Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1841 K.2021/1538

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı-karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tarafından 96.000 TL alacağın tahsili amacıyla açılan davada icra takibinin tedbiren durdurulmasının talep edildiği, mahkemece 31/12/2020 tarihli ara karar ile talebin kabulüne karar verildiği, davalı vekilinin tedbirin kaldırılmasına yönelik talebinin 15/09/2021 tarihli 5 nolu celsede reddine karar verildiği, davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Talep, ihtiyati tedbir kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Geçici hukuki koruma türlerinden olan "ihtiyati tedbir" HMK'nun 389-399 maddelerinde düzenlenmiştir. HMK'nun 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir.

İhtiyati tedbir kararının muhtevası özel olarak HMK'nun 391/2. maddesinde belirtildiği gibi genel olarak da mahkeme kararlarının neleri kapsaması gerektiği HMK'nun 297. maddesinde düzenlenmişti Ayrıca Anayasa'nın 141. maddesi "Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli yazılır" hükmünü amirdir.

HMK'nun 297/1-c maddesinde hükmün; iki tarafın iddia ve savunmalarının özetlerini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri de kapsaması gerektiği ön görülmüştür.

Kararlarda bulunması gereken gerekçeler sayesinde taraflar hükmün hangi maddi ve hukuki sebebe dayandırıldığı anlayabileceği gibi, karar aleyhine itiraz ya da kanun yoluna başvurulduğunda da itiraz veya kanun yolu incelemesi bu gerekçe ve hüküm sonucuna göre yapılabilecektir. Öte yandan mahkeme kararlarına karşı itiraz ve kanun yolu süreleri de ancak usule uygun şekilde oluşturulmuş gerekçeli kararların taraflara tebliğinden sonra başlayacaktır.

Tarafların dava veya geçici hukuki koruma talepleri yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerinin değerlendirebilmesi ve istinaf mahkemesinin hukuka uygunluk denetimi yapabilmesi için, ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş gerekçeli kararın ve bu kararın hangi nedenle verildiğini ayrıntıları ile gösteren gerekçenin ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur. Bu husus kamu düzenine ilişkin olup re'sen dikkate alınır.

Bu anlamda istinaf kanun yoluna tabi olan ihtiyati tedbir kararlarının ve bu kararlara yönelik itiraz üzerine verilen kararların HMK'nun 391/2 ve 297. maddelerine uygun ve denetime elverişli, gerekçeli karar şeklinde oluşturulması gerekli olup anılan niteliklere uygun olmayan kararlar; Anayasanın 2. maddesinde düzenlenen hukuk devleti ilkesine HMK'nun 27. maddesinde düzenlenen hukuki dinlenilme hakkına ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil edecektir.

Mahkemesince verilen 15/09/2021 tarihli ihtiyati tedbirin kaldırılması talebinin reddine ilişkin kararın yukarıda açıklandığı gibi herhangi bir gerekçeye dayanmadığı anlaşılmıştır.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; HMK’nun 391/2 ve 297. maddesine uygun biçimde gerekçeli ara karar oluşturulması, oluşturulan gerekçeli ara kararın usulünce taraf vekillerine tebliği ile sonuca göre usule uygun gerekçeli karar oluşturulmasından ibarettir.

Bu durum karşısında ortada istinaf incelemesine konu edilebilecek nitelikte bir ara karar bulunmadığı anlaşılmakla ihtiyati tedbirin kaldırılmasına ilişkin talebin reddi kararına itiraz eden davalı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle, mahkemece itiraz üzerine 15/09/2021 tarih ve 2020/165 esas sayılı duruşma tutanağı ile verilen ara kararın kaldırılmasına, HMK'nun 297, 341/1, 394 ve 391/2. maddelerine uygun şekilde gerekçeli karar yazılmak üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalı Üye · e-imzalı Üye · e-imzalı Katip · e-imzalı