Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1352 K.2023/1138

Ortahisar/TRABZON

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 13/06/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 13/06/2023

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı ... vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalılar aleyhine Trabzon İcra Müdürlüğünün 2020/111970 Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibine başlandığını, söz konusu takibin davalıların haksız ve kötü niyetli itirazları uyarınca durduğunu ileri sürerek icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, davalılar aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının taleplerinin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Diğer davalı davaya cevap vermemiş, duruşmalara da iştirak etmemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Davacının bono alacağından kaynaklı takip başlattığı, takibe yapılan itiraz sonucu açılan davada, davalı ...'nin davalı Yedi-Yıldız Tur. İnş. Taah. Nakl. Tem. Müh. Hiz. Mob. San. Tic. A.Ş.'nin imza yetkilisi olduğu, davaya konu bonoları Trabzon 1 Ağır Ceza Mahkemesinin 2020/223 talimat sayılı dosyasında bizzat kendisinin imzalayarak verdiğini ikrar ettiği, aldırılan bilirkişi raporunda beş adet bonodan kaynaklı 50.000,00 TL'lik alacağın davacı tarafa ödenmediğinin belirtildiği ve buna dair herhangi bir ödeme belgesi dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla açılmış bulunan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Talep edilen asıl alacak miktarının likit ve belirlenebilir olması nedeni ile icra inkar tazminat talebinin kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçelerle

1-Açılmış bulunan davanın KABULÜ ile, davalının Trabzon İcra Müdürlüğü'nün 2020/11970 Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın İPTALİNE, takibin asıl alacak 50.000 TL üzerinden DEVAMINA,

2-Davacı vekili icra inkar tazminatı talep ettiğinden talep edilen ana paranın %20'si olan 10.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak DAVACIYA ÖDENMESİNE karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece eksik araştırma ve yetersiz bilirkişi raporuna istinaden karar verildiğini belirterek kararın kaldırılması istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda; davacı vekilince ilk etapta Bakırköy İcra Müdürlüğünün 2018/20221 Esas sayılı dosyası üzerinden 30.07.2015, 30.08.2015, 30.09.2015, 30.10.2015 ve 30.11.2015 vade tarihli bonolara istinaden 05.11.2018 tarihli takip talebiyle birlikte ilamsız icra takibine başlandığı, borçluların yetki itirazı doğrultusunda dosyanın Trabzon İcra Müdürlüğüne gönderildiği, Trabzon İcra Müdürlüğünün 2020/11970 Esasına kaydı yapılarak borçlulara yeniden ödeme emri çıkartıldığı, borçlulardan ... ve Taha Turizm Nakliyat İnşaat Ticaret Limited Şirketi tarafından borca itiraz edilmesi üzerine istinaf incelemesine konu bu davanın açıldığı sabittir.

İtirazın iptali davası yönünden yetkili icra dairesince usulüne uygun olarak başlatılan bir icra takibinin borçlunun süresinde ve usulüne uygun itirazı üzerine durmuş olması gerekli olup icra dosyası kapsamında borçlulardan Yedi Yıldız Turizm İnşaat Taahhüt Nakliyat Temizlik Mühendislik Hizmetleri Mobilya Sanayi Ticaret A.Ş.'nin borca itiraz ettiğine dair itiraz dilekçesine ve bu davalı yönünden takibin durdurulduğuna dair icra müdürlüğünce verilmiş karara rastlanılmamasına karşın bu husus gözetilmeksizin davalı Yedi Yıldız ...A.Ş. aleyhine açılan davanın esasına girilerek yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz ise de davalı Yedi Yıldız ...A.Ş tarafından karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmaması nedeniyle bu aşamada yanlışlığın eleştirilmesiyle yetinilmiştir.

Davalı ... yönünden yapılan incelemede;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 776/1-g maddesi gereğince, takip konusu belgenin kambiyo vasfını taşıması için “… senedi düzenleyenin imzasını” ihtiva etmesi zorunludur. Anılan maddede sorumluluk için sadece imzadan söz edilmiş, birden fazla imzanın bulunması koşul olarak öngörülmemiştir.

