Jandarma Kriminâl Daire Başkanlığı ve jandarma bölge kriminâl laboratuvar amirliklerinin kuruluş, görev ve yetkilerine ilişkin yönetmelik, soruşturmalarda kullanılan teknik incelemelerin hangi birimlerce ve hangi çerçevede yapılacağını belirler. Ceza dosyalarında bu birimlerce düzenlenen raporlar, çoğu zaman hükmü yönlendiren tek teknik veri olur.
Rapor Dosyaya Nasıl Girer?
Kriminal inceleme, kural olarak soruşturmayı yürüten savcılığın ya da mahkemenin talebiyle yapılır. Bu nedenle savunma açısından ilk kontrol noktası, incelemeyi isteyen yazının tarihi, kapsamı ve sorulan sorulardır. Yöneltilen soru dar tutulmuşsa, rapor da ancak o kadarını cevaplar; sanık lehine olabilecek hususların incelenmesi için ek soru sorulmasını talep etmek gerekir.
Delil Zincirinin Kırıldığı Yerler
Teknik raporun güvenilirliği, numunenin olay yerinden laboratuvara kesintisiz ve bozulmadan ulaşmasına bağlıdır. Uygulamada tartışma yaratan başlıklar şunlardır:
- Olay yeri inceleme tutanağı ile muhafaza altına alma tutanağı arasındaki uyumsuzluklar
- Numunenin mühürlenme biçimi, mühür numarası ve mührün açılma kaydı
- Teslim-tesellüm zincirindeki tarih ve saat boşlukları
- Saklama koşulları ve inceleme tarihine kadar geçen süre
- Aynı ortamda birden çok numunenin işlenmesinden doğan bulaşma ihtimali
Rapora İtiraz ve Yeniden İnceleme Talebi
Ceza yargılamasında teknik rapor kesin bir sonuç değil, takdir edilecek bir delildir. Savunma, raporun yöntemine, kullanılan cihazın kalibrasyon kayıtlarına ya da varılan sonucun verilerle uyumuna ilişkin somut itiraz ileri sürebilir. Genel geçer ifadelerle yapılan itirazlar sonuç doğurmaz; itirazın raporun hangi bölümüne ve hangi teknik gerekçeyle yöneldiği açıkça yazılmalıdır. Ceza Muhakemesi Kanunu çerçevesinde yeni bir bilirkişi incelemesi yapılmasını talep etmek de mümkündür; bu talep gerekçelendirildiğinde reddedilse dahi ret gerekçesi kanun yolunda denetlenebilir hâle gelir.
Savunma İçin Kontrol Listesi
- Raporun tamamı ile eklerinin dosyada bulunup bulunmadığını kontrol edin.
- Numuneye ilişkin tüm tutanakları tarih sırasına dizin.
- Raporda ulaşılan sonuç ile iddianamedeki nitelendirmenin örtüşüp örtüşmediğini karşılaştırın.
- Karşı teknik değerlendirme aldıysanız, duruşmadan önce dosyaya sunun.
- İtirazlarınızı duruşma tutanağına geçirtin; sözlü kalan itiraz denetlenemez.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır ve herhangi bir dosya hakkında görüş içermez. Teknik rapora dayanan ceza dosyalarında savunma stratejisi, dosyadaki tutanak ve rapor içeriğine göre kurulmalıdır.