19795 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği, merkez ve taşra teşkilatının görev dağılımını, birimlerin yetki sınırlarını ve hizmetin yürütülmesine ilişkin usulleri düzenler. Yönetmelik doğrudan bir yaptırım metni olmamakla birlikte, personel hakkında tesis edilen pek çok idari işlemin dayanağını oluşturduğu için uygulamada sık başvurulan bir kaynaktır.
Metnin ilgilendirdiği kişi grupları
Düzenleme, merkez birimlerinde ve müftülüklerde görev yapan personelin görev tanımlarını belirlediği gibi, cami görevlileri, vaiz ve murakıp gibi kadroların çalışma düzenini de kapsar. Görev tanımı, bir personelin hangi işten sorumlu tutulabileceğini ve hangi işin ona verilemeyeceğini gösterdiğinden, disiplin ve görevlendirme uyuşmazlıklarında ilk bakılacak yerdir.
Görevlendirme ve yer değiştirme işlemleri
Naklen atama, geçici görevlendirme ve vekâleten görevlendirme işlemleri idari işlem niteliğindedir. Bu tür işlemlerde en çok tartışılan noktalar şunlardır:
- İşlemin hangi birim tarafından ve hangi yetkiye dayanılarak kurulduğu
- Gerekçenin somut olarak ortaya konulup konulmadığı
- İlgiliye usulüne uygun tebligat yapılıp yapılmadığı
- Kadro ve görev tanımıyla bağdaşmayan bir iş yüklenip yüklenmediği
Disiplin ve soruşturma boyutu
Görev ve çalışma esaslarına aykırılık iddiası çoğu zaman idari soruşturmayla başlar. Personelin savunma hakkı, soruşturmanın yürütülmesindeki usul kuralları ve tutanakların içeriği, sonradan açılacak davanın seyrini belirler. Savunma istem yazısında hangi fiilin isnat edildiğinin açıkça gösterilmesi, savunmanın da aynı somutlukta yazılı olarak verilmesi önemlidir; sözlü açıklamalar dosyada iz bırakmaz.
İtiraz ve yargı yoluna geçiş
Personel, hakkındaki işleme karşı önce idareye başvurarak işlemin geri alınmasını veya düzeltilmesini isteyebilir; bu yol kapalı değilse doğrudan iptal davası da açılabilir. Her iki hâlde de süreler tebliğ tarihinden itibaren işlediğinden, tebliğ evrakının tarihli olarak saklanması ilk adımdır. Dava dilekçesinde yetki, şekil, sebep, konu ve maksat bakımından hangi sakatlığın ileri sürüldüğü ayrı ayrı gösterilmelidir.
Dosya hazırlarken toplanacak belgeler
- İşlemin dayanağı olan yazı, onay ve varsa soruşturma raporu
- Görev tanımını ve kadro durumunu gösteren belgeler
- Tebligat evrakı ve teslim tarihini gösteren kayıt
- Aynı birimde benzer durumdaki uygulamalara ilişkin yazışmalar
Bu metin yönetmeliğin genel çerçevesini tanıtmak amacıyla hazırlanmıştır; kişiye özgü bir işlemin değerlendirilmesi için güncel mevzuat metni ile dosyadaki belgelerin birlikte incelenmesi gerekir.