Vakıf meslek yüksekokullarında ana yönetmelik, kurumun anayasası işlevi görür. Hangi organın hangi konuda karar alabileceği, öğrenci ve personelin muhatabının kim olduğu, mütevelli heyeti ile akademik organlar arasındaki yetki sınırı bu metinde belirlenir. Yetki karmaşası, uygulamada iptal edilebilir kararların en yaygın sebebidir.
Organlar arasında yetki paylaşımı
Meslek yüksekokulunda mütevelli heyeti idari ve mali yetkilerin ağırlık merkezidir; müdürlük yürütmeyi, yüksekokul kurulu ve yönetim kurulu ise akademik ve idari kararları üstlenir. Kritik nokta şudur: akademik nitelikli bir kararın mali organ tarafından, mali nitelikli bir kararın akademik organ tarafından alınması işlemi yetki yönünden sakatlar. Karar örneğinde imza sahibinin ve karar defterindeki gündem maddesinin uyumu her zaman kontrol edilmelidir.
Kurumun kararları neden idari işlem sayılır?
Vakıf yükseköğretim kurumu özel hukuk tüzel kişisi bir vakıf tarafından kurulsa da, yükseköğretim hizmeti kamu hizmeti niteliğindedir. Bu nedenle öğrenci kaydı, disiplin, mezuniyet ve akademik personel işlemlerine ilişkin kararlar idari işlem olarak değerlendirilir ve idari yargı denetimine tabidir. Buna karşılık kurumun ticari nitelikli sözleşmeleri özel hukuk alanında kalır.
Öğrenci ve personel açısından pratik sonuçlar
- Kararın yazılı ve gerekçeli olması talep edilebilir
- Tebligatın usulüne uygun yapılması, sürelerin başlangıcı için şarttır
- Kurum içi itiraz yolları tüketilmeden dava açılabileceği hâller ayrıca değerlendirilir
- Öğrenci sözleşmesindeki ücret hükümleri ile yönetmelik hükümleri çeliştiğinde, kamu hizmetine ilişkin düzenleme öncelik taşır
Yönetmelik değişikliklerinin geçmişe etkisi
Ana yönetmelikte yapılan değişiklikler kural olarak ileriye etkilidir. Kayıtlı öğrencinin mevcut statüsünü ağırlaştıran bir değişikliğin geçmişe uygulanması, kazanılmış hak ve hukuki güvenlik ilkeleri bakımından tartışma yaratır. Değişikliğin yürürlük tarihi ile sizin kayıt tarihiniz arasındaki ilişki, itirazın en güçlü dayanağı olabilir.
Uyuşmazlıkta izlenecek sıra
- Karara dayanak yapılan yönetmelik maddesinin o tarihteki metnini temin edin.
- Kararı alan organın yetkili olup olmadığını sorgulayın.
- Tebliğ tarihini ve varsa iç itiraz sürelerini takvime işleyin.
- Aynı durumdaki başka kişilere yapılan uygulamayı belgeleyin.
Buradaki değerlendirmeler genel bilgi amaçlıdır. Kurumsal metinlerin farklı sürümleri arasında ciddi farklar bulunabildiğinden, somut bir kararla karşılaştığınızda önce belgenin tarihli ve imzalı örneğini alıp hukuki destekle incelemekte yarar vardır.