ANKA Teknoloji Üniversitesi Satın Alma ve İhale Yönetmeliği, bir vakıf yükseköğretim kurumunun mal ve hizmet alımlarını kendi iç kurallarıyla düzenler. Bu noktada tedarikçiler açısından temel soru şudur: uyuşmazlık çıktığında kamu ihale mevzuatının itiraz mekanizmaları mı işleyecek, yoksa doğrudan sözleşme hukuku mu uygulanacaktır?
Karma Yapının Doğurduğu Belirsizlik
Vakıf yükseköğretim kurumları, Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde faaliyet gösterse de özel hukuk tüzel kişiliğine sahip vakıflar tarafından kurulur. Bu nedenle alım süreçlerinin niteliği, kullanılan kaynağın ve işin türüne göre farklı değerlendirilebilir. Uygulamada tedarikçilerin en sık düştüğü yanılgı, kamu ihalelerine özgü şikâyet ve itirazen şikâyet yolunun her hâlde açık olduğunu varsaymaktır.
Teklif Aşamasında Bakılacak Hükümler
- İdarenin ihaleyi iptal etme yetkisinin sınırları ve iptalin gerekçelendirilme zorunluluğu
- Teminatın hangi hâllerde irat kaydedileceği
- Tekliflerin değerlendirilmesinde uygulanacak yöntem ve komisyon yapısı
- Uyuşmazlık hâlinde yetkili mahkeme ve tahkim kaydı bulunup bulunmadığı
Sözleşme Kurulduktan Sonraki Riskler
İşin kapsamının sonradan genişletilmesi, teslim tarihinin fiilen kaymasına rağmen yazılı ek protokol yapılmaması ve hakediş ödemelerinin gecikmesi en sık görülen üç sorundur. Bu üç durumun ortak yanı, taraflar arasında iyi niyetle sürdürülen yazışmaların sonradan ispat aracına dönüşmesidir. Sözlü mutabakatla ilerlenen işlerde, alacağın miktarını göstermek çoğu zaman varlığını göstermekten daha zordur.
Alacağın Takibinde Doğru Sıralama
- Sözleşmedeki bildirim ve temerrüt maddesi işletilerek yazılı ihtar gönderilir.
- Teslim ve kabul tutanakları ile hakediş belgeleri bir araya getirilir.
- Sözleşmede tahkim şartı varsa, doğrudan dava açılmadan bu kaydın geçerliliği incelenir.
- Zamanaşımı bakımından alacağın niteliği ayrıca değerlendirilir.
İdari Yargı İhtimalini Tümüyle Dışlamamak
Bazı hâllerde kurumun işlemi, kamusal yetkinin kullanımı görünümü taşıyabilir. Bu nedenle uyuşmazlığın adli mi idari yargıda mı görüleceği, sözleşmenin başlığına değil işlemin niteliğine bakılarak belirlenmelidir. Yanlış yargı koluna açılan davada geçen süre, ikinci başvuru için ciddi bir risk oluşturur.
Yukarıdaki değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır; kurumun yönetmelik metni ve imzalanan sözleşme birlikte okunmadan yetki ve süre konusunda kesin bir yol çizilmemelidir.