Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1463 K.2021/1875

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalılar ... ... Ltd. Şti. vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki araç ile seyir halinde iken davalı...'nun kırmızı ışıkta geçmeye çalışırken müvekkilinin aracına yandan çarptığını, olay neticesinde araç içerisinde bulunan müvekkillerinin yaralandıklarını, müvekkil ... ve ...'ın kaza sonrası ayakta tedavi edildiklerini ancak ...'ın başından almış olduğu darbe nedeniyle kafatasının kırılması sonucu beyin kanaması geçirdiğini ve 5 kez beyin ameliyatı geçirdiğini, kaza nedeniyle sürekli ve kesin olarak sakat kaldığını, beyninde oluşan kanama nedeniyle beyninde kalıcı hasar oluştuğunu,

başkalarının bakımına muhtaç olduğunu beyan ederek tespit edilecek sakatlık nedeniyle iş göremezlik tazminat bedeli ve bakıcı gideri bedelinin ve müvekkili için 100.000 TL, ... ve ... için ayrı ayrı 50.000 TL manevi tazminatın 12/06/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... Eğitim Hiz. İnş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu kazaya karışan davalı sürücü...'nun kusurlu olduğuna dair tespitte bulunulmadığını, iş bu nedenle müvekkili şirket hakkında kusursuz sorumluluğundan dolayı tazminata hükmedilmesinin mümkün olmadığını, kazanın meydana gelmesinde davacı ...'ın tam kusurlu olduğunun ATK tarafından tespit edildiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ...Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; davacıların dava şartı olan dava öncesi başvuru şartını yerine getirmediğini, diğer davalıya ait ...plakalı aracın müvekkili tarafından sigortalı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun sigorta poliçesindeki limitler ve sigortalı araca atfedilecek kusur ile sınırlı olduğunu, davacı babanın ve davacıların müterafik kusurunun dikkate alınmasını ve hatır taşımasının tespit edilmesi gerektiğini beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Davanın ıslah edilmiş hali ile kısmen kabül kısmen reddi ile; davacılar ... ve ... adına açılmış bulanan 5.000 TL tutarlı destekten yoksun kalma tazminat davasının reddine,

Davacı ... adına açılmış maddi tazminat davasının ıslah edilmiş hali ile kabulü ile 10.014,13 TL'si geçici iş göremezlik tazminatı, 1.113.519,36 TL'si daimi iş göremezlik tazminatı ve 2.085.861,06 TL'si bakıcı gideri olmak üzere toplam 3.209.394,55 TL'nin davalılar ... ... ... ve ... Eğ. Hizm. İnş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti. yönünden kaza tarihinden itibaren, davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Manevi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; ... için 75.000 TL, davacı ... için 25.000 TL ve davacı ... için 25.000 TL olmak üzere toplam 125.000 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ... ... ve ... Eğ. Hizm. İnş. Tur. Nak. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacılara verilmesine" dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Hizm. Tic. Ltd.

Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece ceza yargılamasındaki kusur oranına atıfta bulunularak hüküm kurulduğunu, ceza mahkemesi kararının hukuk hakimini bağlamadığını, davacı ...'ın kazanın oluşumunda kusurlu olduğunu, davalı sürücününü %100 kusurlu olduğu düşünülse dahi hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini, davacı küçük için geçici iş göremezlik tazminatına hükmedildiğini, küçüğün kaza tarihinde 1 yaşını doldurmadığından kazanç elde edebilecek durumda olmadığını, kısmi iş göremezlik ve bakıcı giderleri hesaplamasının hatalı olduğunu,

manevi tazminat miktarının yüksek tutulduğunu ve davalı sigorta şirketinin de bu tazminat nedeniyle sorumlu tutulması gerektiğini, dava tarihinden itibaren faiz yürütülmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davalı ...Şirketi vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu ve itirazlarının mahkemece değerlendirilmediğini, davacı küçüğün ömür boyu bakıcı ihtiyacı olup olmadığı hususunda ATK'dan rapor alınmadığını, dosyada bulunan kusur raporları arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, müterafik kusur talepleri hususunda inceleme yapılmadığını, mahkemece poliçe limitlerini aşar şekilde hüküm kurulduğunu, aktüerya raporunun doğru yöntemle hesaplanmadığını belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut Olay

Davacı ...'ın kullandığı araç ile davalı ... ... ...'nun kullandığı araçların çarpıştığı, çarpışma esnasında davacı küçük ...'ın yaralandığı, bu yaralanma sebebiyle davacıların maddi ve manevi tazminat talep ettiği, mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Kusur Durumu

Her iki taraf da diğerinin kırmızı ışıkta geçtiğini iddia etmiş, ceza dosyasında aldırılan ATK raporunda kırmızı ışıkta geçen araç sürücüsünün asli kusurlu, diğer sürücünün kusursuz olduğu belirtilmiş, ceza mahkemesince davalı...'nun kırmızı ışıkta geçtiği kabul edilerek mahkumiyetine karar verilmiş, karar istinaf aşamasından geçerek kesinleşmiştir.

Ceza mahkemesi kararları kusur oranı yönünden hukuk hakimini bağlamaz. Ancak ceza mahkemesi kararı ile sabit görülen maddi olay hukuk hakimini bağlar (Yargıtay HGK 2017/4-1352 E, 2021/476 K).

