4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun geçici maddesi uyarınca hesaplanacak ek fiyat farkına ilişkin esaslar, olağanüstü fiyat artışları karşısında yüklenicinin sözleşme dengesini korumaya yönelik bir mekanizma getirir. Bu mekanizma otomatik işlemez; süresinde ve usulüne uygun başvuru şarttır.
Hangi Sözleşmeler Kapsamda?
Ek fiyat farkı hükümlerinden yararlanabilmek için sözleşmenin belirtilen tarih aralığında imzalanmış ve düzenlemede öngörülen aşamada devam ediyor olması gerekir. Tasfiye edilmiş, feshedilmiş ya da kabulü yapılmış işlerde kapsam farklılaşır. Bu nedenle ilk adım, sözleşme tarihi ve işin bulunduğu aşamanın belgeyle tespit edilmesidir.
Başvuru Öncesi Hazırlanacak Dosya
- Sözleşme ve eklerinin tam örneği
- İş programı ile fiili imalat gerçekleşme kayıtları
- Hakediş dökümleri ve onay tarihleri
- Kullanılan girdilere ilişkin miktar ve dönem bilgileri
Hesaplamada Sık Yapılan Hatalar
Ek fiyat farkı hesabında en sık görülen sorun, hangi imalatın hangi döneme ait sayılacağının yanlış belirlenmesidir. Hakedişin düzenlendiği tarih ile imalatın fiilen yapıldığı tarih farklı olabilir; hesap fiili gerçekleşme dönemine göre kurulmalıdır. İkinci sık hata, daha önce alınmış olağan fiyat farkının mükerrer biçimde yeniden hesaba katılmasıdır. Üçüncüsü ise formülde kullanılan endeks döneminin sözleşmede öngörülen dönemle uyuşmamasıdır.
Süre Kaçırıldığında Ne Olur?
Ek fiyat farkı düzenlemeleri, idareye başvuru için hak düşürücü nitelikte kısa süreler öngörür. Bu süre içinde yazılı başvuru yapılmazsa, hesaplama şartları oluşmuş olsa dahi talep sonuçsuz kalabilir. Başvurunun idarenin evrak kaydına girdiği tarih esas alındığından, elden teslimde kayıt numarası alınmalı, posta yoluyla gönderimde ise iadeli taahhütlü ya da elektronik tebligat kaydı saklanmalıdır. Sözlü görüşmeler ve şantiye yazışmaları başvuru yerine geçmez.
Talebin Reddi Halinde İzlenecek Yol
- Ret yazısının gerekçesinin madde madde çözümlenmesi
- İdareye karşı yapılacak yeni başvurunun süreye etkisinin değerlendirilmesi
- Uyuşmazlığın sözleşmeden doğan alacak davası niteliğinin belirlenmesi
- Alternatif olarak sözleşmedeki uyuşmazlık çözüm hükmünün gözden geçirilmesi
Bu rehber genel bilgi sunmak üzere hazırlanmıştır. İşin türü, sözleşme tarihi ve gerçekleşme oranına göre sonuç değişebileceğinden, başvuru veya dava kararı öncesinde hakediş dosyasının bütünüyle incelenmesi gerekir.