Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/336 K.2021/457

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yapmış olduğu işe karşılık dava dışı ...... Tic. A.Ş.'den 145.683,98-TL bedelli çek aldığını, çekin ibraz tarihi öncesinde çalındığının anlaşılması üzerine Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/476 Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açıldığını, bu dava sırasında çekin davalı şirketin elinde olduğunun anlaşılması üzerine istirdat davası açmak için müvekkiline süre verildiğini, davalı şirketin çeki iktisap ederken kötü niyetli ve ağır kusurlu davrandığını ileri sürerek dava konusu ....... A.Ş. Trabzon Şubesi'ne ait keşide yeri Trabzon, keşidecisi dava dışı...... Tic. A.Ş. olan, ....... nolu 05.10.2018 keşide tarihli, 145.683,98-TL bedelli çekin istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; faktoring şirketi olan müvekkilinin dava konusu çeki usul ve yasaya uygun şekilde dava dışı .........'dan temlik aldığını, iyi niyetli hamil olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde;

Dava konusu uyuşmazlığın; davacının rızası dışında elinden çıkan çekin istirdadı talebine ilişkin olduğu, davacı vekiline delillerini bildirmek üzere mahkemece süre verildiği, verilen süre içinde davacının herhangi bir delil sunmadığı,

davalının cevap süresinden sonra mahkememize sunmuş olduğu dilekçesinde ise, davalının dava dışı ....... ile faktoring sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereğince .......'ın dava konusu çeki davalıya teslim ve ciro ettiğini, dolayısıyla çekin iktisabında davalının herhangi bir kusurunun bulunmadığını, davacının kendilerinden çekin istirdadını isteme hakkı bulunmadığını beyan etmiş ve davanın reddini talep etmiştir.

Davacı her ne kadar çekin rızası dışında elinden çıktığını iddia etmiş ise de, çekin elinden rızası dışında çıktığını ispatlayacak herhangi bir delil sunamadığı, çekin rıza dışı elden çıkması halinde ispat yükünün bunu ileri süren davacıya ait olduğu, davacının çekin rızası dışında elinden çıktığını ve çek hamilinin çeki iktisap etmekte kötü niyetli olduğunu ispatlaması gerekmektedir.

Bu bilgiler ışığında 24/09/2019 tarihli celsede davacı vekiline dava konusu çekin arka yüzünde davacının cirosu bulunduğundan davalının kötü niyetli olduğunu ispat etmek amacıyla yazılı delillerini sunması için 2 hafta kesin süre verilmiş olup kesin sürenin sonuçları ihtar olunmuştur.

Mahkemece verilen kesin sürede de davacı taraf iddiasını ispatlar nitelikte delil sunmamış olduğundan yukarıda açıklanan gerekçelerle ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm tesis olunmuştur." şeklindeki gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının çeki iktisap ederken gerekli araştırma ve inceleme yapmamış olması nedeniyle ağır kusurlu olduğunu, bu hususa ilişkin dava dilekçesinde belirtilen soruşturma dosyası incelenmeden eksik araştırma ile karar verilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

TTK'nun 792. maddesinde "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde çeki geri vermekle yükümlüdür." denilmiştir. Belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu ve yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Buna göre, çalındığı iddia edilen çekin istirdadı istemine ilişkin işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının, kendisinin yetkili hamil olduğunu, senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran davalının kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.

Somut olayda; davacı vekilince dava dilekçesinde iddianın ispatına yönelik olarak Trabzon Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/476 Esas sayılı dosyasına, Trabzon Cumhuriyet Başsavcılığının 2018/15335 Soruşturma sayılı dosyasına, davacı şirketin defter ve belgelerine, davalı ile dava dışı şirket arasındaki işlemlere ilişkin kayıtlara, bilirkişi incelemesine, tanık ve yemin deliline dayanılmış olup mahkemece dava dilekçesinde dayanılan bu delillerin hiçbiri toplanıp değerlendirilmeden eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Açıklanan bu durum karşısında mahkemece eksik araştırma ile yazılı şekilde karar verildiği anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulüyle mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

Başkan · e-imzalıdır. Üye · e-imzalıdır. Üye · e-imzalıdır. Katip · e-imzalıdır.