Bütçe uygulama tebliğlerinin ikinci bir yüzü, denetim aşamasında ortaya çıkar. Yıl içinde yapılan bir harcama, denetim raporunda kamu zararı olarak nitelendirildiğinde tartışma artık bütçe tekniği değil, kişisel sorumluluk tartışmasına dönüşür. Bu alanda çerçeveyi 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu birlikte çizer.
Kamu Zararı Nasıl Nitelendirilir
Kamu zararı, mevzuata aykırı karar, işlem veya eylem sonucunda kamu kaynağında ortaya çıkan eksilmedir. Burada belirleyici olan, ortada bir zarar bulunması ile bu zararın belirli bir görevlinin işlemine bağlanabilmesidir. Hizmetin fiilen alınmış olması, bedelin fahiş olması iddiasını tek başına ortadan kaldırmaz; benzer şekilde belge eksikliği de her zaman zarar anlamına gelmez. Bu ayrım, savunmanın kurulacağı zemini belirler.
Sorguya Cevap Yazarken
Denetim sorgusuna verilecek cevap, çoğu zaman dosyanın kaderini belirleyen ilk ve en önemli metindir. Cevapta şunlar bulunmalıdır:
- İşlemin dayandığı mevzuat hükmünün açıkça gösterilmesi
- İşlem tarihinde yürürlükte olan metnin esas alındığının vurgulanması
- Görev dağılımının ve imza yetkisinin belgeyle ortaya konması
- Varsa alınmış görüş, onay ve yazışmaların eklenmesi
Cevabın gecikmesi ya da yalnızca genel ifadelerle geçiştirilmesi, sonraki aşamalarda telafisi güç bir dezavantaj yaratır.
İlam Sonrası Aşama ve Rücu
Sorumluluğun kesinleşmesi hâlinde ortaya çıkan alacak, kamu alacağı niteliğindedir ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre takip edilebilir. Birden fazla görevlinin sorumlu tutulduğu hâllerde, ödemeyi yapan görevlinin diğerlerine yönelik talebi ayrı bir hukuki ilişkidir. Ayrıca zararın üçüncü kişiden kaynaklandığı durumlarda idarenin o kişiye başvurması ayrıca değerlendirilmelidir.
Kurum İçinde Alınabilecek Önlemler
- Tereddüt doğuran işlemlerde görüş talebini yazılı olarak yapın ve cevabı dosyalayın.
- Görev ve imza yetkisi devirlerini tarihli olarak kayıt altına alın.
- Denetim bulgularının tekrarını önlemek için birim içinde kontrol listesi kullanın.
- Personel ayrılmalarında dosya devrini tutanakla gerçekleştirin.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir; sorumluluğun kapsamı ve savunma stratejisi her dosyanın belgelerine göre değiştiğinden, sorgu ya da rapor ulaştığında süre geçirmeden değerlendirme yapılması önerilir.