İş kazası, meslek hastalığı ve malullük dosyalarının kaderini çoğu zaman tek bir sayı belirler: meslekte kazanma gücü kaybı oranı. Bu oran, gelir bağlanıp bağlanmayacağını, tazminat hesabının tabanını ve hatta ceza dosyasındaki nitelendirmeyi etkiler. Çalışma gücü kaybı oranlarının tespitine ilişkin yönetmelik ise bu oranın hangi usulle belirleneceğini düzenler.
Çalışma Gücü Kaybı ile Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Aynı Şey Değildir
Çalışma gücü kaybı, kişinin genel bedensel işlev kaybını ifade eder. Meslekte kazanma gücü kaybı ise bu kaybın kişinin fiilen yaptığı işe etkisini ölçer. Aynı el yaralanması bir büro çalışanı ile bir cerrah bakımından farklı sonuç doğurabilir. Rapor talebinde mesleğin ve fiilen yapılan işin ayrıntılı tanımlanması bu yüzden önemlidir.
Süreç Nasıl İşler?
- Yetkili sağlık hizmeti sunucusundan usulüne uygun sağlık kurulu raporu alınır.
- Rapor ve tıbbi belgeler kurum sağlık kuruluna gönderilir.
- Kurum sağlık kurulu, yönetmelikteki cetvel ve ölçütler uyarınca oranı belirler.
- Karara itiraz edilmesi hâlinde dosya üst sağlık kurulunca yeniden değerlendirilir.
Oranı Düşüren Tipik Eksiklikler
- Kaza anına ait ilk müdahale ve acil servis kayıtlarının dosyaya konulmaması
- Tedavi tamamlanmadan, iyileşme süreci sürerken rapor talep edilmesi
- Önceden var olan rahatsızlıkların kazayla ilişkisinin açıklanmaması
- Görüntüleme ve tetkiklerin tarih sırasıyla sunulmaması
İtiraz mı, Dava mı?
Kurum kararına karşı öngörülen idari itiraz yolu kullanılmadan doğrudan dava açmak çoğu zaman zaman kaybı yaratır. İtiraz aşamasında yeni tıbbi belge sunulabilmesi, dosyayı güçlendiren en pratik imkândır. Yargı aşamasında ise mahkeme genellikle adli tıp incelemesine başvurur; bu nedenle itiraz dilekçesinde ileri sürülmemiş bir tıbbi iddianın sonradan savunulması zorlaşır.
Tazminat Dosyasıyla Bağlantı
Belirlenen oran, maddi tazminat hesabında bakiye çalışma ömrü boyunca uğranılan kazanç kaybının hesaplanmasında kullanılır. Oranın yükselmesi hem gelir bağlama şartlarını hem de işverene karşı açılacak davadaki hesabı doğrudan etkiler. Bu nedenle rapor süreci, tazminat davasının hazırlık aşaması gibi yönetilmelidir.
Bu içerik genel çerçeve sunar. Oran tespiti tıbbi ve hukuki değerlendirmenin birlikte yürütülmesini gerektirdiğinden, kendi raporunuz ve tarihlerinizle birlikte uzman görüşü almanız faydalı olacaktır.