Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1165 K.2023/1014

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı asıl ve birleşen dosyanın davacısı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Asıl ve birleşen dosyanın davacısı vekili asıl dosyaya ilişkin dava dilekçesinde özetle; müvekkilini rödovans sözleşmesi kapsamında Trabzon İli, * İlçesi, * Mevkiinde bulunan maden ocağını işlettiğini, müvekkili ile dava dışı * * Perakende Satış A.Ş. arasında * ve * nolu elektrik aboneliklerinin bulunduğunu, müvekkilinin 30.01.2019 tarih ila 28.02.2019 tarihleri arasında kalan süreye ilişkin ödenmemiş fatura bedeli bulunduğu gerekçesiyle herhangi bir bildirim yapılmadan abonelik sözleşmesinin fesih edilerek bu döneme ilişkin fatura alacağının teminattan karşılandığını, fesih işleminin usule uygun yapılmadığını,

müvekkilinin elektrik enerjisini kullanması nedeniyle 30.03.2019-30.05.2020 tarihlerini kapsar şekilde müvekkili aleyhine kaçak kullanım faturası düzenlendiğini, ne var ki müvekkilinin kullanımının kaçak kullanım niteliğinde bulunmadığını, müvekkilinden ancak kullanmış olduğu elektrik üzerinden normal birim fiyatlarına tabi olarak talepte bulunabileceğini ileri sürerek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla dava konusu edilen fatura yönünden borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Asıl ve birleşen dosyanın davacısı vekili birleşen dosyaya ilişkin dava dilekçesinde özetle; asıl dava dilekçesinde beyan ettiği hususları tekrarla 30.06.2020-30.10.2020 tarihleri arasını kapsar şekilde düzenlenen kaçak elektrik kullanım faturaları nedeniyle davalıya borçlu olunmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Asıl ve birleşen dosyanın davalısı vekili asıl ve birleşen dosyaya ilişkin cevap dilekçesinde özetle; müvekkili aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, husumetin dava dışı * A.Ş.'ye yöneltilmesi gerektiğini, zira müvekkili ile davacı arasında herhangi bir abonelik sözleşmesi bulunmadığını, abonelik sözleşmesinin dava dışı şirket ile davalı arasında olduğunu, davacı şirketin 2 adet elektrik aboneliği bulunmaktayken bu aboneliklerden kaynaklı fatura borcunu ödememesi nedeniyle dava dışı * tarafından usule uygun şekilde ihtarda bulunmak suretiyle davacının abonelik sözleşmesinin feshedildiğini,

bu doğrultuda davacının iş yerinin enerjisinin kesildiğini, daha sonrasında davacının dağıtım şirketi olan müvekkilinin bilgisi dışında elektrik enerjisini yeniden bağlamak suretiyle elektrik kullanmaya devam ettiğini, bu nedenle davalara konu kaçak ve usulsüz kullanım faturalarının düzenlendiğini, düzenlenen fatura bedellerinde usule aykırılık bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre.

"Dosya içerisinde bulunan tüm kanıt ve belgeler bir arada değerlendirildiğinde; davacı şirketin, davalı elektrik dağıtım şirketi tarafından dağıtımı yapılan elektrik enerjisini kullandığı, bu doğrultuda dava dışı perakende şirketi olan * ile davacı şirket arasında iki farklı elektrik abonelik sözleşmesi imzalandığı, sonrasında elektrik faturalarının ödenmemesi üzerine dava dışı * tarafından davacının elektrik sözleşmelerinin iptal edildiği, böylece iptal sonrasındaki döneme ilişkin, davacı tarafından kaçak olarak kullanılan elektriğe dair davalı dağıtım şirketi tarafından faturalandırma yapıldığı,

faturaların kaçak kullanım tarifesine göre ücretlendirildiği ve davacı tarafça da görülmekte olan menfi tespit davasının açıldığı tüm dosya kapsamında sabittir.

Mahkememizce *** Asliye Hukuk Mahkemesi kanalı ile kaşif yapılmış, tanıklar dinlenilmiş ve elektrik mühendisi bilirkişiye bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.

Elektrik Mühendisi bilirkişi ***'ın 23/09/2021 havale tarihli kök ve 12/01/2022 havale tarihli ek raporundan da anlaşıldığı üzere; davacı ile davalı * arasındaki elektrik sözleşmelerinin feshinden önceki dönemlerde sözleşmenin tarafı ve fatura düzenleyen taraf ... olduğu için bu döneme ilişkin davanın husumet yokluğu sebebi ile, elektrik sözleşmeleri ... tarafından feshedildikten sonraki dönemlere ilişkin davanın ise yapılan faturalandırmaların usul ve yasaya uygun olması sebebi ile reddi gerektiği anlaşılmıştır.

