Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2026/763 K.2026/483

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

A-)TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketinde endüstriyel paket sigorta poliçesi ile sigortalı ................ A.Ş.'ye ait .........'de bulunan gıda üretim tesisinde ............. tarihinde yangın meydana geldiğini, itfaiyenin yangın raporunda deaktive maya-sprey dryer ve baca sisteminde teknik arızadan dolayı yangın çıktığı, kurutma ve döner filtrenin kullanılamaz durumda olduğu,

yangının çıkış nedeninin teknik arızadan dolayı belirlenemediğinin belirtildiğini, sigorta şirketinin ...................'de sigortalısına 452.253,79 TL hasar bedeli ödemiş ve bu nedenle TTK gereğince sigortalısının haklarına halef olduğu hasar bedelini zarara sebep olanlardan rücuen talep hakkına sahip olduğunu, yapılan icra takibinin davalının itirazı ile durduğunu belirterek, itirazın iptalini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalının kendi kusuru sebebiyle meydana gelen olaydan sorumlu olmadıklarını, söz konusu baca fanının, yanma gerçekleşen filtrenin sonrasında yer aldığını ve akışın filtreye değil bacaya doğru olduğunu, bu nedenle baca fanının yanmaya etki edecek bir rolünün bulunmadığını, temiz hava fanının yangına sebep olduğu iddiasının asılsız olduğunu, dava konusu makinelerin kurutma makineleri olduğunu, makinelerin tasarımı ve üretiminin ilgili makine emniyet yönetmeliklerine uygun şekilde gerekli tüm güvenlik önlemleri alınarak üretildiğini,

sistemde yapılan değişimin bakım kullanım kılavuzlarına uygun yapılıp yapılmadığı ile ehliyetli personelce gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin bilinmediğini, gerekliliklerin bakım kullanım kılavuzunda belirtildiğini, üretilen ürünün reçetesinde bir değişiklik yapılması halinde davalı şirketin bu değişikliklerden sorumlu tutulamayacak olup değişikliklerin tamamının son kullanıcının sorumluluğunda olduğunu, sözleşme ve kılavuzlarla kendisine uyarılar yapılmasına rağmen bu uyarıları dikkate almayan sigortalı işletmenin, sistemin zarara uğramasında kendi kusuru bulunduğunu, kusurun davalıya yüklenemeyeceğini,

poliçenin geçerliliği ve içeriğinin incelenmesi gerektiğini, sigorta ettirenin, zararın meydana gelmesini önlemek için gerekli önemleri alması gerektiğini, önlemleri almadığı takdirde kişisel olarak müterafik kusuru bulunduğundan sigorta şirketinin de ödeme miktarından buna göre indirim yapması gerektiğini belirterek, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddini savunmuştur.

B-)MAHKEMENİN KARAR ÖZETİ: "..........davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına 452.252,79 TL ödeme yaptığı ve yaptığı bu ödemeyi davalılardan tahsil etmek amacıyla icra takibi yaptığı tüm dosya kapsamı ile sabittir.

Davalının yangın olayının meydana gelmesinde %60 oranında kusurlu olması ve kusur oranına göre davalının 271.352,27 TL'den sorumlu olduğu olmakla, davacı asıl alacak tutarı yönünden davasını ispatladığından davanın asıl alacak tutarı yönünden kısmen kabulüne, icra takibi öncesi temerrüde düşürüldüğü dosya kapsamından anlaşılamadığından faiz yönünden istemin reddine dair, davanın kısmen kabulü ile. 1-Davalı tarafından ...... İcra Müdürlüğü'nün ...../........

E. sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazının iptali ile icra takibinin 271.352,27-TL asıl alacak üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine...", karar verildiği görülmüştür.

