Belirli bir yabancı hukuk sistemini konu alan üniversite merkezleri, akademik çalışmanın yanı sıra uygulamaya dönük ihtiyaçlara da cevap verir. Özyeğin Üniversitesi Alman Hukuku Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, bu alanda yürütülecek eğitim, araştırma ve işbirliği faaliyetlerinin kurumsal çerçevesini belirler. Bu rehber, karşılaştırmalı hukuk merkezlerinin işleyişini ve uygulamada karşılaşılan hukuki başlıkları ele alır.
Vakıf Üniversitesi Bünyesinde Merkez Yapısı
Vakıf yükseköğretim kurumlarında kurulan uygulama ve araştırma merkezleri de 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde faaliyet gösterir ve yönetmelikleri Resmî Gazete'de yayımlanır. Merkezin faaliyet alanları yönetmelikte sayılır; eğitim programı düzenlemek, yayın yapmak, seminer ve konferans organize etmek gibi başlıklar bu kapsamdadır. Yönetmelikte yer almayan bir faaliyetin merkez adı altında yürütülmesi, kurumsal yetki tartışması doğurur.
Karşılaştırmalı Hukuk Çalışmasının Pratik Değeri
Alman hukuku, Türk özel hukuku ve ceza hukukunun kaynak metinleri bakımından tarihsel bağı olan bir sistemdir. Bu nedenle karşılaştırmalı çalışmalar yalnızca akademik değil, uygulamada yorum sorunlarına ışık tutan bir işlev de görür. Ancak burada temel bir sınır vardır: yabancı bir hukuk sistemindeki çözüm, Türk hukukunda doğrudan uygulanabilir bir kural değildir. Karşılaştırmalı veri, ancak yürürlükteki Türk mevzuatının yorumuna destek olduğu ölçüde kullanılabilir.
Yabancı Hukukun Uygulanması Gündeme Geldiğinde
- Yabancı unsurlu uyuşmazlıklarda hangi hukukun uygulanacağı, 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'a göre belirlenir.
- Uygulanacak yabancı hukukun içeriğinin mahkemeye sunulması gerekebilir; bu noktada akademik görüş ve resmî kaynak metinleri önem kazanır.
- Yabancı mevzuat metinlerinin çevirisinde terim karşılıklarının tutarlı kullanılması, yanlış anlaşılmaları önler.
İşbirliği Protokollerinde Dikkat Edilecekler
- Ortak yürütülen projelerde fikri hakların paylaşımını yazılı olarak belirleyin.
- Yurt dışı kurumlarla veri paylaşımında 6698 sayılı Kanun'un yurt dışına aktarım rejimini gözetin.
- Eğitim programlarında verilecek belgenin niteliğini, akademik derece izlenimi doğurmayacak biçimde açıkça yazın.
- Sponsorlu faaliyetlerde üniversitenin ve merkezin bağımsızlığını koruyan hükümler ekleyin.
Merkez Kararlarına Karşı Başvuru
Merkez organlarının kişilerin hukuki durumunu etkileyen kararları için, önce kurum içi başvuru yolları izlenir. Bu yolların sonuçsuz kalması hâlinde idari yargı gündeme gelir ve süre, kararın ilgiliye bildirildiği tarihten itibaren hesaplanır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Yabancı hukuk içeren dosyalarda uygulanacak hukukun tespiti ve ispatı ayrı bir uzmanlık gerektirdiğinden, somut uyuşmazlıkta ayrıntılı hukuki inceleme yapılması gerekir.