Çift diplomaya yönelik uluslararası ortak programlar, öğrencinin eğitiminin bir bölümünü yurt dışındaki ortak üniversitede tamamlaması esasına dayanır. Marmara Üniversitesi bünyesindeki bu tür programlara ilişkin yönetmelik, kayıt, ders eşdeğerliği, başarı ve mezuniyet koşullarını düzenler. Aşağıda, programa girmeden önce ve program sırasında ortaya çıkan tipik hukuki sorunlar ele alınmaktadır.
Programa Kayıt Aşamasında Netleştirilmesi Gerekenler
Ortak program sözleşmesi iki üniversite arasında yapılır; öğrenci ise bu ilişkinin tarafı değil, yararlanıcısıdır. Bu nedenle kayıt öncesinde şu noktaların yazılı belgeye bağlanması önem taşır:
- Yurt dışı bileşeninin hangi dönemde ve hangi asgari başarı koşuluyla başlayacağı
- Öğrenim ücretinin hangi kuruma, hangi para biriminde ödeneceği
- Dil yeterlilik şartının sağlanamaması halinde öğrencinin statüsünün ne olacağı
- İki diplomadan yalnızca birinin alınabildiği hallerin sonuçları
Ders Eşdeğerliği ve Kredi Aktarımı Uyuşmazlıkları
En sık yaşanan sorun, yurt dışında alınan dersin yurt içi programda tam karşılığının tanınmamasıdır. Eşdeğerlik kararı akademik takdir alanında sayılsa da, bu takdirin ilgili kurulca gerekçelendirilmesi ve önceden ilan edilmiş ders eşleştirme tablosuna aykırı olmaması beklenir. Öğrenci, kayıt sırasında kendisine verilen eşleştirme tablosunu saklamalı; sonradan yapılan değişikliklerin kendisine ne zaman duyurulduğunu belgeleyebilmelidir.
Program Kapanır veya Ortaklık Sona Ererse
Uluslararası ortaklıklar süreli protokollere dayandığı için, öğrencinin eğitimi ortasında protokolün yenilenmemesi ihtimali gerçektir. Böyle bir durumda öğrencinin kazanılmış hakları, tamamladığı krediler ve ödediği ücretler bakımından ayrı bir değerlendirme gerekir. Öğrencinin talebi genellikle eşdeğer bir programa intibak ettirilmek yönünde şekillenir; bu talebin yazılı ve süresinde iletilmesi belirleyicidir.
Yurt Dışı Diplomanın Tanınması Meselesi
Ortak programdan alınan yabancı diplomanın Türkiye'de kullanılabilmesi, yetkili kurum tarafından yapılacak tanıma veya denklik değerlendirmesine bağlıdır. Programın adının çift diploma olması, denkliğin peşinen verileceği anlamına gelmez. Özellikle uzaktan alınan derslerin oranı, ortak üniversitenin bulunduğu ülkedeki tanınırlığı ve programın yürütülme biçimi bu değerlendirmede tartışma konusu olabilir.
Riski azaltmak için
- Ortak üniversitenin tanınan kurumlar listesindeki durumunu kayıt öncesinde teyit edin.
- Yurt dışında geçirilen fiili öğrenim süresini gösteren belgeleri toplayın.
- Transkript ve diploma eklerini apostil şerhiyle birlikte muhafaza edin.
Uyuşmazlıkta İzlenecek Sıra
Öğrencinin talebi önce program koordinatörlüğüne, ardından ilgili fakülte veya enstitü kuruluna yazılı olarak iletilmelidir. İdari başvuru sonucunda verilen olumsuz karar veya cevapsız bırakılma, idari yargı yolunu açar. Süre, kararın öğrenciye bildirildiği tarihten itibaren işlediğinden e-posta ve öğrenci bilgi sistemi bildirimlerinin tarihleri kayıt altına alınmalıdır.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel çerçeveyi anlatır; ortak program protokolleri kurumdan kuruma önemli farklılıklar içerdiğinden, kendi programınıza ilişkin metinlerle birlikte hukuki görüş almanız faydalı olacaktır.