Kamu sermayeli şirketlerde çalışan sözleşmeli personelin değerlendirilmesi, hem personel hukuku hem de şirket içi hiyerarşi bakımından tartışma doğuran bir alandır. Sicil amirleri yönetmelikleri, hangi unvandaki personelin hangi amir tarafından değerlendirileceğini belirleyerek bu tartışmayı önlemeyi amaçlar. Bu rehber, değerlendirme sürecinin kişi üzerindeki somut etkilerine ve itiraz imkânlarına odaklanır.
Sicil Amiri, Disiplin Amiri ve Yönetici Aynı Kişi Olmayabilir
Uygulamadaki ilk karışıklık burada yaşanır. Değerlendirme yapmaya yetkili amir ile disiplin işlemini yürütmeye yetkili amir farklı olabilir. Bir personel hakkında düzenlenen olumsuz değerlendirme, disiplin cezası yerine geçmez; buna karşılık disiplin süreci sonucunda verilen ceza, değerlendirmeye yansıyabilir. Bu iki sürecin karıştırılması, yanlış merciye yapılan itirazlara ve süre kaybına yol açar.
Değerlendirmenin Hangi Sonuçları Doğurur?
- Sözleşme yenileme ve ücret ilerlemesi kararlarında dayanak olarak kullanılması
- Görevde yükselme ve unvan değişikliği süreçlerinde puanlamaya etki etmesi
- Geçici görevlendirme ve yer değiştirme işlemlerinde gerekçe olarak gösterilmesi
Bu nedenle olumsuz bir değerlendirme, tek başına maddi bir yaptırım içermese bile kişinin hukukunu etkileyen sonuçlar doğurabilir.
Değerlendirmenin Denetlenebilir Olması
Amirin takdir yetkisi vardır; ancak bu yetki keyfi kullanılamaz. Olumsuz kanaatin somut olaylara, tarihlere ve belgelere dayandırılması beklenir. Personelin performansına ilişkin uyarı yazısı, tutanak ya da görev yazışması bulunmadan yalnızca genel ifadelerle oluşturulan bir değerlendirme, denetim karşısında zayıf kalır. Personel de kendi lehine olan görevlendirme yazılarını, teşekkür ve takdir belgelerini düzenli biçimde saklamalıdır.
Personelin İzleyeceği Yol
- Değerlendirmenin size hangi tarihte ve nasıl bildirildiğini kayıt altına alın.
- Değerlendirmeye esas alınan somut olayların neler olduğunu yazılı olarak sorun.
- Şirket içi itiraz mekanizması öngörülmüşse öncelikle bu yolu, süresi içinde kullanın.
- İç yol tüketildiği hâlde sonuç alınamazsa, işlemin niteliğine göre yargı yolunu ve hangi yargı kolunun görevli olduğunu değerlendirin.
Görevli Yargı Kolu Neden Tartışılır?
Kamu sermayeli şirketlerde çalışanların statüsü, tabi oldukları mevzuata göre farklılık gösterir. Personelin memur statüsünde mi, kamu personel rejimine tabi sözleşmeli statüde mi, yoksa iş sözleşmesiyle mi çalıştığı; uyuşmazlığın idari yargıda mı yoksa iş mahkemesinde mi görüleceğini belirler. Bu tespit yapılmadan açılan davalarda görev yönünden ret kararıyla karşılaşmak mümkündür.
Değerlendirme ve statü tartışmaları, sözleşme metni ile kurum içi düzenlemelerin birlikte okunmasını gerektirir. Kendi durumunuzda olumsuz bir değerlendirme veya sözleşme yenilenmemesi söz konusuysa, belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız yerinde olacaktır.