C-) İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Karara karşı davacı vekili ve davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davacı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde; Ekspertiz raporunda davalıya %75, mahkeme dosyasındaki ilk raporda %75 ve hükme esas alınan son raporda % 60 kusur izafe edildiğini, raporlar arasında çelişik oranlar ortaya çıktığından, bu çelişkinin giderilmesi için yeni bir heyetten yeni rapor alınması gerektiğini, bu hususun yerleşik Yargıtay kararları ile sabit olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili sunduğu istinaf dilekçesinde; olayın teknik niteliği gereği, raporun bilimsel temelden yoksun kalmasına neden olan en kritik eksikliğin giderilmediğini, kullanılan ürünün kimyasal yapısı, yanıcılık–parlama–reaksiyon özellikleri ve proses içerisindeki davranış biçiminin ürün reçetesi olmaksızın tespit edilemeyeceğini, yangının meydana geliş biçimi, ürünün prosesteki tepkimesi,

yanma hızını artıran veya azaltan kimyasal bileşenler, toz patlama ihtimali ve işlem sırasında oluşabilecek termal reaksiyonların doğrudan ürün reçetesine bağlı olduğunu, müvekkilinin bilmediği bir reçeteye göre sistemde ayarlama yapmasının beklenemeyeceğini, bildirilmeyen reçete üzerinden kusur isnadı yapılamayacağını, rapordaki bu önemli hususun tamamen gözardı edilerek olayın makine kaynaklı olduğu yönünde soyut değerlendirmeler yapılmasının raporu bilimsellikten uzaklaştırdığını, ürün reçetesi bildirilmiş olsa prosesin buna göre düzenlenip gerekli sistem değişikliklerinin yapılacağını,

Makine etrafında güvenlik alanının oluşturulması, yanıcı ve hassas ürünlerin bu alanda depolanmaması ve üretim esnasında makine çevresinin boş bırakılmasının tamamen ......... A.Ş.’nin sorumluluğundaolduğunu, bunda müvekkiline kusur atfedilemeyeceğini, .......... BAM ... H.D.'nin ..../..... E. .../.... K. sayılı kararında bilirkişi heyetinde gıda proses sistemleri/gıda otomasyon sistemleri konusunda uzman bir bilirkişinin bulunması gerektiği belirtilse de bu hususun Mahkemece dikkate alınmadığını, bilirkişinin, yangın sırasında makine çevresindeki ürünlerin zarar görmesinin makineden değil, ürünlerin yanlış konumlandırılmasından kaynaklandığını değerlendirmemesinin raporun objektifliğini zedelediğini,

Zararın belirlenmesinde esas alınan itfaiye raporlarının olay yeri ile uyumlu olmadığını, yangın ....../........’nde gerçekleşmesine rağmen dosyadaki itfaiye raporlarının ........... İtfaiyesi'ne ait olduğunu,

Davacı sigorta şirketinin sigortalısına yapmış olduğu ödemeyi hangi prensibe göre yaptığının meçhul olduğunu,

Sigortalı ............'nin ......... biriminin sorumluluklarını yerine getirmeyip gerekli özeni göstermeyerek kusurlu davrandığını, sistemin güvenli çalışmasını tehlikeye atarak garanti kapsamı dışına çıkılmasına sebebiyet verdiğini, müvekkil şirkete atfedilecek bir kusur bulunmadığını, yangının meydana geliş biçimi, ürün reçetesindeki bilinmeyen değişiklikler, proses parametrelerinin üretici tarafından tek taraflı olarak farklılaştırılması, İş Sağlığı ve Güvenliği tedbirlerinin yeterince alınmaması ve özellikle yangın sonrası toplanan ürünlerin konulduğu poşetin kendiliğinden alev alması hususlarının, zararın kaynağının tamamen üretici firmanın kendi üretim sürecine, reçeteye ve içsel kimyasal bileşenlere dayalı olduğunu ortaya koyduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

D-)DELİLLER: ....... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ............ T. ....../.... E. ......./..... K. sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

E-)İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, yangın nedeniyle sigortalıya ödenen tazminatın halefiyet ilkesine göre rücuen tahsili için girişilen takibe itirazın iptali talebine ilişkindir. Öncelikle belirtmek gerekir ki, inceleme konusu karar başlığında; davacı vekilinin ve davalı şirketin adreslerinin yer almaması 6100 sayılı HMK'nın 297.maddesine aykırı ise de, mahallinde her zaman düzeltilmesi mümkün bulunduğundan bu eksiklik eleştirilmekle yetinilmiştir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı şirket nezdinde ............. başlangıç-......... bitiş tarihli endüstriyel paket sigorta poliçesi ile sigortalı dava dışı ............ A.Ş.'ye ait .........'de bulunan fabrikanın .......... günü gece saatlerinde deaktive maya bölümünde yangın çıktığı, sigortalı şirketçe sigortalısına .......... tarihinde 452.253,79 TL ödeme yapıldığı, sigorta şirketince ......... İcra Müdürlüğü'nün ...../........

