Canlı hayvanlar ve hayvansal ürünlerde belirli maddeler ile kalıntılarının izlenmesine ilişkin düzenleme, üreticinin çoğu zaman haberi olmadan yürüyen bir denetim sistemini tarif eder. Numune, işletmeden ya da kesimhaneden plan kapsamında alınır; üretici genellikle süreçten pozitif sonuç bildirimiyle haberdar olur. Bu andan itibaren hem işletme hem de ürünün gittiği zincir soruşturma kapsamına girer.
İzleme planı nasıl işler?
Numune alımı rastgele değil, önceden belirlenen bir plan ve dağılım esasına göre yapılır. Bu nedenle işletmenin savunmasında öne çıkan ilk soru şudur: alınan numune hangi hayvana, hangi partiye ve hangi tarihe aittir? İzlenebilirlik kayıtları ile numune tutanağı arasındaki eşleşme kurulamıyorsa, sonucun o işletmeye bağlanması tartışmalı hâle gelir.
Pozitif sonucun tetiklediği aşamalar
- İşletmenin ve bağlantılı sürünün gözetim altına alınması
- Ürün ve hayvan hareketlerinin geriye ve ileriye doğru izlenmesi
- Yem, su ve veteriner tıbbi ürün kayıtlarının incelenmesi
- Piyasaya arz edilmiş partiler bakımından toplatma değerlendirmesi
- İdari yaptırım kararının hazırlanması
Savunmanın dayanacağı kayıtlar
Kalıntı dosyalarında savunma, iyi niyet beyanıyla değil belgeyle kurulur. Reçeteli veteriner tıbbi ürün kullanımına ilişkin kayıtlar, ilaç uygulama tarihleri ve özellikle arınma süresine uyulduğunu gösteren defter kayıtları belirleyicidir. Yem kaynaklı bulaşma iddiası ileri sürülecekse, aynı parti yeme ilişkin alım faturası, parti numarası ve varsa tedarikçi analiz raporu dosyaya eklenmelidir. Bu belgeler sonradan üretilemeyeceği için, kayıt disiplini denetimden önce kurulmuş olmalıdır.
İkinci analiz talebi
Sonuca itiraz edilecekse, şahit numune üzerinden ikinci analiz istenmesi en somut yoldur. Bu talebin, bildirimde belirtilen süre içinde ve yazılı olarak yapılması gerekir. Numunenin saklama koşullarına, mühür bütünlüğüne ve zincirin kesintisiz belgelendiğine ilişkin itirazlar da aynı aşamada ileri sürülmelidir; ürün ya da numune tüketildikten sonra bu itirazların pratik değeri kalmaz.
İdari ve adli sonuçların ayrılması
5996 sayılı Kanun kapsamında kalıntı ihlalleri idari para cezasına konu olabildiği gibi, yasaklı madde kullanımı gibi hâllerde ayrıca adli süreç de gündeme gelebilir. Bu iki süreç birbirinden bağımsız yürür ve farklı sürelere tabidir. İdari yaptırım kararına karşı başvurulacak merci, cezanın dayanağına ve niteliğine göre değişebileceğinden, tebliğ edilen kararın üzerindeki kanun yolu bilgisi esas alınmalı ve süre tebliğ tarihinden itibaren hesaplanmalıdır.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Kalıntı dosyalarında sonuç, tamamen kayıt kalitesine ve numune sürecinin usulüne bağlı olduğundan, bildirim elinize ulaştığında belgelerinizle birlikte gecikmeden bir değerlendirme yapılması önerilir.