Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği, sanayi tesislerinin faaliyetlerinden kaynaklanan emisyonların sınırlandırılmasını, izin süreçlerini ve ölçüm yükümlülüklerini düzenler. Tesis sahibi bakımından bu düzenleme iki yönlü sonuç doğurur: bir yandan faaliyet için gerekli izin çerçevesini belirler, diğer yandan denetimde karşılaşılabilecek yaptırımların dayanağını oluşturur.
İzin süreci nerede tıkanır?
Emisyon izni süreçlerinde en sık yaşanan sorun, tesisin beyan ettiği kapasite ile fiilî üretim kapasitesinin farklılaşmasıdır. Kapasite arttığında ya da üretim süreci değiştiğinde izin revizyonu gerekir. Revizyon yapılmadan sürdürülen üretim, ölçüm sonuçları limit içinde kalsa bile izin şartına aykırılık olarak değerlendirilebilir. Yatırım kararı alınırken izin takviminin üretim takviminden önce planlanması bu riski büyük ölçüde ortadan kaldırır.
Ölçüm ve raporlama yükümlülüğü
Emisyon ölçümlerinin belirli periyotlarla ve yetkili laboratuvarlarca yapılması esastır. Ölçüm dosyasında bulunması gerekenler:
- Ölçümü yapan kuruluşun yetki belgesi ve raporun imza-tarih bilgisi
- Ölçüm noktalarının krokisi ve baca bilgileri
- Ölçüm sırasındaki üretim koşullarını gösteren işletme kaydı
- Önceki dönem ölçümleriyle karşılaştırmalı tablo
- Arıtma ve filtre sistemlerinin bakım kayıtları
Denetim tutanağına yaklaşım
Denetim sırasında tutulan tutanak, sonraki tüm sürecin temelini oluşturur. Tutanağa imza atarken çekince belirtme hakkı vardır ve bu hak kullanılmadığında sonradan ileri sürülen itirazlar zayıf kalır. Tesis yetkilisinin yapması gereken, tespitlere katılmadığı noktaları tutanağın kendisine kısa ve somut biçimde yazdırmaktır. Ölçüm sırasında üretimin olağan dışı bir rejimde çalıştığı gibi bir durum varsa, bu mutlaka o anda kayda geçirilmelidir.
İdari para cezası ve faaliyet durdurma
Aykırılık tespitinde idari para cezası uygulanabileceği gibi, ağır hâllerde faaliyetin durdurulması da gündeme gelebilir. Faaliyet durdurma kararlarında zamanın maliyeti çok yüksek olduğundan, başvuru yolunun yanı sıra yürütmenin durdurulması talebinin de gündeme getirilmesi değerlendirilmelidir. Karar metninde gösterilen mercii ve süre esas alınmalı, gecikmeden hareket edilmelidir.
Çevrede yaşayanların başvuru imkânı
Tesisten etkilendiğini belirten kişiler, idareye denetim talebiyle başvurabilir ve uğradıkları zarar için ayrıca hukuki yollara gidebilir. Bu dosyalarda etkilenmenin sürekliliğini gösteren tarihli kayıtlar, tek seferlik şikâyetlerden çok daha güçlü sonuç doğurur.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Hava kirliliği denetimlerinde teknik ölçüm ile usul kurallarının birlikte incelenmesi gerektiğinden, tutanak ve rapor elinize ulaştığında hukuki değerlendirme yaptırmanız önerilir.