Kamu yatırım programı kararları, bir mali yıl içinde hangi projelere ödenek ayrılacağını ve bu ödeneklerin hangi usulle kullanılacağını belirleyen düzenleyici nitelikte metinlerdir. 10868 sayılı Karar da 2026 yılı için bu çerçeveyi çizer. Karar doğrudan kişilere yükümlülük yüklemese de, kamu idareleriyle iş yapan yüklenici, alt yüklenici, tedarikçi ve proje sahası içinde taşınmazı bulunan kişiler bakımından somut sonuçlar doğurur.
Karar Ne Tür Bir İşlemdir?
Kamu yatırım programı, idarenin bütçe uygulamasına ilişkin genel düzenleyici bir işlemdir. Metnin kendisi kural koyar; ancak kişiye etkisi çoğu zaman programa dayanılarak yapılan tekil işlemle, yani ödenek aktarımı, projenin ertelenmesi ya da işin tasfiyesiyle ortaya çıkar. Uyuşmazlıkta sorulacak ilk soru şudur: karşı çıkılan şey Kararın kendisi mi, yoksa Karara dayanılarak tesis edilen bireysel işlem mi?
Sözleşme İlişkisine Yansıyan Sonuçlar
- Ödeneği azaltılan veya yılı içinde ertelenen projelerde iş programının revizyonu ve süre uzatımı talepleri gündeme gelir.
- Ödenek yetersizliği gerekçesiyle hakedişlerin geciktirilmesi, sözleşmedeki gecikme ve fiyat farkı hükümlerini tetikler.
- Programdan çıkarılan işlerde fesih ve tasfiye hükümleri devreye girer; bu aşamada tutulan tutanaklar ve yazışma trafiği belirleyici olur.
- Yıl içinde ödeneği bloke edilen kalemlerde, iş artışı ve iş eksilişi taleplerinin zamanlaması önem kazanır.
Dosyayı Baştan Doğru Kurmak
- Projenin program içindeki karşılığını, proje numarası ve yatırımcı idare adıyla birlikte kayıt altına alın.
- Ödenek durumuna ilişkin idari yazışmaları tarih sırasıyla, ekleriyle beraber dosyalayın.
- Süre uzatımı ve fiyat farkı taleplerinizi sözleşmede öngörülen süre içinde ve yazılı olarak iletin; sözlü mutabakata dayanmayın.
- İdarenin açık cevabını ya da sessiz kalmasını ayrı ayrı not edin; bu ayrım, dava süresinin başlangıcı bakımından belirleyicidir.
Yargı Yolu Seçimi
Cumhurbaşkanı kararı niteliğindeki düzenlemelere karşı iptal davaları idari yargıda görülür. Düzenleyici işlemin uygulanması üzerine ilgililer; düzenlemeyi, uygulama işlemini veya her ikisini birlikte dava konusu yapabilir. Buna karşılık sözleşmeden doğan alacak ve tazminat talepleri farklı bir hukuki zeminde ilerler. İptal davası ile alacak talebinin birbirine karıştırılması, uygulamada en sık rastlanan hak kaybı sebeplerinden biridir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Program kararlarının etkisi projeden projeye ve sözleşme metnine göre değiştiğinden, adım atmadan önce düzenlemenin güncel tam metni ile sözleşme hükümlerinin birlikte incelenmesi yerinde olur.