Mahkemede tanık olarak dinlenmek yalnızca bir yükümlülük değil, aynı zamanda tanığa belirli ödemeler yapılmasını gerektiren bir durumdur. Tanıklık ücret tarifesi, tanığın kaybettiği zaman ve yaptığı yol gideri karşılığında ödenecek tutarların çerçevesini gösterir. Uygulamada tanıkların büyük kısmı bu hakkın varlığını bilmediği için talepte bulunmaz; oysa ödeme, duruşma günü basit bir beyanla istenebilir.
Tanığa Ne İçin Ödeme Yapılır
Ödeme kalemleri temelde iki başlıkta toplanır. Birincisi, tanığın duruşmaya gelmek için işinden veya günlük faaliyetinden ayrı kalması nedeniyle uğradığı kazanç kaybıdır. İkincisi, ulaşım, gerekiyorsa konaklama ve beslenme gibi zorunlu giderlerdir. Tarife bu kalemler için alt sınırları belirler; mahkeme, tanığın durumuna göre değerlendirme yapar.
Ödeme Nasıl Talep Edilir
- Duruşmada dinlenme işlemi tamamlandıktan sonra talebin hâkime iletilmesi
- Yol gideri için bilet, ulaşım kaydı gibi belgelerin ibrazı
- Kazanç kaybı bakımından çalışılan işin ve mesai kaybının kısaca beyan edilmesi
- Talebin duruşma tutanağına geçirildiğinin kontrol edilmesi
Ödemeyi Kim Karşılar
Hukuk yargılamasında tanık dinletilmesini isteyen tarafın yatırdığı gider avansından karşılanması esastır; ceza yargılamasında ise ödeme genel olarak devlet bütçesinden yapılır ve yargılama giderleri arasında değerlendirilir. Avansın yetersiz kalması halinde mahkeme ek gider talep edebilir; bu tamamlanmazsa tanığın dinlenmesi aksayabilir. Delil listesini veren tarafın avans takibini ihmal etmemesi bu nedenle önemlidir.
Davete Uymamanın Sonucu Ödemeden Bağımsızdır
Tanığa ödeme yapılacak olması, davete uyma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Usulüne uygun çağrıya rağmen mazeretsiz gelmeyen tanık hakkında zorla getirme kararı verilebilir ve doğan giderlerden sorumlu tutulabilir. Katılamayacak durumda olan tanığın, duruşma gününden önce mazeretini belgeleyerek mahkemeye bildirmesi en güvenli yoldur.
Yargılama Gideri Olarak Sonraki Aşamaya Etkisi
Tanığa yapılan ödemeler dosyanın yargılama giderleri içinde yer alır ve karar aşamasında haksız çıkan tarafa yüklenebilir. Çok sayıda tanık dinletilen dosyalarda bu kalem küçümsenmeyecek bir tutara ulaşabildiğinden, delil listesi hazırlanırken hangi tanığın hangi vakıa için gerekli olduğunun net biçimde belirlenmesi hem usul hem maliyet açısından yarar sağlar.
Bu yazı bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Tanıklık ödemelerinde uygulanacak güncel tarife ve dosyanın niteliği belirleyici olduğundan, tereddüt halinde mahkeme kalemine danışılması veya hukuki destek alınması uygun olur.