Üniversite bünyesinde kurulan iş sağlığı ve güvenliği eğitimi uygulama ve araştırma merkezleri, bu alanda eğitim, araştırma ve danışmanlık faaliyeti yürütmek üzere yapılandırılır. Adıyaman Üniversitesi'ndeki merkezin yönetmeliği de merkezin amacı, organları ve çalışma esaslarını düzenler. Uygulamada en çok karışan nokta, buradan alınan belgenin mevzuatta zorunlu tutulan eğitimlerin yerine geçip geçmediğidir.
Akademik merkez eğitimi ile Bakanlık yetkisi aynı şey değildir
İş sağlığı ve güvenliği alanında bazı eğitimler, yetkilendirilmiş kurumlarca ve belirli usullere göre verildiğinde yasal sonuç doğurur. Üniversite merkezinin düzenlediği bir program ise akademik bir eğitim faaliyeti olabilir. Bu iki kategoriyi ayırt etmek için programın duyurusunda hangi mevzuata dayanıldığının ve belgenin niteliğinin açıkça yazılı olması gerekir.
Belgeyi almadan önce sorulacak sorular
- Program hangi mevzuat kapsamında düzenleniyor?
- Verilecek belge katılım belgesi mi, yoksa bir yetki/geçerlilik doğuran sertifika mı?
- Eğitimin süresi, içeriği ve eğiticinin niteliği duyuruda belirtilmiş mi?
- Belge, işverenin yasal eğitim yükümlülüğünün ispatında tek başına yeterli sayılıyor mu?
İşveren açısından ispat yükü
İş sağlığı ve güvenliği mevzuatı, çalışana eğitim verilmesini işverenin yükümlülüğü olarak düzenler. Bir iş kazası sonrası açılan tazminat veya ceza dosyasında, eğitimin yalnızca yapıldığı değil; kime, ne zaman, hangi içerikle verildiği ve çalışanın katılımının belgelendiği araştırılır. Bu nedenle katılım listeleri, imza çizelgeleri, eğitim içeriği ve tarih bilgisi düzenli bir dosyada tutulmalıdır. Eksik kayıt, kusur değerlendirmesinde işveren aleyhine yorumlanabilir.
Merkez faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar
Ücretli eğitim veya danışmanlık hizmetlerinde taraflar arasında sözleşme ilişkisi kurulur. Hizmetin duyurulan içerikten farklı verilmesi, belgenin geç düzenlenmesi veya ilan edilen niteliği taşımaması hâlinde önce yazılı başvuru yapılması, sonuç alınamazsa kurumun hukuki statüsüne göre idari yargı ya da genel mahkeme yoluna gidilmesi gündeme gelir. Başvurunun hangi mercie yapılacağı, sürelerin işlemeye devam etmesi nedeniyle vakit kaybetmeden belirlenmelidir.
Kayıt düzeni için kısa kontrol listesi
- Eğitim duyurusunun ve programın çıktısını saklayın.
- Belgenin üzerindeki tarih, süre ve içerik bilgisini kontrol edin.
- Kurumsal katılımlarda ödeme ve sözleşme evrakını eğitim dosyasıyla birlikte arşivleyin.
Burada aktarılanlar genel bilgilendirmedir. Özellikle iş kazası ve idari yaptırım dosyalarında değerlendirme, işyerinin risk sınıfına ve somut kayıtlara göre değiştiğinden, uyuşmazlık hâlinde belgelerle birlikte hukuki görüş alınması önerilir.