Ahşap ve ön yapımlı çelik ile alüminyum alaşımlı bileşenlerden oluşan dış cephe iş iskelelerine dair Tebliğ, şantiyelerde en sık ölümlü kazanın yaşandığı alanlardan birini düzenler. Metnin teknik içeriği kadar, uygulamada kimin neyi belgelediği de belirleyicidir. Bir iskele kazasından sonra dosyada aranan ilk şey, iskelenin kurulum ve kontrol kayıtlarıdır.
Kurulum Öncesi Belirlenmesi Gerekenler
- İskelenin taşıyacağı yük sınıfı ve kullanım amacı.
- Zemin taşıma gücü ve tabana yapılacak yük dağıtımı.
- Yapıya bağlantı (ankraj) noktalarının sayısı ve konumu.
- Kurulum, değişiklik ve sökme işlerini yürütecek kişilerin eğitim durumu.
- Üretici tarafından verilen kurulum planının şantiyede bulundurulması.
Kontrolün Belgeye Dönüşmesi
İskelenin kullanıma açılmadan önce, sonra da belirli aralıklarla ve olumsuz hava koşulları gibi durumların ardından kontrol edilmesi beklenir. Burada kritik olan nokta, kontrolün yapılmış olması değil, yapıldığının gösterilebilmesidir. Kontrol kaydında tarih, saat, kontrolü yapan kişinin adı ve tespit edilen eksikliğin giderilip giderilmediği yer almalıdır. Etiket uygulamasında ise etiketin kim tarafından ve hangi tarihte asıldığı ayrıca kayda geçirilmelidir.
Şantiyede Sorumluluk Nasıl Dağılır
Asıl işveren ile alt işveren arasındaki ilişkide, iskeleyi kimin kurduğu ve kimin kullandığı çoğu zaman farklıdır. Sözleşmede bu ayrım yapılmamışsa sorumluluk tartışması kaza sonrasına kalır. Uygulamada dosyaya giren unsurlar; iş sağlığı ve güvenliği eğitim kayıtları, kişisel koruyucu donanım teslim tutanakları, risk değerlendirmesinin iskele çalışmasını kapsayıp kapsamadığı ve saha talimatlarının yazılı olup olmadığıdır.
Kaza Sonrası İzlenen Süreç
- Olay yerinin korunması ve durumun yetkili birimlere bildirilmesi.
- Şantiye kayıtlarının, çizelgelerin ve kontrol formlarının bir arada muhafazası.
- Tanık beyanlarının erken aşamada tespiti.
- Bilirkişi incelemesine esas olacak teknik belgelerin eksiksiz sunulması.
Bu tür olaylarda ceza soruşturması ile tazminat talebi ayrı yollardan yürür; birinde verilen karar diğerinde otomatik sonuç doğurmaz. İşçi veya yakınları bakımından maddi ve manevi tazminat talepleri, kusur oranının belirlenmesiyle şekillenir.
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Her şantiyenin yapısı ve sözleşme düzeni farklı olduğundan, bir kaza ya da denetim sonrasında belgelerin bütünü üzerinden ayrı bir değerlendirme yapılması gerekir.