Somut olayda Trabzon 2. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2014/29 E, 2016/564 K sayılı kararı ile davalı...'nun kırmızı ışıkta geçtiği sabit görülerek hakkında mahkumiyet kararı verildiği, kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, bu haliyle davalının kırmızı ışıkta geçtiğine yönelik maddi olgunun sabit olduğu ve hukuk hakiminin buna bağlı olduğu, mahkemece davalının tam kusurlu kabul edilmesinde hukuka aykırı yön bulunmadığı anlaşılmıştır (Yargıtay 4.HD 2018/1204 E, 2019/5097 K).

Maluliyet Durumu

Mahkemece aldırılan ATK raporuna göre davacı küçüğün Balthazard formülüne göre %73, E cetveline göre %68 oranında meslekten kazanma gücünü kaybettiği, iyileşmesinin ise 12 aya kadar uzayabileceği belirtilmiştir. Mahkemece %68 daimi iş görmezlik, 12 ay geçici iş görmezlik esas alınarak hüküm kurulmuştur.

Mahkemece kabul edilen işgörmezlik oranlarının usulüne uygun hesaplandığı, kaza tarihi itibariyle doğru yönetmeliğin uygulandığı, istinaf sebepleri kapsamında maluliyet tespitinde usule aykırılık bulunmadığı, ATK raporunda belirlenen oranın trafik kazası sonucu oluşan yaralanma esas alınarak tespit edildiğinin ifade edildiği dikkate alındığında, mahkemece kabul edilen maluliyet oranlarında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir.

Geçici İşgöremezlik

Davacı küçük ...'ın 13/03/2013 doğumlu olduğu, kazanın 12/06/2013 tarihinde gerçekleştiği, davacının kaza tarihinde henüz bir yaşını doldurmadığı sabittir.

Bilirkişi tarafından yaşı küçük için 10.014,13 TL geçici işgörmezlik tazminatı hesaplandığı, mahkemece bu miktara hükmedildiği anlaşılmaktadır.

Oysa, davacının kaza tarihindeki yaşı dikkate alındığında kazanç getiren herhangi bir işte çalışmasının söz konusu olamayacağı ve bu yönden mahrum kalınan bir kazançtan bahsedilemeyeceği dikkate alındığında bu zararın oluştuğunun kabulü doğru görülmemiştir (Yargıtay 17. HD 2019/510 E, 2020/4533 K; Yargıtay 4.HD 2021/6243 E, 2021/8655 K). Mahkemece bu zarar kalemine hükmedilmemesi gerekirken, bu yönde hüküm kurulması doğru görülmemiş, davalıların bu yöndeki istinaf sebebi yerinde görülmüştür.

Sürekli İşgöremezlik

Bilirkişi tarafından PMF yaşam tablosu esas alınarak hesap yapılmış, mahkemece bu rapor hükme esas alınmıştır.

Oysa Yargıtay'ın son zamanlardaki içtihatları karşısında muhtemel bakiye yaşam süresinin TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve prograsif rant tekniği kullanılmak suretiyle belirlenerek tazminat miktarının hesaplanması gerekmektedir (Yargıtay 4.HD 2021/5811 E, 2021/6498 K). Mahkemece bu yönde rapor aldırılmaması doğru görülmemiş, bu yöndeki istinaf sebebi kabul edilmiştir.

Teminat Limitleri

Sigortacının sorumluluğu teminat limiti ile sınırlıdır. Mahkemece bu sınır belirlenmeden davalı sigortacının tüm tazminattan sorumlu tutulacak şekilde karar verilmesi doğru görülmemiş, davalı sigorta şirketinin bu istinaf sebebi de yerinde görülmüştür.

Mahkemece yapılması gereken iş; (davacı ve davalı...'nun istinaf yoluna başvurmadığı dikkate alınarak, kazanılmış haklara riayet edilerek) dosyanın aktüerya bilirkişisine tevdi edilerek davacı için, TRH 2010 Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömrün belirlenmesi ve %1,8 teknik faiz uygulanmadan sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplanması; bilinmeyen/işleyecek devre hesabı yapılırken, bilinen son gelirin her yıl için %10 artırılıp %10 iskonto edilmesi yönteminin kullanılması, bilinen ve bilinmeyen dönem hesabının hangi tarihlerden başlayıp bittiği açık ve denetime elverişli bir şekilde belirtilerek; tazminat hesaplamasının rapor tarihindeki veriler (işlemiş/işleyecek devre belirlemesi için) baz alınarak yapılması (Yargıtay 4. HD'nin 2021/3173-2944 E.K. sayılı ilamı),

Ayrıca davacı küçüğün yaşı dikkate alınarak geçici işgöremezlik tazminatı talebinin reddine karar verilmesi ve sigorta şirketinin poliçe limitlerinin hüküm kurulurken dikkate alınmasından ibarettir.

Yapılan açıklamalar karşısında ilk derece mahkemesince davanın esasına etkili delillerin toplanıp değerlendirilmediği anlaşılmakla davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı kabulü ile kararın HMK'nın 353/1-a-6 hükmü gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.