Üniversitelerin danışmanlık odaklı araştırma merkezleri, akademik faaliyetle hizmet üretimini bir arada yürütür. Giresun Üniversitesi İstatistik Danışmanlık Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği de bu ikili yapıyı düzenler. Klasik bir araştırma merkezinden farkı, üçüncü kişilere dışa dönük hizmet verilmesidir; hukuki risk de tam olarak buradan doğar.
Danışmanlık Hizmeti Kimin Adına Verilir
Merkezin ayrı tüzel kişiliği bulunmadığından, verilen analiz veya raporlama hizmetinin muhatabı üniversitedir. Bunun iki pratik sonucu vardır: hizmet bedelinin döner sermaye usulüne göre tahsil edilmesi ve hatalı bir analizden doğan sorumluluğun kural olarak kurum üzerinden tartışılması. Akademisyenin kişisel antetli kâğıdıyla verilen rapor, merkez hizmeti sayılmaz ve bu ayrım ihtilafta belirleyici olur.
Sözleşmede Bulunması Gereken Asgari Başlıklar
- Hizmetin kapsamı: hangi veri seti, hangi yöntem, hangi çıktı formatı.
- Veriyi kimin sağlayacağı ve verinin doğruluğundan kimin sorumlu olduğu.
- Teslim takvimi ve revizyon hakkının sınırı.
- Raporun hangi amaçla kullanılabileceği ve yayınlanma koşulu.
- Gizlilik ve veri imha süresi.
Kişisel Veri Boyutu
İstatistiksel danışmanlıkta gelen ham veri çoğu zaman kişisel veri içerir. Böyle bir durumda 6698 sayılı Kanun bakımından merkezin konumunun veri sorumlusu mu yoksa veri işleyen mi olduğu sözleşmede açıkça belirlenmelidir. Veri anonim hâle getirilecekse, anonimleştirmenin geri döndürülemez olması ve bu işlemin kayıt altına alınması gerekir. Sağlık verisi gibi özel nitelikli veriler söz konusuysa ek koruma tedbirleri düşünülmelidir.
Uyuşmazlık Çıktığında İzlenecek Sıra
- Talebin kaynağını ayırt edin: hizmet bedeli alacağı mı, rapor hatası iddiası mı, veri ihlali mi?
- Sözleşmenin varlığını ve imza yetkisini doğrulayın; yetkisiz imza, kurumu bağlamayabilir.
- Yazışmaları tarihli biçimde toplayın; e-posta trafiği bu dosyalarda esas delildir.
- Veri ihlali ihtimalinde iç inceleme ve bildirim yükümlülüğünü vakit kaybetmeden değerlendirin.
Merkez İçi Karar Düzeni
Hizmet taleplerinin yönetim kurulu kararıyla kabul edilmesi, ücretlendirmenin belirlenmiş bir tarifeye dayandırılması ve görevlendirmelerin yazılı yapılması; hem denetimde hem de olası bir uyuşmazlıkta merkezi koruyan en basit önlemlerdir.
Buradaki başlıklar genel çerçeve sunar. Somut bir danışmanlık sözleşmesi ya da veri ihlali iddiası varsa, belgelerle birlikte ayrı bir hukuki değerlendirme yapılması gerekir.