Türkiye Motorlu Taşıt Bürosu, uluslararası motorlu taşıt sigortası sisteminde Türkiye'yi temsil eden ve sınır ötesi trafik kazalarında koordinasyonu sağlayan yapıdır. Çalışma usul ve esaslarını düzenleyen yönetmelik teknik görünse de, pratikte doğrudan bir soruya cevap verir: Türkiye'de yabancı plakalı bir aracın karıştığı kazada zarar gören kime başvuracak? Çerçeveyi 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu birlikte oluşturur.
Yeşil Kart Sisteminin Mantığı
Sistem, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılan zorunlu sorumluluk sigortasının, ziyaret edilen ülkede de geçerli sayılmasına dayanır. Böylece zarar gören kişi, yabancı bir sigortacıyla yabancı bir dilde muhatap olmak zorunda kalmadan ülkesindeki büro üzerinden talebini iletebilir. Bu, tazminat hakkını yaratan değil, tahsilini kolaylaştıran bir mekanizmadır.
Kaza Anında Yapılması Gerekenler
- Kaza tespit tutanağı mutlaka düzenlettirilmeli, tutanakta yabancı aracın plakası ve ülkesi net yazılmalıdır.
- Sürücünün sigorta belgesinin fotoğrafı çekilmeli; belge numarası ve geçerlilik tarihi kaydedilmelidir.
- Araç, hasar ve olay yeri fotoğraflanmalı, varsa kamera kaydının bulunduğu yerler not edilmelidir.
- Yaralanma varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalı ve rapor alınmalıdır.
Başvurunun Yönlendirilmesi
- Zarar gören, sigorta belgesindeki bilgilerle birlikte yazılı başvurusunu yapar.
- Dosya, ilgili ülke bürosu veya onun Türkiye'deki muhabir şirketine yönlendirilir.
- Hasar tespiti yapılır; maddi zarar için onarım belgeleri, bedeni zarar için sağlık raporları istenir.
- Teklif edilen tutar kabul edilmezse yargı yoluna başvurulur.
Sık Yaşanan Sorun: Muhatap Karmaşası
Bu dosyalarda en yaygın hata, başvurunun yanlış muhataba yapılması ve dosyanın aylarca kurumlar arasında dolaşmasıdır. Bu sırada zamanaşımı süreleri işlemeye devam eder. Trafik kazalarından doğan tazminat taleplerinde zamanaşımının, fiilin aynı zamanda suç oluşturması halinde farklı değerlendirilebileceği de gözden kaçırılmamalıdır. Bu nedenle başvuru yapılırken yazışma tarihleri ve kayıt numaraları titizlikle saklanmalıdır.
Yurt Dışında Kaza Yapan Türk Sürücü
Sistem karşılıklı işlediğinden, Türkiye'de düzenlenen belgeyle yurt dışında kaza yapan sürücü de kendi belgesinin kapsamı ölçüsünde korunur. Kapsam dışı ülkeler, teminat limitleri ve muafiyetler yola çıkmadan önce kontrol edilmelidir; limit üstü zararlarda sorumluluk sürücüde kalır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Sınır ötesi unsur taşıyan trafik kazalarında hangi hukukun uygulanacağı ve hangi mahkemenin yetkili olduğu ayrıca tartışıldığından, dosyanızı bir avukatla değerlendirmeniz gecikmeleri azaltır.