TTK'nun 778. maddesi göndermesiyle bonolar hakkında uygulanması gereken aynı Kanun'un 677. maddesi gereğince, şirketin münferit temsilcisinin şirket kaşesi dışında senet üzerine atmış olduğu imzanın kendisini sorumluluktan kurtaracağı düşünülemez.

Yine, TTK'nun 778. maddesi göndermesi ile bonolar hakkında da uygulanması gereken aynı Kanun'un 701. ve 702/1. maddeleri gereğince, keşidecinin şirket kaşesi üzerindeki imza dışında bononun ön yüzüne attığı her imza aval şerhi sayılır. Aval için sadece imza yeterli olup, ayrıca ad ve soyadın yazılması gerekmez. Aval veren kimse, kimin için taahhüt altına girmiş ise tıpkı onun gibi sorumlu olur.

Özetle şirket temsilcisinin şahsen sorumlu olabilmesi için şirket kaşesi dışında ayrı bir imzasının bulunması yeterlidir. Her iki imzanın da kaşe üzerinde bulunması halinde ise yetkili temsilcinin sorumluluğundan bahsedilemez. Bir diğer ifade ile senetteki her iki imza da şirket kaşesi üzerine atılmışsa, burada artık aval olgusundan söz edilemez (Hukuk Genel Kurulunun 05.10.2011tarih, 2011/12-480 E. - 2011/598 K. sayılı kararı).

Takip dayanağı bonoların keşidecisinin davalı Yedi Yıldız ... A.Ş., lehtarının dava dışı Taha İnşaat Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, davacının ise çeki ciro yoluyla devralan son hamil konumunda bulunduğu sabittir. Dosya kapsamındaki ticaret sicil kayıtlarından keşideci şirketin temsile yetkili kişisinin ... olduğu görülmüştür. Bu açıklamalar uyarınca takip dayanağı bonolar değerlendirildiğinde keşideci şirket yetkilisi sıfatıyla atılan imza haricinde bonoların ön yüzüne atılan ikinci imza nedeniyle davalı ...'nin bonolarda aval veren konumunda bulunduğu sonucuna varılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nun 778/h maddesi göndermesiyle bonolar hakkında uygulanması gereken aynı kanunun 749. maddesi gereğince; poliçeyi kabul eden muhataba (bonoyu düzenleyene) karşı başlatılacak takiplerde zamanaşımı süresi vadeden itibaren üç yıldır.

Dava konusu 30.07.2015, 30.08.2015, 30.09.2015, 30.10.2015 vade tarihli bonoların takip tarihi olan 05.11.2018 tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığı anlaşılmış olup zamanaşımına uğrayan bu bonolar uyarınca senet hamilinin aval verene karşı kambiyo hükümlerine göre müracaat etmesi mümkün değildir. Zira 6102 sayılı TTK’nun 702. maddesinde aval veren kişinin kimin için taahhüt altına girmişşe, aynen onun gibi sorumlu olacağı hükme bağlanmıştır.

Zamanaşımına uğramış olan bonodan dolayı kambiyo hukukundan kaynaklanan haklar yitirilir ve taraflar arasında temel ilişki bulunması halinde böyle bir senede yazılı delil başlangıcı olarak dayanılabilir. Taraflar arasında temel ilişki bulunmaması halinde ise hamilin 6102 sayılı Kanun’un 732. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde keşideciye başvurma hakkı bulunmaktadır.

Aval, kambiyo hukuku çerçevesinde yer alan bir müessese olduğundan zamanaşımı nedeni ile kambiyo hukukundan kaynaklanan hakların yitirildiği bir senet bakımından artık avalistin sorumluluğundan söz edilemez.

Öte yandan takip tarihi itibariyle 30.11.2015 vade tarihli bono henüz zamanaşımına uğramamış olup bu bono nedeniyle aval veren sıfatına haiz ...'nin sorumluluğuna gidilmesine bir engel bulunmamaktadır.

Mahkemece, aval veren davalı ... yönünden belirtilen bu ilkeler gözetilerek zamanaşımına uğramış bonolar nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden davalı ... vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın HMK'nun 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılmasına, yerine esasa ilişkin yeniden hüküm tesisine dair aşağıda belirtilen şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Üye · ... · e-imzalıdır. · ... · Katip · ... · e-imzalıdır.