Yurt dışında yaşayan veya geçici olarak Türkiye'ye gelen kişilerin araçlarını belirli koşullarla ve süreyle ülkeye getirebilmesi, geçici ithalat rejimi kapsamında düzenlenir. Uygulamada bu düzenlemeye çoğunlukla turist plakalı araç ya da yabancı plakalı araç denilerek atıf yapılır. Kolaylık gibi görünen bu rejim, süre ve kullanım koşullarına aykırılık hâlinde ağır sonuçlar doğurabildiği için dikkatle takip edilmelidir.
Rejimin İki Temel Koşulu
Sistem iki kural üzerine kuruludur. Birincisi, aracın tanınan süre içinde yurt dışına çıkarılması ya da rejimin usulüne uygun sonlandırılmasıdır. İkincisi, aracın yalnızca hak sahibi ve mevzuatın izin verdiği kişilerce kullanılmasıdır. En sık yapılan hata, aracın Türkiye'de yerleşik bir yakına bırakılması veya kullandırılmasıdır; bu durum tek başına yaptırım nedeni olabilir.
Süre Aşımında Ne Olur?
- Süresi içinde çıkarılmayan araç bakımından gümrük idaresince işlem başlatılır.
- Duruma göre para cezası uygulanır ve aracın el konulması gündeme gelebilir.
- Sürenin uzatılması talepleri, süre dolmadan ve belgeye dayalı olarak yapılmalıdır.
- Arıza, sağlık sorunu veya adli süreç gibi mazeretlerin belgelenmesi sonucu etkiler.
İdari Ceza mı, Kaçakçılık mı?
Bu ayrım dosyanın seyrini belirler. Basit bir süre aşımı ile aracın rejim koşullarına aykırı biçimde devredilmesi veya yurt içinde kalıcı olarak bırakılması aynı ağırlıkta değildir. Rejim şartlarının ihlali suretiyle eşyanın ülkede bırakılması hâlinde, 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu kapsamında bir soruşturma başlatılabilir. Bu nedenle savunmada, kastın bulunmadığını ve rejimi sonlandırma yönünde adım atıldığını gösteren belgeler öne çıkarılmalıdır.
Dosyanızı Güçlendiren Belgeler
- Aracın giriş kaydını gösteren gümrük belgesi ve tanınan süreye ilişkin kayıt.
- Yurt dışı çıkış ve giriş tarihlerini gösteren pasaport kayıtları.
- Süre içinde yapılmış uzatma veya bilgi talebi başvurularının kayıtlı örnekleri.
- Arıza, kaza ya da sağlık mazeretine ilişkin tarihli belgeler.
- Aracın kim tarafından kullanıldığına dair kayıtlar ve varsa yazışmalar.
Gümrük idaresince tesis edilen işlemlere karşı öngörülen idari itiraz yolunun süresinde tüketilmesi, sonrasındaki yargı aşaması bakımından da belirleyicidir.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; araç kaydınızın durumu ve size tebliğ edilen işlemin türü farklı sonuçlar doğurabileceğinden, tebligatı aldığınız anda belgelerinizle birlikte hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.