6552 sayılı Kanunun araç muayenelerine ilişkin hükmünün uygulanmasını gösteren tebliğ, süresinde yaptırılmayan muayenelerde doğan gecikme yükümlülüğünün nasıl hesaplanacağını ve belirli koşullarda yapılandırılabileceğini düzenler. Araç sahibi açısından pratik soru sadedir: Muayene borcum ne kadar, hangi kısmına itiraz edebilirim ve ödemeden aracı nasıl kullanabilirim?
Gecikme Yükümlülüğü Nasıl Doğar?
Muayene süresi geçtiği hâlde muayene yaptırılmayan her dönem için ek bir mali yükümlülük işler. Bu yükümlülük, muayene ücretinden ayrı bir kalemdir ve muayeneye gidilene kadar birikmeye devam eder. Aracın fiilen kullanılmamış olması, kural olarak tek başına yükümlülüğü ortadan kaldırmaz; bu nedenle "araç garajda duruyordu" savunması çoğu kez sonuç vermez.
Borcun Doğru Kişiye Ait Olup Olmadığı
Uygulamadaki en yaygın mağduriyet, satılan aracın noter devri yapılmasına rağmen trafik kaydının güncellenmemesi ya da devrin geç işlenmesi hâlinde eski malike borç çıkarılmasıdır. Bu durumda:
- Noter satış sözleşmesinin tarihini ve tescil kaydına işlenme tarihini karşılaştırın.
- Borcun hangi döneme ait olduğunu kalem kalem dökümlü olarak isteyin.
- Devir tarihinden sonraki dönemlere ilişkin kısmı ayrıştırarak itiraz edin.
Yapılandırmadan Yararlanma ve Bozulma Riski
- Başvuru süresi ilgili düzenlemede gösterilen tarihle sınırlıdır; süre geçtikten sonra başvuru kabul edilmez.
- Taksitlendirme yapıldıysa taksitlerin süresinde ödenmesi şarttır.
- Belirli sayıda taksitin aksatılması yapılandırmanın ihlaline yol açar ve borç eski hâline dönebilir.
- İhlal hâlinde, kalan kısım için yeniden yapılandırma imkânı çoğu zaman bulunmaz.
Uyarı: Yapılandırma başvurusu yapmak, borcun tamamını kabul anlamına gelebilir. Borcun aidiyetine itirazınız varsa, önce itirazın akıbetini değerlendirmek gerekir.
Tahsil İşlemine Karşı Hangi Yola Gidilir?
Bu tür kamu alacaklarının takibinde ödeme emri düzenlenir. Ödeme emrine karşı itiraz; borcun bulunmadığı, kısmen ödendiği veya zamanaşımına uğradığı iddiasıyla yapılabilir ve çok kısa bir süreye tabidir. Süre kaçırıldığında borç kesinleşir, haciz aşamasına geçilir. Bu nedenle ödeme emrinin tebliğ tarihi, dosyadaki en kritik veridir.
Aracı Trafiğe Uygun Hâle Getirme Sırası
Muayeneye gitmeden önce trafik para cezası ve vergi borçlarının durumu kontrol edilmelidir; bunlar muayene işlemini fiilen kilitleyebilir. Borç dökümünü tek seferde alıp hangi kalemin hangi merciye ait olduğunu ayırmak, gereksiz ödeme yapılmasını da önler.
Yazı genel bilgilendirme içindir. Yapılandırma düzenlemeleri dönemsel olduğundan ve borç kalemleri araç bazında farklılaştığından, ödeme veya başvuru yapmadan önce borç dökümünüzle birlikte hukuki görüş almanız faydalı olur.