini, müdahale talebinden sonra, bu talep değerlendirilmeden verilen kararların bu yönü ile kaldırılması gerektiğini, yerleşik içtihatlarda müdahale talebi hakkında karar verilmeden verilen karara karşı da istinaf hakları bulunup, kararın gerekçesinin istinafında hukuki yararları olduğunu, içtihatlar doğrultusunda davanın reddinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılarak Mahkemenin ..../...

E. sayılı dosyasında verilen .... T. ....

K. sayılı kararına karşı yaptıkları istinaf başvurusunun reddine ilişkin ... tarihli ek kararın kaldırılarak istinaf başvurusunun kabulüne, davacı borçlu ...'ın sunduğu ön projedeki konkordatonun başarısı, borçlu şirketlerin konkordatosunun başarısına bağlanmış olup kendine özgü konkordato tedbiri ve hedefi içermediğinden, davanın HMK'nın 114/2 ve ve 115/2.maddeleri uyarınca dava şartı eksikliğinden usulden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

D-)DELİLLER; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. .... K. sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava; adi konkordato talebine ilişkindir.

Öncelikle belirtmek gerekir ki, inceleme konusu karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yer almaması 6100 sayılı HMK'nın 297.maddesine aykırı ise de, mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün bulunduğundan bu eksiklik eleştirilmekle yetinilmiştir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355.madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacının Mahkeme nezdinde .... E. sayılı dosyası ile diğer üç şirket ile birlikte .... tarihinde konkordato davası açtığı, Mahkemece ... tarihinde tensip tutanağı ile davacı asil hakkında adresinin... olması nedeniyle tefrik kararı verilip ayrı esasa kaydına karar verildiği, davanın işbu esasa kaydedildiği, alacağın kaydını talep eden .... Vekilinin ..../... E. Sayılı işbu dosyaya..... tarihinde müdahale talebinde bulunduğu, Mahkemece ... tarihinde yetkisizlik nedeniyle usulden ret karrarı verilip dosyanın ... ASTCM'lerie gönderilmesine karar verildiği, kararda müdahale talebi ile ilgili bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.

Sonraki dosya safahati yukarıda ayrıntılı açıklanmıştır.

İlgili kişi (Müdahil) .... Vekili istinafında; müdahale talebi hakkında karar verilmemesini, lehlerine vekalet ücretine hükmedilmemesini, davacı asilin özgün bir konkordato projesi bulunmayıp şirketlerin projelerine yaslanması nedeniyle dava şartı eksikliğinden usulden ret kararı verilmesini gerektiğini istinafa getirmiştir.

Hasımsız olarak açılan davalarda, üçüncü kişilerin davaya müdahaleleri halinde davanın çekişmeli duruma gelmesi mümkün ise de; konkordato tasdiki yargılamasına ilişkin İİK'nın 285 vd maddelerinde belirlenen prosedür gereğince üçüncü kişilerin asli ya da fer’i müdahale imkanı mevcut olmayıp, ancak anılan usul gereğince hareket etme olanağı bulunmaktadır. Yani konkordato tasdiki yargılaması bir "çekişmesiz yargı işi" olduğundan, bu yargılamaya alacaklıların müdahil olarak katılması mümkün değildir. Konkordato çekişmesiz yargı işi olduğundan, alacaklılar yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekir.

Buna göre, yetkisizlik nedeniyle usulden ret kararında alacaklı yararına vekalet ücretine işin niteliği gereği vekalet ücreti takdir edilemeyeceği, sonrasında davadan feragat edilip davanın reddi halinde halinde alacaklı vekilinin diğer istinaf sebeplerinin dinlenmeyeceği kanaatine varılıp, alacaklı (ilgili) vekilinin tüm istinaf sebeplerinin reddi gerekmiştir.

Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; dayanılan bilgi ve belgelere, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre ilk derece mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre karar isabetli bulunmuş olmakla, alacaklının istinaf sebepleri yapılan inceleme neticesinde yerinde görülmemiş olduğundan, istinaf kanunyolu başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-(b-1) bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiş ve aşağıdaki hüküm kurulmuştur.