Sigorta, reasürans ve emeklilik şirketlerinin mali bünyesine ilişkin yönetmelik, şirketin sermaye yeterliliğinin nasıl ölçüleceğini ve yeterliliğin sağlanamaması hâlinde hangi tedbirlerin gündeme geleceğini düzenler. Bu düzenlemelerin arkasındaki mantık basittir: sigorta şirketi, gelecekte doğacak bir borcu bugünden üstlenen bir yapıdır ve mali bünyenin bozulması doğrudan sigortalının alacağını tehlikeye atar. Aşağıda bu çerçevenin uygulamada nasıl işlediği ele alınmaktadır.
Sermaye Yeterliliğinin İşlevi
Sermaye yeterliliği hesabı, şirketin üstlendiği riskle özkaynağı arasındaki dengeyi ölçen bir gösterge işlevi görür. Hesaplamanın belirli dönemlerde yapılması ve denetim otoritesine bildirilmesi esastır. Yeterliliğin sağlanamaması tek başına bir yaptırım sebebi olmaktan çok, bir dizi kademeli tedbirin tetikleyicisidir; bu nedenle şirket açısından asıl kritik olan, sapmanın erken tespit edilip edilmediğidir.
Mali Bünyenin Zayıflaması Hâlinde Gündeme Gelen Tedbirler
- Sermaye artırımı veya kâr dağıtımının sınırlandırılması
- Yeni poliçe üretiminin veya belirli branşlarda faaliyetin kısıtlanması
- Varlık yapısının ve yatırım tercihlerinin gözden geçirilmesi
- Portföyün devri gibi yapısal çözümlerin değerlendirilmesi
- Faaliyet ruhsatına ilişkin kararlar
Yönetim Kurulunun Konumu
5684 sayılı Sigortacılık Kanunu çerçevesinde kurulan denetim yapısında, mali bünyeye ilişkin bildirimlerin doğruluğu yönetim kurulunun sorumluluk alanındadır. Eksik veya gerçeği yansıtmayan bildirim, şirket tüzel kişiliğinin yanında karar alan kişiler bakımından da sonuç doğurabilir. Bu nedenle yönetim kurulu kararlarında, hangi bilgiye dayanılarak karar alındığının ve muhalefet şerhlerinin açıkça yazılması önem taşır.
Sigortalı ve Hak Sahibi Açısından Anlamı
Mali bünyesi tartışmalı bir şirketle sözleşme ilişkisi bulunan sigortalı veya lehtar için pratik sonuç, tazminat ödemelerinde gecikme riskidir. Böyle bir durumda hasar dosyasının eksiksiz tamamlanması, ihbar sürelerine uyulması ve yazışmaların kayıtlı olarak yürütülmesi, alacağın önceliği tartışmasında belirleyici olabilir. Poliçe ve eklerinin, ödeme talebinin ve şirketin verdiği cevapların tek dosyada toplanması önerilir.
Bu açıklamalar genel çerçeveyi tanıtmak amacıyla kaleme alınmıştır. Sermaye yeterliliği ve mali bünyeye ilişkin teknik hesaplama yöntemleri düzenlemelerle değiştirilebildiğinden, şirket veya sigortalı tarafında somut bir adım atılmadan önce güncel metnin esas alınması gerekir.