Ayrıca davacı tarafça dava konusu edilen elektrik fatura borcu kabul edilerek 03/07/2020 tarihinde davalı şirkete başvurarak taksitlendirme talep etmiş ve taksitlendirme yapılması hususunda taraflar arasında protokol de yapılmıştır. Bu nedenlerle asıl ve birleşen dosya kapsamında açılan davaların ayrı ayrı reddi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçelerle asıl ve birleşen davanın ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen dosyanın davacısı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece yapılan araştırma ve alınan bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, öncelikle müvekkilinin kaçak kullanımının ortaya konulması gerektiğini, müvekkilinin abonesiz elektrik kullanımının söz konusu olmadığını, aksinin kabulü halinde dahi düzenlenen fatura bedellerinin denetlenmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Asıl ve birleşen dava, kaçak ve usulsüz kullanım nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı olarak açılan menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır. Uyuşmazlığa konu faturaların davalı şirket tarafından düzenlendiği anlaşılmakla davalı şirketin husumet yönelik itirazları yerinde görülmemiştir.

Somut olayda davalı vekilince davacının ödenmeyen fatura borçları nedeniyle elektrik enerjisinin kesildiği ve aboneliğinin fesih edildiği, bu işlem sonrasında davacının nakil hatlarına müdahalede bulunarak kesilen elektriği yeniden bağlamak suretiyle elektrik enerjisi kullanmaya devam ettiği, bu kullanımın kaçak kullanım niteliğinde olduğu, bu doğrultuda düzenlenen kaçak ve usulsüz elektrik kullanımına dair olan ve davaya konu edilen faturaların usulüne uygun şekilde düzenlendiği savunularak davanın reddi istenmiş, davalı vekilince;

elektrik enerjisinin kesilmesine ve aboneliğin feshine ilişkin işlemlerin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun şekilde yapılmadığı, bunun yanı sıra müvekkiline ait aboneliklerin elektriğinin fiilen kesme işlemine tabi tutulmadığı, bu suretle müvekkili hakkında düzenlenen kaçak ve usulsüz kullanıma dayalı faturaların geçersiz olduğu, müvekkilinden ancak aboneliğe konu sayaçlardan geçen ve müvekkilince tüketilen elektrik bedeli kadar fatura tahsil edilebileceği ileri sürülmüştür.

Uyuşmazlığın niteliği gözetildiğinde öncelikle kaçak ve usulsüz kullanıma dayalı faturalar öncesinde yapılan işlemlerin denetlenmesi gereklidir.

Zira ödenmeyen fatura bedeline istinaden ilgili dağıtım şirketi tarafından davacıya usulünce süre verilmek suretiyle kesme ihbarlarının yapılıp yapılmadığı, bu ihbarlar neticesinde abonenin elektrik enerjisinin fiilen kesilip kesilmediği ve aboneliklerin feshedilip edilmediği, bu aşama sonrasında kullanımın da abonesiz kullanım niteliğinde olup olmadığının ayrıca kaçak ve usulsüz kullanımın varlığı halinde dahi düzenlenen fatura bedelinin ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığının değerlendirilip tartışılması gereklidir.

Ne var ki mahkemece yapılan yargılama sırasında bu yönde hüküm kurmaya elverişli nitelikte araştırma yapılmadığı gibi hükme esas alınan bilirkişi raporu da uyuşmazlık noktası olarak gösterilen yukarıda açıklanan hususları aydınlatır ve uyuşmazlığın esasını çözer nitelikte görülmemiştir.

O halde mahkemece yapılması gereken iş; öncelikle dava konusu aboneliklere ilişkin sözleşmelerin, endeks dökümlerinin, ödenmeyen fatura bedeline ilişkin olarak ilgili yönetmelik hükümleri uyarınca ödeme ve enerji kesme ihbarlarının yapılmasına dair belgeler ile enerjinin kesilmesi ve aboneliğin feshedilmesine dair belgelerin gerek dava dışı dağıtım şirketi gerekse davacı şirket nezdinde sorularak dosya içerisine alınması, varsa kaçak ve usulsüz elektrik kullanımına ilişkin sayaç ve endeks dökümlerinin istenilmesi,

sonrasında dosyanın alanında uzman 3 kişilik bilirkişi heyetine tevdii ile ödenmeyen fatura bedeli nedeniyle davacının aboneliğinin usulüne uygun şekilde feshedilip edilmediği, feshedilen abonelik uyarınca usule uygun şekilde kesme işlemlerinin yapılıp yapılmadığı, bu aşamalar sonrasında davacının enerji nakil hattına müdahale ederek elektrik hattını yeniden iş yerine bağlamak suretiyle abonesiz ve kaçak elektrik kullanıp kullanmadığı,

varsa bu kullanım nedeniyle düzenlenen dava konusu faturaların yönetmelik hükümlerine uygun olup olmadığı hususlarında ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu alınıp hasıl olacak sonuç uyarınca bir karar verilmesinden ibarettir.

Açıklanan bu durum karşısında asıl ve birleşen dosyanın davacısı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-a-6. maddesi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

Oktay KAHYAOĞLU · Başkan · 38062 · e-imzalıdır. · Ali Rıza BAYIR · Üye · 42581 · e-imzalıdır. · Yasin KÖSE · Üye · 122338 · e-imzalıdır. · Evren ATEŞ · Katip · 121562 · e-imzalıdır.