Toros Üniversitesi Kentleşme ve Yerel Yönetimler Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, bir yükseköğretim kurumu bünyesindeki araştırma merkezinin kuruluşunu, organlarını ve çalışma düzenini belirleyen ikincil bir düzenlemedir. Bu tür yönetmelikler akademik görünmekle birlikte, üzerine kurulan işlemler idari işlem niteliği taşıdığı için hukuki sonuç doğurur.
Merkez Yönetmeliklerinin Normatif Yeri
Araştırma merkezi yönetmelikleri, yükseköğretim mevzuatının çizdiği sınır içinde kalmak zorundadır. Yönetmelik, üst normda bulunmayan bir yetki yaratamaz; merkez müdürüne veya yönetim kuruluna kanunla verilmemiş bir tasarruf tanınamaz. Bu nedenle merkez kararlarının hukuka uygunluk denetiminde ilk bakılan nokta, kararın yönetmelikteki görev tanımıyla örtüşüp örtüşmediğidir.
Organlar ve Karar Silsilesi
Tipik yapıda müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu bulunur. Uyuşmazlıkların önemli bölümü organların birbirinin yetkisini kullanmasından doğar:
- Yönetim kurulu kararı gerektiren konunun müdür tarafından tek başına karara bağlanması
- Toplantı ve karar yeter sayısına uyulmaması
- Görev süresi dolmuş üyelerle karar alınması
- Danışma kurulunun görüşünün alınmaması
Kentleşme ve Yerel Yönetim Projelerinde Özgün Riskler
Merkezin konusu belediyeler, imar uygulamaları ve kent politikalarıyla ilgili olduğundan, yürütülen projelerde kamu kurumlarıyla protokol yapılması olağandır. Bu protokollerde çıktının mülkiyeti, veri paylaşımı ve rapor kullanım yetkisi açıkça yazılmazsa, sonradan hem telif hem de kamu kaynağı kullanımı tartışması doğar. Saha araştırmalarında toplanan kişisel veriler bakımından da 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu çerçevesinde aydınlatma ve saklama düzeni kurulmalıdır.
Yönetmeliğe ve Merkez İşlemlerine Karşı Başvuru
- Düzenleyici işlemin kendisine karşı iptal davası ile bireysel uygulama işlemine karşı dava yolu birbirinden ayrılmalıdır.
- Uygulama işlemine dava açılırken dayanağı yönetmelik hükmü de birlikte hedef alınabilir.
- İdari yargıda dava açma süresi kısa olduğundan tebliğ tarihi belgeyle sabitlenmelidir.
- Dava öncesi idareye başvuru yolunun süreye etkisi ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu metin merkez yönetmeliklerinin genel işleyişini anlatır. Belirli bir karara itiraz edilecekse yönetmeliğin yürürlükteki hâli, üniversite senatosu kararları ve işlemin tebliğ belgesi birlikte okunmalı; değerlendirme bu belgeler üzerinden yapılmalıdır.