Yurt içinden gönderilen kumaş veya yarı mamulün başka bir ülkede dikilip işlendikten sonra ülkeye geri getirilmesi, sıradan bir ithalat değildir. 2008/4 sayılı Tebliğ, belirli üçüncü ülkelerde işlem gördükten sonra geri ithal edilen tekstil ürünleri ile giyim eşyası bakımından ekonomik etkili hariçte işleme rejiminin uygulanmasını düzenler. Rejimin cazibesi, geri gelen eşyanın tamamının değil, esas olarak yurt dışında eklenen değerin dikkate alınmasıdır.
Rejimin Temel Kurgusu
Zincir üç aşamalıdır: eşyanın izinle geçici olarak yurt dışına çıkarılması, orada belirlenen işleme faaliyetine tabi tutulması ve süresi içinde geri getirilmesi. Bu üç aşamanın izin belgesinde tanımlanan çerçeveyle örtüşmesi gerekir. Aşamalardan biri belgeye aykırı gerçekleşirse, sağlanan avantaj bütünüyle ortadan kalkabilir.
İzin Belgesinde Netleştirilmesi Gerekenler
- Gönderilecek eşyanın cinsi, miktarı ve ayırt edici nitelikleri.
- Yurt dışında yapılacak işlemin türü ve işlemi yapacak firma.
- Geri getirilecek ürünün karşılık geleceği miktar, yani verimlilik oranı.
- İhracat ve geri ithalat için tanınan süreler.
Ayniyet Tespiti: En Kritik Aşama
Geri gelen üründe, yurt dışına gönderilen eşyanın kullanıldığının ortaya konulabilmesi gerekir. Ayniyet tespiti yapılmadan çıkış işlemi tamamlanırsa, dönüşte rejimin sağladığı imkandan yararlanmak güçleşir. Uygulamada en sık yaşanan kayıp, çıkışta yeterli belge ve tespit yapılmaması nedeniyle geri ithalatın normal ithalat gibi işlem görmesidir.
Süre Aşımının Sonuçları
Belgede yazılı geri getirme süresinin aşılması, ek mali yük ve idari yaptırım riski doğurur. Yurt dışındaki üreticiden kaynaklanan gecikmeler öngörülebilir olduğundan, sürenin sonuna yaklaşıldığında ek süre talebinin önceden yapılması gerekir. Talebin sürenin bitiminden sonra iletilmesi, çoğu halde sonuç doğurmaz.
Sözleşmeye Yazılması Yararlı Kayıtlar
- İşlemenin tamamlanma ve sevk tarihine ilişkin kesin taahhüt.
- Fire ve verimlilik oranına uyulmaması halinde sorumluluk.
- Gönderilen eşyanın başka siparişlerde kullanılmasının açıkça yasaklanması.
- Belgelerin örneklerinin gecikmeksizin paylaşılması yükümlülüğü.
Bu yazı yalnızca genel yönlendirme sunar. Kapatılamayan bir izin belgesi, süre aşımı ya da ayniyet tartışması yaşıyorsanız, gümrük evrakınızla birlikte bireysel bir hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.