1387 sayılı Karar ile Çanakkale ilinde tesis edilecek Gelibolu Rüzgâr Enerji Santralinin yapımı amacıyla bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına karar verilmiştir. Yenilenebilir enerji yatırımlarında acele kamulaştırma sık başvurulan bir yol olduğundan, arazi sahiplerinin bu usulün sınırlarını bilmesi önemlidir.
Acele Kamulaştırmanın Hukuki Sınırı
Acele usul istisnai bir yoldur; sıradan bir hızlandırma aracı değildir. İdarenin kararında acelelik hâlinin somut olarak ortaya konması beklenir. Bu nedenle malik yönünden ilk incelenmesi gereken soru, kamu yararı kararının ve acelelik gerekçesinin dosyada gerçekten yer alıp almadığıdır. Kararın dayanağı belgeler istenmeden yapılan itirazlar çoğunlukla soyut kalır.
Rüzgâr Santrali Projelerine Özgü Teknik Başlıklar
- Türbin yerleri, şalt sahası ve iç yollar için ayrı ayrı alan talep edilmesi.
- Enerji nakil hattı güzergâhında mülkiyet devri yerine irtifak kurulması ihtimali.
- Türbin kanat açıklığının, kamulaştırılmayan komşu parsellerdeki kullanımı etkilemesi.
- Zeytinlik, mera veya orman vasfındaki alanlarda ek izin süreçlerinin gerekmesi.
Bedelin Doğru Hesaplanması İçin Malikin Yapması Gerekenler
Tarım arazilerinde bedel, çoğunlukla arazinin net geliri esas alınarak belirlenir. Bu hesapta ürün deseninin doğru tespiti belirleyicidir; sulu tarım yapılan bir arazinin kuru tarım olarak değerlendirilmesi ciddi fark yaratır. Sulama kaynağı, kuyu belgesi, ürün alım faturaları ve destekleme kayıtları bu noktada en güçlü delillerdir. Arazi üzerinde yapı, ağaç veya tesis varsa bunların yaşı ve verim durumu da ayrıca kayda geçirilmelidir.
Süreç Boyunca Takip Edilecek İki Ayrı Dosya
Malikin karşısında genellikle iki farklı süreç bulunur: idari yargıda kamulaştırma kararına yönelen dava ve adli yargıda görülen bedel tespiti ile tescil davası. Bu iki sürecin takvimi ve savunma dili birbirinden farklıdır. Birinde işlemin hukuka uygunluğu, diğerinde değer tartışılır. İkisini karıştırmak, en sık rastlanan usul hatalarından biridir ve süre kaybına yol açar.
Kısa Kontrol Listesi
- Kararın Resmî Gazete tarihini ve size yapılan tebligatı ayrı ayrı not edin.
- Tapu kaydını, kadastro paftasını ve varsa ruhsatlı yapı belgelerini toplayın.
- Keşif gününü kaçırmayın; keşifte tespit edilmeyen unsurun sonradan kanıtlanması zordur.
- Rapora itirazınızı gerekçeli ve süresi içinde verin.
Burada anlatılanlar genel çerçeveyi göstermektedir; her parselin niteliği ve projedeki konumu farklı sonuç doğurabileceğinden, dosyanıza özgü değerlendirme yaptırmanız yararınıza olur.