Konut finansmanı kuruluşlarının, sözleşme kurulmadan önce tüketiciye bilgi formu vermesi bir formalite değil, iradenin bilerek oluşmasını sağlamaya yönelik bir yükümlülüktür. Uyuşmazlık çıktığında ise tartışma çoğu zaman formun içeriğinden değil, verilip verilmediğinin ve ne zaman verildiğinin nasıl kanıtlanacağından doğar. Bu rehber tam da bu ispat sorununa odaklanır.
Formun İşlevi ve Zamanlaması
Bilgi formunun amacı, tüketicinin teklifi karşılaştırma ve değerlendirme imkânı bulmasıdır. Bu nedenle formun sözleşmeyle aynı anda, imza masasında sunulması amaca uygun düşmez. Formun sözleşme öncesinde ve tüketiciye düşünme imkânı verecek şekilde teslim edilmiş olması gerekir. Zamanlama, uyuşmazlıkta çoğu zaman içerikten daha belirleyici hale gelir.
İspat Yükü Kimde
Bilgilendirme yükümlülüğünün yerine getirildiğini ispat, kural olarak bu yükümlülüğün muhatabı olan finansman kuruluşuna düşer. Tüketiciden, kendisine bir belgenin verilmediğini kanıtlaması beklenemez. Buna karşılık uygulamada kuruluşlar, tüketiciye imzalatılan tek satırlık bir teslim beyanına dayanır. Böyle bir beyanın varlığı ispat sorununu tümüyle çözmez; beyanın tarihi, formun içeriğiyle uyumu ve sözleşme tarihiyle ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Tüketici Tarafında Delil Stratejisi
- Kredi başvurusundan imzaya kadar geçen tüm iletişimi tarih sırasıyla listeleyin.
- Elektronik posta, mesaj ve çağrı kayıtlarını, teklifin hangi tarihte iletildiğini gösterecek şekilde saklayın.
- İmzaladığınız tüm belgelerin birer örneğini talep edin ve teslim edildiğine dair kayıt oluşturun.
- Formdaki tutar ve oranlar ile sözleşmedeki karşılıklarını yan yana karşılaştırın.
- Fark tespit ederseniz bunu yazılı olarak kuruluşa bildirip cevabını dosyalayın.
Uyuşmazlıkta Öne Çıkan Başlıklar
- Formda gösterilen maliyet ile sözleşmede tahsil edilen kalemlerin uyuşmaması
- Sigorta yaptırmanın zorunlu gibi sunulması
- Sözleşmede yer alan ancak formda hiç bulunmayan masraf kalemleri
- Formun eksik doldurulmuş veya boş bırakılmış bölümler içermesi
Hangi Sonuçları Doğurabilir
Bilgilendirme yükümlülüğüne aykırılık, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında tüketici lehine sonuç doğurabileceği gibi, sözleşmedeki bazı hükümlerin haksız şart niteliğinde değerlendirilmesine de zemin hazırlar. Bu nedenle talep kurulurken yalnızca formun verilmediğinin ileri sürülmesi yeterli olmaz; bu eksikliğin somut olarak hangi maliyeti doğurduğu sayısal biçimde ortaya konmalıdır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Sözleşme öncesi bilgilendirme uyuşmazlıklarında sonucun büyük ölçüde belgelere bağlı olduğu dikkate alınarak, dosyanızın bir hukukçu tarafından önceden değerlendirilmesinde yarar vardır.