Galatasaray Üniversitesi Karar Analizi Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, yargı kararlarının sistematik biçimde incelenmesine yönelik akademik faaliyetin kurumsal çerçevesini kurar. Mahkeme kararları üzerinde çalışmak, kamuya açık metinlerle uğraşmak anlamına gelse de, bu metinler çoğu zaman gerçek kişilere ilişkin bilgi barındırdığı için kendine özgü sınırlar taşır.
Karar Analizi Çalışması Neyi Kapsar?
Bu tür çalışmalar; içtihat eğilimlerinin ölçülmesi, gerekçe kalıplarının çıkarılması, süre ve sonuç istatistiklerinin oluşturulması gibi başlıkları içerir. Çıktı, tekil bir dosyaya ilişkin hukuki görüş değil, toplu veriye dayalı bir değerlendirmedir. Bu ayrımın yayında açıkça belirtilmesi, çalışmanın hukuki danışmanlıkla karıştırılmasını önler.
Anonimleştirme Yükümlülüğü
Kararlarda taraf adları çıkarılmış olsa bile, dosya numarası, tarih, yer ve olay örgüsünün birleşimi kişiyi yeniden tanınabilir kılabilir. 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından belirleyici olan, verinin adla anılıp anılmadığı değil, kişinin belirlenebilir olup olmadığıdır. Bu nedenle anonimleştirme yalnızca isimlerin silinmesi olarak kurgulanmamalı, birleştirildiğinde kimliğe götüren alanlar da değerlendirilmelidir.
Otomatik Analiz ve Yapay Zekâ Araçları
Karar metinlerinin dil işleme araçlarıyla incelenmesi yaygınlaşmıştır. Burada iki risk öne çıkar: ham metnin dış hizmet sağlayıcılara aktarılmasıyla ortaya çıkan veri aktarımı sorunu ve modelin ürettiği çıktının doğruluğunun denetlenmemesi. Otomatik olarak üretilen özet veya sınıflandırmaların, yayın öncesinde kaynak metinle karşılaştırılarak doğrulanması gerekir; aksi hâlde bilimsel çalışmaya hatalı bilgi yerleşir.
Yayın ve Atıf Disiplini
Karar metinlerinden yapılan alıntılarda kaynağın doğru gösterilmesi, hem bilimsel dürüstlüğün hem de okuyucunun doğrulama imkânının gereğidir. Kararın hangi mahkemeden ve hangi tarihte verildiği eksiksiz aktarılmalı, metinde yer almayan bir sonuç karara atfedilmemelidir. Yorum ile karar içeriğinin tipografik olarak ayrılması, yanlış anlaşılmayı azaltır.
Veri Yönetişimi Kontrolleri
- Ham veri seti ile yayınlanabilir veri setini ayrı ortamlarda tutun.
- Erişim yetkilerini proje bazında sınırlayın ve kayıt altına alın.
- Saklama süresi dolan verinin imhası için takvim belirleyin.
- Dış araç kullanımını önceden değerlendirin ve sözleşmeye bağlayın.
Bu değerlendirme genel çerçeveyi aktarır. Çalışılan karar kümesinin kaynağı, kapsamı ve paylaşım biçimi değiştikçe yükümlülükler de farklılaşır; veri seti yayımlanmadan önce hukuki inceleme yapılması güvenli bir yaklaşımdır.