E. sayılı takibi ile 339.190,34 TL asıl alacak ve işlemiş faiz ile toplam 356.008,15 TL bedelli icra takibine girişildiği, itiraz üzerine eldeki davanın açıldığı, Mahkemece Dairemiz kaldırma ilamında belirtilen 5 kişilik heyetten alınan bilirkişi raporunda davalı şirketin %60, sigortalıya ise %40 kusur yüklendiği, mahkemece raporun hükme esas alındığı, takibin 271.352,27 TL asıl alacak yönünden devamına karar verildiği, hükmün taraf vekillerince istinafa getirildiği anlaşılmıştır.

Davacı istinafında; kaldırma ilamı önceki kararda hükme esas alınan bilirkişi raporu ile sonrasında alınan bilirkişi raporundaki kusur oranları farklı olmasına rağmen çelişkinin giderilmediğini ileri sürmüştür. Davalı vekili istinafında esas olarak bilirkişi heyet raporunun eksik incelemeye dayandığı, itirazlarının dikkate alınmadığını, sigortalı şirketçe ürün içeriği ile ilgili bilgi verilmediğinden ürününün yanıcı olduğunu bilmediklerinden sadece genel güvenlik tedbirlerinin alındığını, hükmün eksik incelemeye dayandığını ileri sürmüştür.

Mahkemece daha öncesinde hükme esas alınan 3 kişilik bilirkişi heyet raporunda; davalı şirketin bazı teknik hataları bulunduğu belirtilerek %75 kusurlu olduğu, sigortalı şirketin eksiklikleri tespit edildiğinden %25 oranında kusurlu olduğunun belirtildiği, Mahkemece buna göre davanın kısmen kabulüne karar verildiği, Dairemizce "...duruşmada dinlenen iki davalı tanığının beyanına gerekçeli kararda hiç yer verilmemiş, beyanlarının hükümde nasıl bir değerlendirmeye tabi tutulduğu hususunda da hiçbir açıklamaya yer verilmemiştir...aynı niteliklere sahip üç kişilik heyete ilaveten;

bir kimya mühendisi ile mümkünse gıda proses sistemleri/gıda otomasyon sistemleri konusunda uzman bir mühendis (makine mühendisi, mekatronik mühendisi yada elektronik mühendisi de olabilir) oluşturulacak 5 kişilik bilirkişi heyetinden sunulan deliller ve itirazlar irdelenecek şekilde yeni bilirkişi rapor alınması gerektiği..." gerekçesi ile kaldırılmasına karar verilmiştir.

Kaldırma ilamı sonrasında; kaldırma ilamında belirtilen 5 kişilik heyetten bilirkişi raporu alındığı, raporda yangının oluşum nedeninin ayrıntılı şekilde açıklandığı, hasar bedelinin denetlendiği, taraf itirazlarının ayrıntılı değerlendirilip irdelendiği, raporun sonuç kısmında yapılan değerlendirmede olayda davalı ............. Makina'nın %60 oranında, sigortalı .......'nın ise %40 oranında kusurlu olduğunun teknik olarak tespit edildiğinin belirtildiği görülmüştür.

Taraf istinaf sebeplerinin değerlendirmesinde; kaldırma ilamı sonrası alınan bilirkişi heyet raporunun yukarıda açıklanan niteliklere sahip olduğu, yeterli inceleme ve değerlendirme içerdiği, hüküm kurmaya elverişli olduğu, davalının itirazlarının karşılandığı, Mahkemece bu raporun hükme esas alınmasının isabetli olduğu, ilk rapor ile kusur oranlarının farklı değerlendirilmesinin teknik nedenlerinin ayrıntılı açıklandığı, bu nedenle sırf bu durumun yeni bir bilirkişi incelemesini gerektirmediği anlaşılmakla, tarafların istinaf sebepleri yerinde bulunmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; Mahkeme hükmü isabetli olduğundan davacı vekilinin ve davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK 353-(1)-(b-1) bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.