Para piyasası nakit işlemleri, kısa vadeli likidite ihtiyacının kurumsal taraflar arasında karşılanmasını sağlayan bir finansman aracıdır. İşlemin hızı ve kısa vadesi, hukuki altyapının ihmal edilmesine yol açabilir; oysa uyuşmazlık çıktığında belirleyici olan tam da bu altyapıdır. Rehber, işlemin sözleşme, teminat ve temerrüt boyutlarını sırasıyla ele alır.
İşlemin Hukuki Niteliğini Belirleyin
Sağlanan finansmanın kredi mi, nakit karşılığı bir işlem mi, yoksa teminata bağlı bir başka yapı mı olduğu; faiz, vergi, teminat paraya çevirme ve iflas halindeki sonuçları değiştirir. Sözleşme başlığı değil, tarafların üstlendiği borcun içeriği esas alınır. Bu nedenle metnin adı ile hükümlerinin uyumlu olması gerekir.
Sözleşmede Mutlaka Bulunması Gerekenler
- Vade, geri ödeme günü ve ödeme yeri
- Getiri veya faizin hesaplanma yöntemi
- Teminatın türü, değerleme ölçütü ve tamamlama yükümlülüğü
- Temerrüt hali ve muacceliyet şartları
- Yetkili mahkeme ve uygulanacak hukuk
Teminat Yönetimi
Teminatın değeri piyasa koşullarına bağlı dalgalanıyorsa, teminat tamamlama çağrısının ne zaman ve hangi kanalla yapılacağı yazılı olmalıdır. Çağrının usulüne uygun yapıldığının ispatı, sonraki paraya çevirme işleminin geçerliliğini doğrudan etkiler. Elektronik bildirimlerde kayıtların saklanması bu nedenle önemlidir.
Temerrüde Düşüldüğünde
- Sözleşmedeki bildirim usulünü aynen izleyin.
- Muacceliyet ihbarını tarihli ve kanıtlanabilir kanalla yapın.
- Teminatın paraya çevrilmesinde öngörülen sırayı atlamayın.
- Hesaplamayı kalem kalem gösteren bir tablo hazırlayın.
Denetim ve Uyum Boyutu
Finansal piyasalarda faaliyet gösteren taraflar bakımından işlemin, tabi olunan mevzuat ile iç uyum politikalarına uygunluğu ayrıca değerlendirilmelidir. Yetki sınırlarını aşan bir işlem, taraflar arasında geçerli olsa bile idari yaptırım ve kurum içi sorumluluk doğurabilir. Ayrıca işlemin kayıt dışı bırakılmaması, ileride ispat açısından belirleyicidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Kısa vadeli de olsa yüksek tutarlı finansman işlemlerinde sözleşme ve teminat kurgusunu işlem öncesinde hukuki incelemeden geçirmek, uyuşmazlık anındaki hareket alanınızı belirler.