İzmir Ekonomi Üniversitesi Yaratıcı Girişimcilik Araştırma ve Uygulama Merkezi Yönetmeliği, merkezin kuruluş amacını, organlarını ve faaliyet alanlarını belirler. Girişimcilik odaklı merkezler, klasik akademik birimlerden farklı olarak dış dünyayla yoğun temas hâlinde çalışır; öğrenci, akademisyen, mentor, yatırımcı ve şirket aynı proje etrafında buluşur. Bu çok taraflı yapı, hukuki ilişkilerin başlangıçta netleştirilmesini zorunlu kılar.
Merkez faaliyetlerinde tarafların konumu
Bir girişimcilik merkezinde yürütülen eğitim, kuluçka, mentorluk ve proje geliştirme faaliyetlerinde tarafların hukuki konumu farklıdır. Öğrenci katılımcı, akademik danışman, dışarıdan gelen mentor ve destek veren şirket aynı hukuki statüde değildir. Kimin hangi sıfatla katkı sunduğu yazılı olarak tanımlanmadığında, proje ticarileştiğinde hak sahipliği tartışması kaçınılmaz hâle gelir.
Fikri mülkiyet: en kritik başlık
Merkez bünyesinde geliştirilen fikir, yazılım, tasarım ve marka üzerindeki hakların kime ait olacağı, katılım sözleşmesinde açıkça düzenlenmelidir. Üzerinde anlaşılması gereken asgari noktalar şunlardır:
- Merkeze gelmeden önce sahip olunan bilgi ve varlıkların ayrı tutulması.
- Merkezin imkânları kullanılarak üretilen çıktılar üzerindeki hak dağılımı.
- Üniversitenin akademik amaçlı kullanım ve yayın hakkı.
- Ekip üyeleri arasındaki pay dağılımı ve ayrılma hâlinde ne olacağı.
- Marka ve alan adı tescillerinin kimin adına yapılacağı.
Gizlilik ve veri sorumluluğu
Girişim fikirleri, sunum dosyaları ve müşteri verileri merkez ortamında çok sayıda kişiyle paylaşılır. Sunum ve demo günlerinden önce gizlilik yükümlülüğünün yazılı hâle getirilmesi gerekir. Ayrıca proje kapsamında kişisel veri işleniyorsa, Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındaki aydınlatma ve güvenlik yükümlülüklerinin kimin üzerinde olduğu belirlenmelidir. Veri sorumlusunun kim olduğu belirsiz bırakıldığında, ihlal durumunda sorumluluk dağılımı tartışmalı olur.
Destek ve yatırım ilişkileri
Merkez üzerinden sağlanan hibe, sponsorluk ve yatırım ilişkilerinde geri ödeme koşulları, raporlama yükümlülüğü ve desteğin amaç dışı kullanımının sonuçları önceden okunmalıdır. Erken aşamada imzalanan bağlayıcı niyet metinleri, ileride yapılacak yatırım turlarını sınırlayabilecek hükümler içerebilir.
Merkez yönetimi bakımından
Yönetim kurulu kararlarının düzenli tutulması, merkez adına imza yetkisinin sınırının belirlenmesi ve dış kurumlarla yapılan protokollerin arşivlenmesi, kurumsal sorumluluğu koruyan temel uygulamalardır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır; girişim projenize ilişkin sözleşme ve fikri hak yapısı, somut belgeleriniz incelenerek ayrıca değerlendirilmelidir.