Merkezi araştırma laboratuvarları, üniversite içi ve dışı taleplere ölçüm, analiz ve test hizmeti verir. Bartın Üniversitesi bünyesindeki merkeze ilişkin yönetmelik bu hizmetin kurumsal çerçevesini kurar. Hukuki açıdan asıl önem taşıyan nokta ise düzenlenen analiz raporunun daha sonra bir uyuşmazlıkta delil olarak kullanılabilmesidir.
Analiz Raporu Ne Kadar Bağlayıcıdır?
Laboratuvar raporu, kural olarak talep eden tarafın sunduğu numune üzerinde, belirtilen yöntemle yapılan ölçümün sonucunu gösterir. Rapor, numunenin temsil gücü hakkında bir güvence vermez. Bu nedenle uyuşmazlıkta raporun değeri, numunenin nasıl alındığına ve laboratuvara nasıl ulaştığına sıkı biçimde bağlıdır. Yargılamada ilk sorulan soru genellikle analiz sonucu değil, numunenin kimliğidir.
Numune Zincirinin Kırıldığı Noktalar
- Numunenin kim tarafından, hangi tarih ve saatte alındığının kayda geçmemesi
- Taşıma sırasında sıcaklık, ışık veya süre koşullarının belgelenmemesi
- Numune kabında tekil bir kod bulunmaması ve karışma ihtimalinin dışlanamaması
- Karşı tarafın hazır bulunmadığı tek taraflı numune alımı
- Şahit numune ayrılmaması nedeniyle ikinci bir analizin imkânsız hâle gelmesi
Hizmet Talebinde Yazılı Olması Gerekenler
Laboratuvara başvururken talep formunda analizin amacı, uygulanmasını istediğiniz yöntem, raporun kime düzenleneceği ve numunenin saklama süresi açıkça belirtilmelidir. Amacı yazılmayan bir analiz, sonradan farklı bir tartışmada kullanılmak istendiğinde kapsam dışı kalabilir. Ücret, ödeme koşulu ve rapor teslim süresi de baştan yazıya bağlanmalıdır.
Bilirkişi İncelemesi ile İlişkisi
Taraflardan birinin kendi talebiyle aldırdığı laboratuvar raporu, mahkemece atanan bilirkişi incelemesinin yerine geçmez; ancak dosyaya sunulduğunda teknik iddianın ciddiyetini gösterir ve gerekli incelemenin yaptırılmasını sağlayabilir. Karşı tarafın itirazını en aza indirmek için, dava öncesinde alınan raporlarda tarafların birlikte hazır bulunduğu tespit yolunun tercih edilmesi daha güvenlidir.
Kurum Açısından Sorumluluk
- Cihaz kalibrasyon kayıtlarını rapor tarihini kapsayacak biçimde saklayın.
- Raporda kullanılan yöntemi ve ölçüm belirsizliğini açıkça belirtin.
- Rapor kapsamı dışında yorum yapmaktan kaçının; kapsam aşımı sorumluluk doğurur.
- Numunenin saklama ve imha tarihini talep sahibine önceden bildirin.
Bu açıklamalar genel çerçeveyi anlatmak içindir. Analiz raporunun delil olarak kullanılacağı dosyalarda, numune alımından önce usul hukuku yönünden bir değerlendirme yaptırmanız sonucun geçerliliğini korumak bakımından önemlidir.