Üniversite bünyesinde kurulan uygulama ve araştırma merkezlerine ilişkin yönetmelikler, ilk bakışta yalnızca akademik organizasyon metni gibi görünür. Oysa bu düzenlemeler; merkezin hangi işi yapabileceğini, kimin imza yetkisi taşıdığını ve merkez üzerinden tesis edilen işlemlerin hangi hukuki rejime tabi olacağını belirler. Atılım Üniversitesi Performans Yönetimi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de merkezin faaliyet çerçevesini çizen bu tür bir metindir.
Yönetmelik neyi bağlar, neyi bağlamaz?
Bir merkez yönetmeliği, üst hukuk normlarına aykırı olmamak kaydıyla kurum içinde bağlayıcıdır. Merkeze yönetmelikte sayılmayan bir görev yüklenmesi ya da yönetmelikte tanınmayan bir yetkinin kullanılması, yetki unsuru bakımından sakat bir işlem doğurabilir. Bu nedenle merkezle yürütülecek her iş birliğinde ilk kontrol edilmesi gereken şey, işin merkezin faaliyet alanına gerçekten girip girmediğidir.
Organ yapısı ve karar zinciri
- Merkez müdürü: günlük işleyiş ve temsil
- Yönetim kurulu: faaliyet planı ve karar alma
- Danışma kurulu bulunan modellerde: görüş bildirme işlevi
- Rektörlük: kurumsal onay ve denetim halkası
Bir kararın hangi organdan çıkması gerektiği, o kararın geçerliliğini belirler. Yönetim kurulu kararı gerektiren bir konuda tek imzayla işlem tesis edilmesi, sonradan iptal tartışmasının en sık sebebidir.
Performans yönetimi faaliyetinin kendine özgü riski
Performans ölçümü ve değerlendirme temalı bir merkezin ürettiği çıktılar; kişilerin veya birimlerin başarımına ilişkin veri içerebilir. Bu tür verilerin toplanması, saklanması ve paylaşılması kişisel verilerin korunması mevzuatı çerçevesinde ayrıca değerlendirilmelidir. Araştırma amacıyla toplanan verinin idari bir karara dayanak yapılması hâlinde, veriyi toplama amacı ile kullanım amacı arasındaki uyumsuzluk başlı başına bir hukuka aykırılık iddiası doğurabilir.
Uyuşmazlık çıktığında izlenecek yol
- İşlemin hangi organ tarafından, hangi tarihte tesis edildiğini belirleyin.
- İşlemin yazılı bildirimini ve eklerini eksiksiz temin edin.
- Kurum içi başvuru yolu öngörülmüşse önce bu yolu tüketin.
- İdari yargıya başvuru gerekiyorsa, bildirim tarihinden itibaren işleyen dava açma süresini kaçırmamak için takvimi hemen kurun.
Protokol ve sözleşmelerde dikkat edilecek başlıklar
Merkez üzerinden yürütülen dış projelerde; fikri hakların kime ait olacağı, üretilen raporun yayımlanıp yayımlanamayacağı, gizlilik ve süre hükümleri açıkça yazılmalıdır. Bu başlıklar boş bırakıldığında proje sonundaki en küçük görüş ayrılığı bile taraflar arasında çözümsüz bir tartışmaya dönüşebilmektedir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; merkezle ilgili somut bir işlem veya sözleşme söz konusuysa yönetmeliğin yürürlükteki hâli ve üniversitenin kendi iç düzenlemeleri birlikte incelenmelidir.