Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/796 K.2022/681

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonucunda verilen karara karşı davalı sigorta şirketi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin oğlu ......'ın 02/02/2018 tarihinde davalı ...... idaresindeki davalı sigorta şirketince sigortalı 61 TZ 215 plaka sayılı kamyonun kasa kısmında yolcu olarak bulunduğu esnada sürücünün viraja yaklaştığında fren yerine yanlışlıkla gaza basması nedeniyle direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada vefat ettiğini, kazanın meydana gelmesinde araç sürücüsü ...'in tam kusurlu olduğunu ve yapılan ceza yargılama sonucu cezalandırılmasına karar verildiğini, murisin vefatı ile müvekkilinin murisin desteğinden yoksun kaldığını beyan ederek şimdilik 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; talebin zamanaşımına uğradığını, dava açılmadan önce müvekkil şirkete başvuru yapılmadığını, kusur oranının ve hatır taşımasının mevcut olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, kaza esnasında müteveffanın emniyet kemerinin takılı olup olmadığının araştırılması gerektiğini, murisin davacıya destek olduğu hususunun ispatlanması gerektiğini beyan ederek davanın reddini dilemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve dosya kapsamına göre; "Davacının davasının bedel artırım dilekçesi de dikkate alınarak kabulü ile, 183.565,75 TL destekten yoksun kalma tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine" dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ..... AŞ vekili istinaf dilekçesinde özetle; zararın tespiti için davacı tarafından elde edilen kazanımların belirlenerek aleyhe hüküm kurulacak olması halinde bu kazanımların tazminattan düşülmesi gerektiğini, tazminat hesabının aktüer uzmanı bilirkişi tarafından yapılması gerektiğini ve tazminat hesaplamasında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, murisin destek olduğu hususunun ispat edilmesi gerektiğini, müvekkilinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu, kusur oranlarının uzman bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile tespit edilmesi gerektiğini, taşımanın muris açısından hatır taşıması niteliğinde olup olmadığının tespit edilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, destekten yoksun kalma tazminatına ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut olayda 02/02/2018 tarihinde davalı .....'in babasına ait 61 TZ 215 plakalı kamyoneti habersiz bir şekilde aldığı, kendisi ile aynı yaşlarda olan arkadaşları ...... ve ......un aracın kasa kısmına ...'un da aracın ön kısmına binerek hep birlikte araçla gezinti amaçlı yola çıktıkları, bu şekilde Dolaylı Mahallesinden aşağı doğru inerken viraja yaklaştığında sürücü ....'in telaşa kapılıp fren yerine yanlışlıkla gaza bastığı ve aracın yolun solunda bulunan duvara çarparak takla attığı, o esnada aracın kasa kısmında bulunan şahısların savrularak yola düştükleri ve akabinde Atakan Bayraktar'ın vefat ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yapılmış ve açılan destekten yoksun kalma tazminatı davası 183.565,75 TL üzerinden kabul edilmiş, kararı davalı sigorta şirketi istinaf kanun yoluna getirmiştir.

Ölenin araçta yolcu olması ve kusurunun bulunmaması, olayın trafik iş kazası olmaması, aktüerya bilirkişisinin listede bulunan bilirkişilerden olması ve ölenin davacının oğlu olması nedeniyle karine olarak destek olacağının kabul edilmesi karşısında davalı vekilinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazlarının tümden reddi gerekmiştir.

Ancak davalı sigorta şirketi vekili gerek cevap dilekçesinde gerekse de aşamalarda ve istinaf dilekçesinde olayda hatır taşıması ve müterafik kusur bulunduğunu ileri sürmüş ancak mahkemece bu konuda bir araştırma ve bir değerlendirme yapılmış değildir.

Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır.

Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir.

Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir.

Öte yandan zararın meydana gelmesinde veya artmasında zarar görenin de kusurunun bulunması halinde söz konusu olan müterafik kusur 6098 sayılı TBK md. 52'de düzenlenmiştir. Buna göre zarara uğrayan, zarar doğuran eyleme razı olmuş veya kendisinin sebep olduğu hal ve şartlar zararın meydana gelmesine etki yapmış veya tazminat ödevlisinin durumunu diğer bir surette ağırlaştırmış ise, hakim tazminat miktarını hafifletebilir.

Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nun 52. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.

Şu halde mahkemece yapılması gereken iş; olayda hatır taşıması ve müterafik kusura ilişkin delillerin toplanıp değerlendirme yapıldıktan sonra gerekirse tazminattan Yargıtay uygulamalarına uygun bir şekilde indirim yapılıp karar vermekten ibarettir.

Tüm bu açıklamalar ışığında davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kararın kaldırılarak, kaldırma kararı doğrultusunda inceleme yapmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalı Üye · e-imzalı Üye · e-imzalı Katip · e-imzalı