Sigorta ve emeklilik sektöründe faaliyet gösteren şirketler, bireysel yükümlülüklerinin yanında bir meslek örgütünün de üyesidir. Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği'nin çalışma usul ve esaslarını belirleyen yönetmelik, bu örgütün nasıl işlediğini ve üyeler üzerindeki etkisini düzenler. Bu rehber, şirket yönetimleri açısından pratik sonuçlara odaklanır.
Üyeliğin Zorunlu Niteliği
Bu tür kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarında üyelik, tercihe bağlı değildir; ruhsat alarak faaliyete başlayan şirket bakımından kanundan doğan bir sonuçtur. Üyeliğin zorunlu olması, Birlik'in aldığı kararların ve belirlediği meslek kurallarının üyeleri doğrudan bağlaması anlamına gelir. Faaliyetin sona ermesi veya devri hâlinde üyelik durumunun da ayrıca güncellenmesi gerekir.
Organlar ve Karar Alma Düzeni
Birlik'in işleyişi, genel kurul ile yürütme ve denetim işlevi gören organlar arasındaki yetki dağılımına dayanır. Şirketler açısından takip edilmesi gereken noktalar şunlardır:
- Genel kurul toplantı çağrısının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı
- Temsil yetkisinin şirket adına kimde olduğu ve yetki belgesinin geçerliliği
- Oy hakkının kullanılabilmesi için aranan koşulların yerine getirilip getirilmediği
- Alınan kararların üyelere ne şekilde duyurulduğu
Aidat, Katkı Payı ve Mali Yükümlülükler
Birlik'in giderleri üyelerden alınan aidat ve katkı paylarıyla karşılanır. Bu ödemelerin süresinde yapılmaması, gecikme yaptırımlarının yanı sıra üyelik haklarının kullanımını da etkileyebilir. Mali yükümlülüğün hesaplanmasına esas alınan ölçüt (prim üretimi, faaliyet büyüklüğü gibi) her dönem değişebildiğinden, tahakkuk bildirimlerinin şirket muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırılması yerinde olur.
Birlik Kararlarına Karşı Ne Yapılabilir?
Kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının üyeleri hakkında tesis ettiği işlemler, idari işlem niteliği taşır. Dolayısıyla üyelik statüsünü, mali yükümlülüğü veya disiplin sonucunu etkileyen bir karara karşı idari yargıda iptal davası açılabilir. Bu tür işlemlerde dava açma süresi, kararın ilgiliye tebliğ edildiği tarihten itibaren işler; varsa kurum içi itiraz yolunun tüketilmesi ise süreyi durduran bir başvuru olarak ayrıca değerlendirilmelidir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla kaleme alınmıştır. Meslek kuruluşu işlemlerinde usul kuralları ve süreler dosyanın niteliğine göre farklılaşabildiğinden, karara muhatap olduğunuzda vakit geçirmeden hukuki değerlendirme almanız uygun olur.