Narince-9. Bölge hududu devlet yolu ayrımı ile Akıncılar il yolu projesi kapsamında bazı taşınmazların Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 1663 sayılı Karar, güzergâh üzerindeki maliklerin taşınmazları bakımından hızlı işleyen bir süreç başlatır. Yol projelerinde kamulaştırmanın kendine özgü yönleri vardır ve bunların baştan bilinmesi, sürecin yönetimini kolaylaştırır.
Yol Kamulaştırmasının Ayırt Edici Yönü
Yol projelerinde kamulaştırma çoğunlukla şerit biçiminde ilerler ve parselleri boydan boya keser. Bunun sonucu, taşınmazın bir kısmının alınmasına rağmen kalan bölümün kullanılamaz hâle gelmesidir. Kalan kısmın bağımsız olarak kullanılamaması durumunda, sadece alınan alan için değil, geriye kalan bölümde oluşan değer kaybı için de talepte bulunulması gündeme gelir. Bu talebin dosyada açıkça ileri sürülmesi gerekir; kendiliğinden dikkate alınmasını beklemek doğru değildir.
Kararın İptali ile Bedelin Tespiti Farklı Süreçlerdir
Acele kamulaştırma kararının hukuka uygunluğunun denetlenmesi idari yargıda, bedelin belirlenmesi ise adli yargıda gerçekleşir. Bu iki süreç birbirini beklemez ve ayrı sürelere tabidir. Malikler çoğu zaman bedel dosyasına odaklanıp, aceleliği haklı kılan bir neden bulunmadığı yönündeki itirazı süresinde ileri sürmeyi ihmal eder. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu bu iki yolun çerçevesini birbirinden ayırır.
Bedel Dosyasında Öne Çıkarılması Gerekenler
- Taşınmazın arsa mı arazi mi olduğuna ilişkin niteliğin doğru belirlenmesi
- Üzerindeki yapı, ağaç ve tesislerin ayrı ayrı sayımı ve değerlendirilmesi
- Yol geçişi nedeniyle kalan kısmın şekli ve büyüklüğü itibarıyla kullanılabilirliği
- Taşınmaza erişim imkânının ortadan kalkıp kalkmadığı
- Bölgedeki güncel emsal satışlar ve gelir yöntemine esas veriler
Keşif Öncesi Hazırlık
- Keşif gününü öğrenip taşınmazda hazır bulunun veya vekilinizin katılmasını sağlayın.
- Ağaç ve yapıları keşiften önce tarihli fotoğraflarla belgeleyin.
- Kalan alanın kullanılamayacağını gösteren teknik değerlendirmeyi hazır bulundurun.
- Bilirkişi raporuna itiraz süresini takvime işleyin ve gerekçeli itiraz sunun.
El Koyma Gerçekleştikten Sonra
Taşınmaza fiilen el konulmuş olması, bedele ilişkin haklarınızı ortadan kaldırmaz. Buna karşılık el koyma öncesi durumun ispatı zorlaştığı için, delil hazırlığının el koymadan önce tamamlanması büyük avantaj sağlar.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Güzergâhın parselinizden geçiş biçimi ve kalan alanın durumu sonucu belirlediğinden, taşınmazınıza özgü teknik ve hukuki değerlendirme almanız önerilir.