İthalat planlaması yapan firmalar için miktar sınırlaması, fiyattan daha belirleyici bir kısıt olabilir. İthalatta Kota ve Tarife Kontenjanı İdaresine İlişkin Tebliğ (Tebliğ No: 2012/4), belirli eşyada uygulanan miktar veya değer sınırının nasıl dağıtılacağını ve başvuruların hangi usulle sonuçlandırılacağını düzenler.
Kota ile Tarife Kontenjanı Aynı Şey Değildir
Kota, belirli bir dönemde ithal edilebilecek miktarın üst sınırını koyar; sınır aşıldığında ithalat yapılamaz. Tarife kontenjanı ise belirlenen miktara kadar indirimli gümrük vergisi uygulanmasını sağlar; kontenjan dolduğunda ithalat mümkün olmakla birlikte normal vergi oranı devreye girer. Bu ayrım maliyet hesabını tümüyle değiştirdiği için, başvurunun hangi rejim kapsamında yapıldığı en baştan doğrulanmalıdır.
Başvuru ve Dağıtımda Dikkat Edilecekler
- Başvuru döneminin ve son gün saatinin kesin olarak takip edilmesi
- Talep edilen miktarın gerçekçi belirlenmesi; toplam talep sınırı aşarsa oransal dağıtım yapılabilir
- Başvuru formundaki gümrük tarife istatistik pozisyonunun eşyayla tam örtüşmesi
- İstenen taahhüt ve teminatların eksiksiz sunulması
- Firma bazında öngörülen üst sınır bulunup bulunmadığının kontrolü
Belgenin Süresi ve Kullanımı
Dağıtım sonucunda düzenlenen belge süreye bağlıdır ve kural olarak devredilemez. Süre içinde kullanılmayan hak, sonraki döneme aktarılmaz. Uygulamada en ağır kayıplar, sevkiyatın gecikmesi nedeniyle belgenin geçerlilik süresinin dolmasından kaynaklanır. Bu nedenle üretim, nakliye ve gümrükleme takvimi belgenin süresine göre planlanmalı, gerekiyorsa süre uzatımı imkanı önceden araştırılmalıdır.
Gümrük Aşamasında Uyuşmazlık
Eşyanın tarife pozisyonuna, menşeine veya belgenin kapsamına ilişkin farklı bir tespit yapılması halinde ek vergi ve idari para cezası gündeme gelir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu kapsamındaki idari itiraz süreleri oldukça kısadır ve bu süreler kaçırıldığında işlem kesinleşir. İtiraz reddedilirse idari yargı yolu açık olmakla birlikte, eşyanın bekleme maliyeti ayrıca hesaplanmalıdır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; eşyanın sınıflandırılması ve dönem tebliğlerindeki değişiklikler sonucu etkilediğinden, ithalat planlaması öncesinde güncel düzenlemelerin dosya bazında kontrol edilmesi yerinde olur.